Εξαρτάται από τον τύπο εργασίας που θέλετε να ασκήσετε. Εάν η εργασία δεν απαιτεί οποιαδήποτε προσόντα, τότε μπορείτε απλά να υποβάλετε αίτηση. Εάν, από την άλλη μεριά , θέλετε να απορροφηθείτε σε κάποια επαγγελματική θέση ή να ασχοληθείτε με το εμπόριο, που απαιτούν ορισμένα προσόντα, τότε θα πρέπει να προάγετε τα προσόντα σας. Σε αυτήν την περίπτωση, τα προσόντα που αποκτήσατε σε κράτος μέλος της ΕΕ θα αναγνωριστούν και στο εξωτερικό. Η ΕΕ εργάζεται πάνω σε ένα πιο ομοιόμορφο και ευέλικτο καθεστώς, που σκοπό έχει να αναγνωριστούν τα επαγγελματικά προσόντα αλλά και να βασιστεί αυτό στην Ευρωπαϊκή πολιτική αγοράς εργασίας "ανοικτή για όλα, πρόσβαση σε όλους."

Τα διπλώματα που εκδίδονται από τα διαφορετικά κράτη μέλη αναγνωρίζονται;

Μερικές χώρες της ΕΕ απαιτούν διπλώματα, τίτλους σπουδών, πιστοποιητικά ή και άλλους ειδικούς τίτλους σπουδών, ως απαραίτητους όρους πρόσβασης σε ορισμένα μισθοδοτημένα και αυτοαπασχολούμενα επαγγέλματα. Προκειμένου να διευκολυνθεί η αναγνώριση των διπλωμάτων και της κατάρτισης, η ΕΕ έχει θέσει σε λειτουργία ειδικά συστήματα ελέγχου διπλωμάτων, επιτρέποντας έτσι σε οποιοδήποτε πολίτη της ΕΕ να αξιοποιήσει πλήρως την κατάρτιση και τα προσόντα του σε άλλη χώρα της ΕΕ. Η βασική αρχή συνοψίζεται στο άν ένας πολίτης της ΕΕ είναι κατάλληλος να ασκήσει ένα επάγγελμα στην χώρα του, τότε είναι κατάλληλος να εξασκήσει το ίδιο επάγγελμα σε οποιαδήποτε άλλη χώρα της ΕΕ.

Ένα γενικό σύστημα αναγνώρισης των προσόντων που ισχύει στα περισσότερα κατοχυρωμένα νομοθετικά επαγγέλματα έχει τεθεί σε ισχύ σε ολόκληρη την ΕΕ. Για παράδειγμα, άν επιθυμείτε να εργαστείτε ως δάσκαλος, δικηγόρος, μηχανικός ή ψυχολόγος, επαγγέλματα που εμπίπτουν στις ρυθμίσεις της χώρας απασχόλησης, πρέπει να υποβάλετε αίτηση για αναγνώριση των προσόντων σας στην προκειμένη χώρα. Εάν θεωρούν ότι η κατάρτισή σας έχει σημαντικές διαφορές, από αυτήν της χώρας που επιθυμητέ να εργαστείτε, έχετε το δικαίωμα να λάβετε πρόσθετη επαγγελματική εκπαίδευση ολοκληρώνοντας την κατάρτισή σας είτε παρακολουθώντας εκπαιδευτικά μαθήματα είτε δίνοντας εξετάσεις σχετικές με τις ικανότητές σας.

Η ΕΕ ακολουθεί κάποια συγκεκριμένη νομοθεσία όσον αφορά στους αρχιτέκτονες;

Ναι. Η ΕΕ εξετάζει συγκεκριμένες κατευθύνσεις για αρχιτέκτονες που διεκδικούν το δικαίωμα ελεύθερης μετακίνησής τους εντός των κρατών μελών της ΕΕ. Το επάγγελμα του αρχιτέκτονα είναι ένα από επτά επαγγέλματα η αναγνώριση των οποίων ρυθμίζεται άμεσα από ΕΕ. (Γιατροί, οδοντίατροι, νοσοκόμες, κτηνίατροι, φαρμακοποιοί, μαίες είναι τα υπόλοιπα έξι κατοχυρωμένα νομοθετικά επαγγέλματα). Η νομοθεσία αυτούσια διευκρινίζει το είδος κατάρτισης που απαιτείται να λάβει ένας αρχιτέκτονας, προκειμένου να αναγνωριστεί σε οποιοδήποτε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ.

Yφίσταται κάποια συγκεκριμένη νομοθεσία της ΕΕ όσον αφορά στους
γιατρούς, οδοντίατρους και φαρμακοποιούς;

Ναι. Οι κατευθυντήριες γραμμές για τους γιατρούς, τους οδοντίατρους και τους φαρμακοποιούς αναφέρονται στην ελεύθερη μετακίνηση αυτών των κατηγοριών, τόσο για εκείνους που αναζητούν εργασία όσο και για εκείνους που επιθυμούν να είναι αυτοαπασχολούμενοι.Η νομοθεσία δίνει βάρος στις ανάγκες κατάρτισης που οι οδοντίατροι πρέπει να ικανοποιήσουν αλλά και το επαγγελματικό όνομα όπως και τον τίτλο στις διαφορετικές χώρες, έτσι ώστε να διευκολύνονται ο συντονισμός και η αναγνώρισή τους.
Η νομοθεσία ορίζει επίσης την καθιέρωση μιας αρμόδιας αρχής,η οποία θα έχει την πλήρη ευθύνη για τα ζητήματα των τίτλων σπουδών και τα αντίστοιχα πιστοποιητικά, αλλά και για τη συγκέντρωση και έλεγχο των εγγράφων που κατατίθενται για εκείνους που επιθυμούν να ασκήσουν το επάγγελμά τους στην εκάστοτε περιοχή.

Ποιές αλλαγές αναμένονται να γίνουν όσον αφορά τις συνθήκες απασχόλησης των υπαλλήλων της επιχείρησής μας;

Η νομοθεσία της ΕΕ αναφέρει, ότι οι εργαζόμενοι απαγορεύεται να υποχρεωθούν να απασχοληθούν για περισσότερο από 48 ώρες ανά εβδομάδα, εκτός και αν συμφωνήσουν εκ των προτέρων να το πράξουν.Άν όντως συμβεί αυτό, μπορούν να εργαστούν περισσότερες ώρες, υπό τον όρο ότι αυτό δεν θέτει σε κίνδυνο τους ιδίους αλλά ούτε και τους συναδέλφους τους. Η 48ωρη εβδομαδιαία εργασία υπολογίζεται κατά τη διάρκεια μιας περιόδου τεσσάρων μηνών, ή, στην περίπτωση της βιομηχανίας και του τουρισμού, στη διάρκεια περιόδου δώδεκα μηνών.

Οι απολαβές στο χώρο εργασίας θα αυξηθούν με την ένταξη μας στην ΕΕ;

Η ΕΕ δεν αποφασίζει σχετικά με τoν τομέα των οικονομικών απολαβών. Οι μισθοί και οι αμοιβές διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Το πιθανότερο είναι να εξαρτάται αυτό από την πρόοδο της οικονομικής ανάπτυξης. Με την προυπόθεση ότι το νέο κράτος μέλος παρουσιάζει σημάδια βελτίωσης στην οικονομία του οι πολίτες του μπορούν να αναμείνουν να ανέβει η αμοιβή τους.

Πώς ρυθμίζει η ΕΕ τον τομέα της υγεία και της ασφάλειας στην εργασία;

Υπάρχουν πολύ αυστηροί κανονισμοί σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία, που θα ισχύσουν μετά από την ένταξη στην ΕΕ. Αυτοί στοχεύουν στο να προστατεύσουν την ευημερία των εργαζομένων. Υπάρχουν υποχρεωτικοί τρόποι προστασίας π.χ. κράνη, ειδικά ενδύματα, ωτοασπίδες. Επιπλέον, η εργαστηριακή εργασία μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες ασφαλείας.

Τα ποσοστά ανεργίας στις χώρες της ΕΕ είναι υψηλά ή χαμηλά;

Τον Σεπτέμβριο του 2003, τα χαμηλότερα ποσοστά ανεργίας σημειώθηκαν στο Λουξεμβούργο (3,8%), στις Κάτω Χώρες (4,2% τον Αύγουστο), στην Αυστρία (4.5%) και Ιρλανδία (4,7%). Η Ισπανία (11,2%) σημείωσε το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας της ΕΕ. Μεταξύ των δώδεκα κρατών μελών για τα οποία τα στοιχεία είναι διαθέσιμα για τους τελευταίους δύο μήνες, δέκα κατέγραψαν αύξηση στο ποσοστό ανεργίας στους τελευταίους δώδεκα μήνες. Οι Κάτω Χώρες (2,8% τον Αύγουστο του 2002 μέχρι 4,2%, τον Αύγουστο του 2003), Πορτογαλία (5,4% έως 7.4%) και Λουξεμβούργο (2,9%έως 3.8%), σημείωσαν τις σημαντικότερες σχετικές αυξήσεις. Το ποσοστό της Ισπανίας μειώθηκε από 11,5% σε 11,2% και της Φινλανδίας από 9,1% σε 8,9%.

Τα επιδόματα ανεργίας θα αυξηθούν με την ένταξη μας στην ΕΕ;

Εξαρτάται από καθε χώρα ξεχωριστά να αποφασίσει σχετικά με τα ποσοστά επιδομάτων ανεργίας καθώς επίσης και σε ποιόν αντιστοιχεί το επίδομα ανεργίας και ποιος είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί το σύστημα.

Με ποιόν τρόπο προσπαθεί η ΕΕ να καταπολεμήσει την ανεργία και να προωθήσει την απασχόληση;

Η ΕΕ έχει μια ευρωπαϊκή στρατηγική απασχόλησης, μέρος της οποίας φροντίζει για την καταλληλότητα στον τομέα της απασχόλησης, προκειμένου να βοηθήσει τους εργαζομένους να προετοιμαστούν καλύτερα για την εργασία. Κάτω από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο – ΕΚΤ (European Social Fund - ESF), η ΕΕ προσφέρει τη χρηματοδοτική συνδρομή για προγράμματα που αναπτύσσουν και προωθούν τη δημιουργία εργασιακών θέσεων και κατάρτισης. Το ΕΚΤ υποστηρίζει, επίσης, τα άτομα και τις οργανώσεις για τη συμφιλίωση της εργασίας και της οικογενειακής τους ζωής.

Πώς θα αντιμετωπιστεί η ανεργία μεταξύ των νέων;

Iδιαίτερη προσοχή δίνεται στην καταπολέμηση της ανεργίας μεταξύ των νέων. Στόχος είναι κάθε χώρα να εξασφαλίσει σε κάθε άνεργο νεαρό άτομο μια νέα έναρξη πριν από έξι μήνες της ανεργίας. Αυτό πρόκειται να είναι υπό μορφή κατάρτισης, επανεκπαίδευσης , πρακτικής εργασίας, εργασίας ή άλλο μέτρο καταλληλότητας για απασχόληση, συμπεριλαμβανομένης της συνοδείας του μεμονωμένου επαγγελματικού προσανατολισμού και της παροχής συμβουλών εν όψει της αποτελεσματικής ένταξης στην αγορά εργασίας.

Θα αλλάξει κάτι στον τομέα διοίκησης των δικαστηρίων;

Αν και η ΕΕ δεν καθορίζει πώς πρέπει να λειτουργήσει το δικαστικό σύστημα, επιμένει στην απόδοση δικαιοσύνης και στην επιβολή του νόμου και στην εφαρμογή της δικαιοσύνης. Για αυτόν το λόγο προβλέπεται η περαιτέρω διοικητική υποστήριξη στο δικαστικό τομέα.


Υπάρχουν επιπτώσεις στις συντάξεις λόγω της ένταξης στην ΕΕ;

Καθένας εργαζόμενος έχει δικαίωμα να λάβει σύνταξη. Ωστόσο,αυτό έγκειται στην κυβέρνηση του κράτους μέλους να αποφασίσει σχετικά με τις συντάξεις και τα συνταξιοδοτικά ποσοστά, τα οποία δεν επηρεάζονται άμεσα λόγω της ιδιότητας ως κράτους μέλος. Τα συνταξιοδοτικά ποσοστά είναι διαφορετικά σε κάθε χώρα της ΕΕ.

Η ΕΕ ρυθμίζει την ηλικία συνταξιοδότησης;

Η ΕΕ δεν ρυθμίζει την ηλικία συνταξιοδότησης και εξαρτάται από τις επιμέρους χώρες μέλη να αποφασίσουν. Οι χώρες της ΕΕ ήδη έχουν αυξήσει την ηλικία συνταξιοδότησής τους σε 65 (για τους άντρες) – με μόνη εξαίρεση τη Γαλλία, όπου το όριο συνταξιοδότησης είναι τα 60 έτη. Εξαρτάται από το κράτος μέλος να αποφασίσει. Η ΕΕ ψήφισε νομοθεσία σύμφωνα με την οποία, ένας εργοδότης δεν μπορεί να κάνει διακρίσεις εις βάρος ενός προσώπου με τη δικαιολογία της ηλικίας προς αποφυγή καταβολής εργασίας.

Όπως στην περίπτωση των Κάτω Χωρών: η ηλικία συνταξιοδότησης για τους άνδρες και τις γυναίκες προκειμένου να λάβουν κρατική σύνταξη είναι τα 65 χρόνια. Η σύνταξη αφυπηρέτησης εξαρτάται από τη θέση του συνταξιούχου και όχι από τις αποδοχές ("όριο ποσοστού"). Από τον Ιανουάριο του 2000 τα αδέσμευτα άτομα παίρνουν ετησίως 9.412 ευρώ (το επίδομα διακοπών αποκλείεται), ενώ αντιθέτως τα δεσμευμένα λαμβάνουν το ποσό των 13.049 ευρώ. Κάποιος διεζευγμένος γονέας με ένα παιδί κάτω των 18 χρόνων λαμβάνει 11.731 ευρώ. Αυτά είναι τα μέγιστα ποσά που καταβάλλονται μετά από 50 έτη ασφάλειας, αυτό σημαίνει 50 χρόνια διαμονή. Η σύνταξη μειώνεται κατά 2% για κάθε χρόνο κάτω από 50 χρόνια απασχολήσεις.

Στην περίπτωση που ένας πολίτης της ΕΕ αποφασίζει να συνταξιοδοτηθεί σε ένα διαφορετικό κράτος μέλος, ποιος είναι αρμόδιος για τη σύνταξή του;

Η σύνταξη θα καταβληθεί από το κράτος μέλος στο οποίο το άτομο
έχει εργαστεί και πλήρωσε συνεισφορές κοινωνικών ασφαλίσεων.

Περισσότερες πληροφορίες για θέματα Απασχόλησης και Κοινωνικών
Υποθέσεων: http://europa.eu.int/pol/socio/index_en.htm

Ελεύθερη διακίνηση εργατικού δυναμικού

Τι συνεπάγεται η ελεύθερη διακίνηση;

Η ελεύθερη διακίνηση των προσώπων είναι μια από τις βασικές ελευθερίες που εγγυάται η Κοινοτική νομοθεσία και περιλαμβάνει το δικαίωμα να ζήσει και να εργαστεί κανείς σε ένα άλλο Κράτος Μέλος. Αποτελεί σημαντικό στοιχείο της Εσωτερικής Αγοράς και της Ευρωπαϊκής ιθαγένειας. Μετά τη διεύρυνση την 1 Μαΐου 2004, θα υπάρχουν μεταβατικές περίοδοι, που θα περιορίζουν την ελεύθερη διακίνηση των εργαζομένων από τα νέα Κράτη Μέλη, οι οποίες καθορίστηκαν στην Συνθήκη Προσχώρησης.

Ποιες είναι οι μεταβατικές διευθετήσεις;

Για τα πρώτα δυο χρόνια μετά την ένταξη των νέων Κρατών Μελών, η πρόσβαση στις αγορές εργασίας των υφιστάμενων Κρατών Μελών θα εξαρτάται από εθνικά μέτρα και πολιτικές και επίσης από διμερείς συμφωνίες που μπορούν να έχουν με τα νέα Κράτη Μέλη. Δεν υπάρχει απαίτηση επίσημης ειδοποίησης της Κομισιόν για τα μέτρα που θα λαμβάνονται.

Στο τέλος των πρώτων δυο ετών, δηλαδή περί τα μέσα του 2006, η Κομισιόν θα ετοιμάσει μια έκθεση η οποία θα αποτελεί τη βάση αναθεώρησης των μεταβατικών διευθετήσεων από το Συμβούλίο των Υπουργών. Πέραν από την αναθεώρηση του Συμβουλίου, τα Κράτη Μέλη πρέπει να ειδοποιήσουν την Κομισιόν αναφορικά με την πρόθεση τους για την επόμενη περίοδο, που δεν θα υπερβαίνει τα τρία χρόνια, είτε ότι θα συνεχίσουν να εφαρμόζουν τα εθνικά μέτρα, είτε ότι θα επιτρέψουν την ελεύθερη διακίνηση του εργατικού δυναμικού.

Συνεπώς μετά από πέντε χρόνια ή το 2009, θα υπάρχει ελεύθερη διακίνηση εργατικού δυναμικού. Ωστόσο, ένα υφιστάμενο Κράτος Μέλος έχει τη δυνατότητα να ζητήσει εξουσιοδότηση από την Κομισιόν για να συνεχίσει να εφαρμόζει εθνικά μέτρα για ακόμα δυο χρόνια, ωστόσο μόνο σε περίπτωση που η αγορά εργασίας του, βιώνει σοβαρές διαταράξεις. Η απαίτηση αυτή πρέπει να τεκμηριώνεται αντικειμενικά.

Από το 2011, επτά χρόνια μετά την ένταξη, θα υπάρχει πλήρης ελεύθερη διακίνηση εργατικού δυναμικού από τα νέα Κράτη Μέλη.

Σε ποιες χώρες θα εφαρμόζονται οι μεταβατικές διευθετήσεις;

Μεταβατικές διευθετήσεις έχουν καθοριστεί στην Συνθήκη Προσχώρησης για τις ακόλουθες χώρες:

· Τσέχικη Δημοκρατία
· Εσθονία
· Λετονία
· Λιθουανία
· Ουγγαρία
· Πολωνία
· Σλοβενία
· Σλοβακία

Στην περίπτωση της Κύπρου και της Μάλτας, δεν υπάρχουν περιορισμοί όσον αφορά την ελεύθερη διακίνηση εργατικού δυναμικού, ωστόσο η Μάλτα μπορεί να κάνει χρήση της ασφαλιστικής ρήτρας (δείτε πιο κάτω).


Ποιους καλύπτουν οι μεταβατικές διευθετήσεις;

Οι μεταβατικές διευθετήσεις θα εφαρμόζονται σε οποιοδήποτε άτομο επιθυμεί να υπογράψει ένα συμβόλαιο εργασίας με ένα εργοδότη σε ένα από τα υφιστάμενα Κράτη Μέλη.

Δεν εφαρμόζεται σε αυτούς που επιθυμούν να διαμένουν σε ένα από τα υφιστάμενα Κράτη Μέλη για σκοπούς σπουδών, ή αυτούς που θέλουν να εγκατασταθούν ως αυτοεργαζόμενοι, εκτός από τους αυτοεργαζόμενους που παρέχουν ορισμένες υπηρεσίες όπως στον οικοδομικό τομέα, στην Αυστρία και Γερμανία. Τα άτομα που ζητούν εργασία, θα δικαιούνται να λάβουν βοήθεια από τις δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης, είτε από ένα μελλοντικό, είτε από ένα υφιστάμενο Κράτος Μέλος. Οι υφιστάμενοι κανόνες αναφορικά με το δικαίωμα αναζήτησης εργασίας σε ένα άλλο Κράτος Μέλος για περίοδο που δεν θα υπερβαίνει τους τρεις μήνες, θα εφαρμόζεται επίσης στους υπηκόους των νέων Κρατών Μελών. Τέτοια άτομα που ζητούν εργασία, θα ζητούν ανεργιακό επίδομα στην χώρα τους και θα διευθετούν να τους καταβάλλεται στην χώρα που ζητούν εργασία, εάν έχουν πρόσβαση στην αγορά εργασίας της χώρας αυτής, σύμφωνα με τις μεταβατικές διευθετήσεις. Το επίπεδο του επιδόματος θα είναι αυτό που υφίσταται στην χώρα προέλευσης.

Τι είναι η ασφαλιστική ρήτρα;

Εάν ένα Κράτος Μέλος σταμάτησε να εφαρμόζει εθνικά μέτρα και άνοιξε πλήρως την αγορά εργασίας του, μπορεί να ζητήσει να εξουσιοδοτηθεί να επιβάλει εκ νέου περιορισμούς, εάν βιώνει σοβαρές εργατικές διαταράξεις. Επαφίεται στην Κομισιόν να αποφασίσει τι είδους περιορισμοί μπορούν να επιβληθούν και για ποια χρονική περίοδο.

Θα υπάρχουν διακρίσεις εναντίον των υπηκόων των νέων Κρατών Μελών στην αγορά εργασίας;

Η διάκριση στη βάση της εθνικότητας αντιτίθεται στην Κοινοτική νομοθεσία. Από τη στιγμή που ένας εργαζόμενος ικανοποιεί οποιαδήποτε εθνικά μέτρα που μπορεί να εφαρμόζονται, πρέπει να τυχαίνει του ίδιου χειρισμού με οποιαδήποτε ντόπιο εργαζόμενο. Όσον αφορά την πρόσβαση σε θέσεις εργασίας, τα Κράτη Μέλη πρέπει να δίδουν προτεραιότητα στους εργαζόμενους από τα νέα Κράτη Μέλη, έναντι των εργαζομένων από τρίτες χώρες. Ορισμένες δουλειές στον δημόσιο τομέα μπορεί να περιορίζονται στους υπηκόους του Κράτους Μέλους φιλοξενίας.

Θα επηρεαστούν οι υπήκοοι των νέων Κρατών Μελών που ήδη εργάζονται σε ένα υφιστάμενο Κράτος Μέλος;

Ο κάθε υπήκοος ενός νέου Κράτους Μέλους που εργάζεται νόμιμα σε ένα υφιστάμενο Κράτος Μέλος την 1η Μαΐου 2004 και που έχει άδεια εργασίας ή εξουσιοδότηση για 12 μήνες ή περισσότερο, θα εξακολουθήσει να έχει πρόσβαση στην αγορά εργασίας του Κράτους Μέλους αυτού. Δεν θα έχει αυτόματη πρόσβαση στην αγορά εργασίας των άλλων υφιστάμενων Κρατών Μελών.

Κάθε υπήκοος ενός νέου Κράτους Μέλους που μετακινείται σε ένα υφιστάμενο Κράτος Μέλος και αποκτά νόμιμη άδεια για να εργαστεί εκεί για 12 μήνες ή περισσότερο, θα έχει τα ίδια δικαιώματα. Ωστόσο, εάν εθελοντικά εγκαταλείψει το Κράτος Μέλος αυτό, θα χάσει το δικαίωμα πρόσβασης μέχρι το τέλος της μεταβατικής περιόδου.

Ποια η κατάσταση για τα μέλη μιας οικογένειας;

Τα μέλη της οικογένειας κάθε εργαζόμενου που κατάγεται από ένα νέο Κράτος Μέλος που έγινε νόμιμα αποδεκτός στην αγορά εργασία ενός υφιστάμενου Κράτους Μέλους για 12 ή περισσότερους μήνες και που διαμένουν με τον εργαζόμενο πριν την ένταξη, θα έχουν επίσης το δικαίωμα πρόσβασης στην αγορά εργασίας του Κράτους Μέλους αυτού. Εάν η οικογένεια πάει να βρει τον εργαζόμενο μετά την ημερομηνία ένταξης, θα έχει δικαίωμα πρόσβασης στην αγορά εργασίας του Κράτους αυτού, μόλις συμπληρώσει 18 μήνες διαμονής εκεί, ή από τον τρίτο χρόνο μετά την ένταξη (δηλαδή το 2007), οποιοδήποτε από τα δυο προέχει. Μέλη της οικογένειας σημαίνει τη σύζυγο του εργαζόμενου και τα παιδιά του κάτω των 21 ετών ή εξαρτώμενα.

Μπορούν τα Κράτη Μέλη να επιβάλουν αυστηρότερους περιορισμούς από την 1η Μαΐου 2004 από αυτούς που εφαρμόζονται προηγουμένως;

Όχι, σύμφωνα με την ούτω καλούμενη "ρήτρα στασιμότητας" τα υφιστάμενα Κράτη Μέλη δεν μπορούν να περιορίσουν περαιτέρω την πρόσβαση στην αγορά εργασίας τους, από ότι ήταν κατά την ημερομηνία υπογραφής της Συνθήκης Προσχώρησης, στις 16 Απριλίου 2003.

Οι υπήκοοι των υφιστάμενων Κρατών Μελών θα μπορούν να διακινούνται ελεύθερα στα νέα Κράτη Μέλη;

Δεν θα υπάρχουν αυτόματοι περιορισμοί στο δικαίωμα των υπηκόων των υφιστάμενων Κρατών Μελών να μετακινηθούν για να εργαστούν στα νέα Κράτη Μέλη. Ωστόσο, τα νέα Κράτη Μέλη μπορεί να επιλέξουν να επιβάλουν αντίστοιχους περιορισμούς στους υπηκόους των Κρατών Μελών που έχουν από την πλευρά τους επιβάλει περιορισμούς.

Θα μπορούν οι εργαζόμενοι από ένα νέο Κράτος Μέλος να μετακομίσουν σε ένα άλλο νέο Κράτος Μέλος;

Σε περίπτωση που οποιοδήποτε υφιστάμενο Κράτος Μέλος αποφασίσει να εφαρμόσει εθνικά μέτρα, τότε τα νέα Κράτη Μέλη μπορούν να χρησιμοποιήσουν την ασφαλιστική ρήτρα που περιγράφεται ανωτέρω για τους υπηκόους των άλλων νέων Κρατών Μελών. Η Κύπρος μπορεί να εφαρμόσει την ασφαλιστική ρήτρα ακόμα και αν όλα τα υφιστάμενα Κράτη Μέλη αποφασίσουν να μην επιβάλουν περιορισμούς.

Θα επηρεάσουν οι μεταβατικές διευθετήσεις τα υφιστάμενα Κράτη Μέλη;

Οι υπήκοοι ενός υφιστάμενου Κράτους Μέλους που θέλουν να εργαστούν σε ένα άλλο υφιστάμενο Κράτος Μέλος δεν θα επηρεαστούν από τις μεταβατικές διευθετήσεις.


Πότε θα πληροφορηθεί η Κομισιόν για τις θέσεις των διάφορων Κρατών Μελών;

Η Κομισιόν δεν μπορεί νόμιμα να αναγκάσει τα Κράτη Μέλη να υποδείξουν τα εθνικά μέτρα που θα θέσουν σε εφαρμογή τα πρώτα δυο χρόνια της μεταβατικής περιόδου.

Ωστόσο, προς όφελος της διαφάνειας. Η Κομισιόν ζήτησε από τα Κράτη Μέλη να παράσχουν την πληροφορία αυτή το συντομότερο. Μόλις γίνουν γνωστά, οι λεπτομέρειες θα είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα Κινητικότητας στην Εργασία της Κομισιόν : http://europa.eu.int/eures

Μετά την 1 Μαΐου 2004, πως αναμένετε να βελτιωθεί η κατάσταση των εργαζόμενων των υπό ένταξη χωρών που ήδη εργάζονται στην Ε.Ε;

Μέχρι σήμερα, οι εργαζόμενοι από τα νέα Κράτη Μέλη, απολαμβάνουν ίση μεταχείριση μόνο όσον αφορά τις συνθήκες εργασίας, απολαβές και απόλυση και επίσης τον συντονισμό της κοινωνικής ασφάλισης όταν μετακινούνται μεταξύ των υφιστάμενων Κρατών Μελών. Μετά την ένταξη, θα επωφελούνται από τους Κοινοτικούς κανόνες αναφορικά με την αναγνώριση των προσόντων και το συντονισμό της κοινωνικής ασφάλισης αναφορικά με τις περιόδους ασφάλισης που αποκτήθηκαν σε ένα οποιοδήποτε Κράτος Μέλος.

Οι κανόνες για τον συντονισμό της κοινωνικής ασφάλισης υπόκεινται σε μεταβατική συμφωνία;

Μόλις ένας εργαζόμενος είναι σε ένα Κράτος Μέλος, είτε κάτω από μεταβατική συμφωνία είτε μετά που του παραχωρήθηκε ελεύθερη πρόσβαση, θα έχει πλήρη δικαιώματα που εφαρμόζονται στη βάση των κανόνων που διέπουν τον συντονισμό της κοινωνικής ασφάλισης (Κανονισμός 1408/71).

Η ακριβής φύση των δικαιωμάτων, εξαρτάται από το καθεστώς στη χώρα φιλοξενίας και στη χώρα προέλευσης, ωστόσο γενικά τα δικαιώματα αυτά είναι:

· Η εξαγωγή των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων και άλλων ωφελημάτων σε ρευστό που αποκτήθηκαν από έναν εργαζόμενο στο Κράτος προέλευσης του.
· Η πρόσθεση των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης που κερδίσθηκαν σε διάφορα Κράτη Μέλη ούτως ώστε να διασφαλιστεί ότι ο εργαζόμενος αυτός έχει επαρκή κάλυψη και μπορεί να επωφεληθεί αμέσως από την ασφάλεια στη νέα χώρα Στόχος των διατάξεων αυτών, είναι να μην χάνει κανείς την προστασία κοινωνικής ασφάλισης του όταν πηγαίνει από το ένα Κράτος Μέλος στο άλλο.
· Ισότητα στη μεταχείριση, ειδικότερα πρόσβαση της οικογένειας του εργαζομένου στα ίδια οικογενειακά ωφελήματα που χαίρει η οικογένεια ενός υπηκόου του συγκεκριμένου Κράτους Μέλους.


Εργαζόμενοι

Ποια είναι μια από τις βασικές αρχές για τους εργαζομένους στην ΕΕ;
Σύμφωνα με την νομοθεσία της ΕΕ, είναι παράνομο να κάνει διακρίσεις κανείς εις βάρος εργαζομένων για λόγους που σχετίζονται μεταξύ άλλων, με το φύλο του, αναπηρίες, φυλή, εθνική καταγωγή, θρησκεία και για πρώτη φορά υπάρχει προστασία κατά της διάκρισης εξαιτίας της ηλικίας.

Ποιες οι αποζημιώσεις όταν τα δικαιώματα δεν τυχαίνουν σεβασμού;
Εάν τα δικαιώματα κάποιου δεν τυχαίνουν σεβασμού, μπορεί να προσφύγει σε ένδικα μέσα ούτως ώστε τα πράγματα να αποκατασταθούν. Η ΕΕ έχει ένα συγκεκριμένο νόμο που εφαρμόζεται στην περίπτωση γυναικών που υπέστησαν κάποιας μορφής διάκριση. Ο νόμος διευκολύνει την παροχή αποζημίωσης, διότι μεταφέρει το βάρος της απόδειξης από την γυναίκα που κινεί τις διαδικασίες (δηλαδή την γυναίκα εις βάρος της οποίας έγινε η διάκριση) στο άτομο εναντίον του οποίου γίνονται οι διαδικασίες (τον εργοδότη). Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι το άτομο που ισχυρίζεται την διάκριση που πρέπει να αποδείξει τους ισχυρισμούς του, αλλά είναι ο εργοδότης που πρέπει να αποδείξει ότι δεν έγινε διάκριση.

Ποια είναι τα δικαιώματα μου όντας γυναίκα εργαζόμενη;
Μια γυναίκα δεν πρέπει να δυσκολεύεται περισσότερο από ένα άντρα για να εξεύρει εργασία. Μόλις μια γυναίκα εξεύρει εργασία, δεν πρέπει να υπάρχουν μισθολογικές διαφορές για την ίδια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας που διεκπεραιώνεται από έναν άντρα. Αυτό ισχύει και για τα φιλοδωρήματα και άλλα ωφελήματα. Ο εργοδότης της δεν μπορεί να της δώσει διαφορετικές συνθήκες εργασίας και αυτή έχει δικαίωμα στις ίδιες ώρες εργασίας, υπερωρίες, άδεια, άδεια ασθενείας, ενδυματολογικό κώδικα, ευελιξία της εργασίας, προαγωγές και λήξη της εργοδοσίας. Το ίδιο ισχύει στην περίπτωση επαγγελματικής και άλλης εκπαίδευσης. Επίσης, πρέπει να έχει τα ίδια δικαιώματα κοινωνικών ασφαλίσεων και εάν εργάζεται στη βάση της μερικούς απασχόλησης έχει δικαίωμα στις ίδιες συνθήκες με ένα άτομο που εργάζεται στη βάση της πλήρους απασχόλησης στη βάση pro-rata.

Ποια μέτρα προνοούνται για εργαζόμενες μητέρες;
Υπάρχουν μέτρα τα οποία οι γυναίκες πρέπει να γνωρίζουν εάν είναι σε ενδιαφέρουσα, μόλις γέννησαν ή εάν θηλάζουν το βρέφος τους. Για παράδειγμα, οι γυναίκες δικαιούνται 14 βδομάδες άδεια μητρότητας, δυο βδομάδες από τις οποίες πρέπει να είναι πριν ή μετά τον τοκετό. Εάν μια γυναίκα εργάζεται βάρδιες το βράδυ, μπορεί να αλλάξει τις ώρες εργασίας της σε πρωινές. Πέραν τούτου, εάν η εργασία που κάνει είναι επιζήμια για αυτή ή το παιδί της, ο εργοδότης της πρέπει να της αναθέσει άλλα καθήκοντα στην εταιρεία. Εάν κάτι τέτοιο δεν είναι δυνατό, μπορεί να φύγει με ειδική άδεια μέχρι να παρέλθει ο κίνδυνος. Ο εργοδότης της δεν μπορεί να την απολύσει εξαιτίας της κατάστασής της.

Τι γίνεται όταν γεννηθεί το παιδί;
Μόλις γεννηθεί το παιδί, η γυναίκα και ο σύντροφος της μπορούν να πάρουν γονική άδεια, η διάρκεια της οποίας σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, πρέπει να είναι τουλάχιστον τρεις μήνες, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί μέχρι το παιδί γίνει οκτώ χρονών. Αυτό ισχύει και σε περίπτωση υιοθεσίας. Μόλις τελειώσει η γονική άδεια, ο κάθε ένας μπορεί να επιστρέψει στην αρχική του εργασία και θέση μέσα στην εταιρεία. Η άδεια αυτή ισχύει για εργοδότες τόσο στον ιδιωτικό όσο και δημόσιο τομέα. Ωστόσο, επαφίεται στις εθνικές Κυβερνήσεις να αποφασίσουν κατά πόσο θα είναι πληρωμένη ή όχι.

Τι γίνεται στην περίπτωση ατόμων με αναπηρίες;
Τον Νοέμβριο του 2000 υιοθετήθηκε ένας νόμος που καλύπτει την ίση μεταχείριση στην εργασία και θέση εργασίας. Τέθηκε σε εφαρμογή τον Δεκέμβριο του 2003. Αφορά τόσο στην άμεση όσο στην έμμεση διάκριση και καλύπτει επίσης άλλες μορφές διάκρισης, όχι μόνο στη βάση της αναπηρίας. Εάν κάποιος νιώθει ότι υπόκειται σε διάκριση εξαιτίας της αναπηρίας του, τότε δικαιούται να προσφύγει σε ένδικα μέσα κατά του εργοδότη του. Ο νόμος προστατεύει επίσης τα άτομα που δέχονται αντίποινα από τους εργοδότες τους. Ο νόμος αυτός δεν καλύπτει διακρίσεις εκτός του χώρου εργασίας.

…και οι ηλικιωμένοι;
Η ΕΕ λάνσαρε πολλές πρωτοβουλίες που προωθούν την επανεκπαίδευση και καταλληλότητα για εργασία στην εργάσιμη ζωή του καθ' ενός. Αυτό μπορεί να ενδιαφέρει αυτούς που θεωρήθηκαν πλεονάζον προσωπικό σε κάποια ηλικία και που ενδέχεται να δυσκολευτούν να ξαναβρούν εργασία. Επιπλέον, η ΕΕ προωθεί την ενεργό γήρανση- την διατήρηση, επανεκπαίδευση και εκ νέου εισαγωγή των πιο ηλικιωμένων εργατών στις οργανώσεις εργασίας.

Ποια η άποψη της ΕΕ για την σεξουαλική παρενόχληση;

Υιοθετήθηκε μια ευρωπαϊκή οδηγία (EU Directive) η οποία θα τεθεί σε ισχύ το 2005, η οποία δηλώνει ότι σύμφωνα με τον νόμο, θα απαιτείται από τους εργοδότες να αποδείξουν, σε απάντηση παραπόνων ενός εργαζόμενου, ότι έλαβαν όλα τα πιθανά προληπτικά μέτρα κατά της σεξουαλικής παρενόχλησης.
Επίσης οι εργοδότες θα είναι από οικονομικής άποψης υπεύθυνοι σε περιπτώσεις κακής συμπεριφοράς.

Για περισσότερες πληροφορίες για την Εργασία και Κοινωνικά Θέματα: http://europa.eu.int/pol/socio/index_en.htm


Άτομα με αναπηρίες

Η νομοθεσία της ΕΕ απαγορεύει τις διακρίσεις εναντίον ατόμων με αναπηρίες;

Ναι, ο σχετικός νόμος εγκρίθηκε το Νοέμβριο του 2000 και καλύπτει την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία. Τέθηκε σε εφαρμογή το Δεκέμβριο του 2003. Ασχολείται τόσο με την άμεση όσο και με την έμμεση διάκριση, ενώ καλύπτει και άλλες μορφές διάκρισης, όχι μόνο στη βάση της αναπηρίας. Εάν ένα άτομο αισθάνεται ότι γίνεται σε βάρος του διάκριση λόγω της αναπηρίας του, έχει το δικαίωμα της νομικής θεραπείας εναντίον του εργοδότη του και το βάρος της απόδειξης μετατοπίζεται από το άτομο αυτό στον εργοδότη. Ο νόμος προστατεύει επίσης το άτομο που προσφεύγει νομικά για θυματοποίηση. Ωστόσο, ο νόμος αυτός δεν καλύπτει τη διάκριση εκτός του χώρου εργασίας.

Στην Κύπρο οι διακρίσεις ενάντια στα άτομα με αναπηρίες απαγορεύονται με βάση το Νόμο που προνοεί για τα άτομα με αναπηρίες του 2000, ο οποίος έχει πρόσφατα τροποποιηθεί και τώρα είναι πλήρως εναρμονισμένος με το κοινοτικό κεκτημένο. Ο Νόμος αυτός απαγορεύει την άμεση ή έμμεση διάκριση σε βάρος ατόμων με αναπηρίες όσον αφορά την πρόσβαση στην απασχόληση, στην ανέλιξη, στις συνθήκες και τους όρους εργασίας και στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση. Επίσης καταργεί όλες τις ρυθμίσεις που δημιουργούν διάκριση και οι οποίες περιέχονται σε νόμο, κανονισμούς, διατάγματα, συλλογικές συμβάσεις, ατομικές συμβάσεις, εσωτερικό κανονισμό επιχείρησης ή κανόνα ελεύθερου επαγγέλματος. Πρόσθετα, ο Νόμος αυτός προνοεί για την ίση μεταχείριση των ατόμων με αναπηρία όσον αφορά την παροχή αγαθών, υπηρεσιών και διευκολύνσεων. Παρέχει επίσης δικαστική και εξώδικη προστασία σε άτομα με αναπηρίες που θεωρούν ότι θίγονται από παράβαση του νόμου.

Τι εννοούμε με το «μετατόπιση του βάρους της απόδειξης»;

Σημαίνει ότι είναι εύκολο για ένα άτομο με αναπηρία, που υφίσταται διάκριση στην εργασία του, να προσφύγει νομικά εναντίον του εργοδότη του. Κανονικά, στις δικαστικές υποθέσεις, εναπόκειται στο άτομο που εγείρει την υπόθεση να προσκομίσει απόδειξη για να υποστηρίξει την υπόθεσή του. Κάποτε είναι δύσκολο για τα άτομα που υφίστανται διάκριση στην εργασία τους να βρουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ή ακόμα και υποστήριξη από τους συναδέλφους τους στην εργασία. Προς αποφυγή αυτής της δυσκολίας, η ευθύνη για την απόδειξη της υπόθεσης μετατοπίζεται στην άλλη πλευρά. Από τη στιγμή που διαπιστωθεί, θεωρητικά, ότι υπάρχει υπόθεση διάκρισης, δεν θα εναπόκειται στο άτομο που εγείρει την υπόθεση να αποδείξει ότι υπάρχει διάκριση, αλλά ι στον εργοδότη να αποδείξει ότι δεν υπήρξε διάκριση. Η «μετατόπιση του βάρους της απόδειξης» καθιστά ευκολότερη τη θεραπεία για το άτομο που υπέστη τη διάκριση.

Είναι υποχρεωμένος ο εργοδότης να προσαρμόσει το χώρο εργασίας ώστε να γίνει κατάλληλος για τους εργαζόμενους με κάποια αναπηρία;

Οι εργοδότες πρέπει να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για να υποβοηθήσουν ένα άτομο με αναπηρία να έχει πρόσβαση στην εργασία του, να συμμετέχει σ‘αυτήν, να παίρνει προαγωγή και να συμμετέχει σε προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης, εκτός εάν τα μέτρα αυτά προσδίδουν στην εταιρεία δυσανάλογο βάρος. Πρέπει να λαμβάνονται αποτελεσματικά και πρακτικά μέτρα ώστε να καταστεί ο εργασιακός χώρος κατάλληλος για τα άτομα με αναπηρία, ιδιαίτερα όσον αφορά τις κτιριακές εγκαταστάσεις και τον εξοπλισμό, τον εργασιακό χρόνο, την κατανομή των καθηκόντων ή τη συμμετοχή σε προγράμματα κατάρτισης.

Τα παιδιά με αναπηρία πρέπει να φοιτούν σε ειδικά σχολεία;

Ναι, εάν οι γονείς τους το επιθυμούν. Ωστόσο, οι χώρες της ΕΕ συμφώνησαν να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την ένταξη ή την ενθάρρυνση της ένταξης των μαθητών και των φοιτητών με αναπηρίες στα αντίστοιχα εκπαιδευτικά συστήματα των χωρών τους. Θεωρούν την εργασία σε ειδικά σχολεία και κέντρα ως συμπληρωματική της εργασίας που γίνεται στα εκπαιδευτικά συστήματα, τα οποία πρέπει να δώσουν την πρέπουσα σημασία στις ατομικές ανάγκες των παιδιών, των νέων ανθρώπων και των γονέων τους, καθώς και στις εκπαιδευτικές επιλογές που γίνονται στη βάση της πλήρους ενημέρωσης αναφορικά με τις διαθέσιμες επιλογές.

Τι γίνεται με την πρόσβαση στις δημόσιες μεταφορές; Η ΕΕ επιβάλλει κάποια πρότυπα;

Η ΕΕ βρίσκεται στη διαδικασία της υιοθέτησης νέου νόμου, που να απαιτεί όλα τα λεωφορεία να διαθέτουν πλήρη πρόσβαση για τα άτομα με κάποια αναπηρία. Ο εν λόγω νόμος εγγυάται ένα επίπεδο πρόσβασης σε όλα τα λεωφορεία των αστικών περιοχών από άτομα με μειωμένη κινητικότητα, περιλαμβανομένων και των ατόμων που χρησιμοποιούν τροχοκάθισμα. Απαιτείται όλα τα αστικά λεωφορεία να εφοδιαστούν με σύστημα επιγονάτησης σε συνδυασμό με ράμπα ή ανυψωτήρα, εκτός εάν ο σχεδιασμός της τοπικής υποδομής εγγυάται ήδη ένα επίπεδο ασφαλούς επιβίβασης. Με την υιοθέτηση του νόμου, τα νέα λεωφορεία που κατασκευάζονται, πρέπει να ανταποκρίνονται στα πρότυπα που θέτει ο εν λόγω νόμος.

Η ΕΕ διαθέτει κάποιο πρόγραμμα για την καταπολέμηση της διάκρισης;

Ναι. Το 2001 η ΕΕ εγκαινίασε ένα Πρόγραμμα Δράσης για καταπολέμηση της διάκρισης, με σκοπό την ανάλυση, την καταπολέμηση και την πρόληψη της διάκρισης, καθώς και τη σχετική ενημέρωση. Το πρόγραμμα αυτό καλύπτει όλες τις μορφές διακρίσεων και θα λειτουργεί μέχρι το 2006.

Έχουν τη δυνατότητα τα άτομα με κάποια αναπηρία να πάρουν μέρος σε προγράμματα της ΕΕ;

Ναι, τα άτομα με αναπηρία δικαιούνται, επίσης, να συμμετέχουν σε προγράμματα της ΕΕ, όπως είναι το εκπαιδευτικό πρόγραμμα ΣΩΚΡΑΤΗΣ, το πρόγραμμα για επαγγελματική κατάρτιση ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ και το γνωστό για τους νέους πρόγραμμα ΝΕΟΛΑΙΑ.

SOCRATES
http://www.moec.gov.cy/programs/main.htm
e-mail: minedu@cytanet.com.cy

LEONARDO DA VINCI
http://www.kepa.gov.cy/leonardo
e,mail: Idvcy@cytanet.com.cy

YOUTH
e-mail: youth@cytanet.com.cy

Η ΕΕ, στο Χάρτη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, ασχολείται με τη διάκριση εναντίον ατόμων με αναπηρίες;

Παρόλο που η ΕΕ ανέλαβε στο παρελθόν διάφορες πρωτοβουλίες, μόνο το 1997 της δόθηκε αρχικά η δυνατότητα να θεσπίσει νόμους για καταπολέμηση των διακρίσεων που βασίζονται στην αναπηρία. Στο Χάρτη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της ΕΕ, που υιοθετήθηκε το Δεκέμβριο του 2000, η ΕΕ ασχολήθηκε με το θέμα των διακρίσεων σε άτομα με αναπηρίες, αναφέροντας ότι «αναγνωρίζει και σέβεται το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρίες να επωφελούνται των μέτρων που αποσκοπούν στο να διασφαλίσουν την ανεξαρτησία, την κοινωνική και επαγγελματική ένταξη και συμμετοχή τους στη ζωή της κοινότητας». Ωστόσο, ο Χάρτης δεν είναι ακόμα νομικά δεσμευτικό όργανο. Περιλαμβάνεται στο νέο Σύνταγμα της Ευρώπης και θα είναι νομικά δεσμευτικός σε εύθετο χρόνο.

Διαδίκτυο και άτομα με αναπηρία.

Επίσκεψη σε πολλές από τις σελίδες του διαδικτύου για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μπορεί να γίνει χωρίς γραφικές παραστάσεις και με καθοδήγηση στη άκρη της σελίδας, καθιστώντας το διάβασμα και το ταξίδι στη σελίδα ευκολότερη για τον τυφλό. Ειδικά συστήματα που παρέχουν τη διευκόλυνση της συνθετικής φωνής μπορούν να εντοπίσουν αυτή την επιλογή και παραμένουν σε μορφή κειμένου καθ‘ όλη την επίσκεψη στη σελίδα.

Η Επιτροπή διαθέτει διευκόλυνση παροχής κειμένων σε άτομα με προβλήματα όρασης στις Βρυξέλλες. Με τη βοήθεια εφαρμογών προηγμένης τεχνολογίας στον ηλεκτρονικό υπολογιστή, άτομα με προβλήματα όρασης που συμμετέχουν σε συνεδριάσεις, καθώς και διερμηνείς, που έχουν τύχει της αναγκαίας κατάρτισης, θα έχουν πλήρη πρόσβαση στα έγγραφα που είναι διαθέσιμα στις ιστοσελίδες των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων.

Τι είναι το Έκτο Πρόγραμμα Πλαίσιο (FP6);

Είναι το Πρόγραμμα Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για την Έρευνα, την Τεχνολογική Ανάπτυξη και τη Δημογραφία. Πρόκειται για μια συλλογή δράσεων, σε επίπεδο ΕΕ, για τη χρηματοδότηση και την προώθηση της έρευνας. Το έκτο Πρόγραμμα Πλαίσιο είναι ένα εντελώς νέο και διαφορετικό σχέδιο, το οποίο προάγει την ευρωπαϊκή έρευνα περαιτέρω και γρηγορότερα. Παρέχει πολύ χρήσιμη καθοδήγηση στο Χώρο της Ευρωπαϊκής Έρευνας, διαμορφώνοντας και κτίζοντας το προφίλ της ευρωπαϊκής έρευνας για το μέλλον.

http://www.europa.eu.int/comm/research/fp6/index_en.html

Για περισσότερες πληροφορίες:

Εκπαιδευτικά προγράμματα της ΕΕ (ΣΩΚΡΑΤΗΣ)
http://europa.eu.int/comm/education/programmes/socrates/socrates_en.html
Πρόγραμμα κατάρτισης της ΕΕ (ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ)
http://www.europa.eu.int/comm/education/leonardo/leonardo2_en.html
Πρόγραμμα ΝΕΟΛΑΙΑ της ΕΕ
http://www.europa.eu.int/comm./education/youth/youthprogram.html


Γυναίκα

Ποια είναι τα δικαιώματά μου ως εργαζόμενη γυναίκα;

Η εξεύρεση εργασίας δεν θα είναι πιο δύσκολη για σένα από ό,τι για έναν άνδρα. Από τη στιγμή που βρεις δουλειά, δεν θα υπάρχει διαφορά στο μισθό για ίδια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας με αυτήν που εκτελείται από έναν άνδρα. Το ίδιο ισχύει και για τα φιλοδωρήματα και για άλλα ωφελήματα. Ο εργοδότης σου δεν μπορεί να σου προσφέρει διαφορετικούς όρους εργασίαςΙ θα έχεις δικαίωμα σε ίδιες ώρες εργασίας, ίδιες υπερωρίες, ίδια άδεια, άδεια ασθενείας, ενδυματολογικούς κώδικες, εργασιακή ελαστικότητα, προαγωγές και τερματισμό της εργασίας. Το ίδιο ισχύει και για την επαγγελματική και άλλου είδους κατάρτισή σου. Θα έχεις, επίσης, τα ίδια δικαιώματα σε κοινωνική ασφάλιση, ενώ στην περίπτωση που εργαστείς στη βάση της μερικής απασχόλησης, θα έχεις δικαίωμα σε ίδιους όρους εργασίας, κατ΄αναλογίαν, με τον εργαζόμενο στη βάση της πλήρους απασχόλησης.

Η ΕΕ έχει διάφορους νόμους για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία, οι οποίοι παρέχουν δικαιώματα και υποχρεώσεις τόσο στον εργοδότη σου όσο και σε σένα.

Είμαι μία εργαζόμενη μητέρα.......

Υπάρχουν άλλα μέτρα για τα οποία πρέπει να ενημερωθείς αν είσαι έγκυος, αν έχεις γεννήσει πρόσφατα ή αν θηλάζεις. Για παράδειγμα, δικαιούσαι άδεια μητρότητας 16 εβδομάδων, δύο από τις οποίες πρέπει να λαμβάνονται πριν την αναμενόμενη ημερομηνία τοκετού, νοουμένου ότι θα το γνωστοποιήσεις γραπτώς στον εργοδότη σου με την υποβολή ιατρικού πιστοποιητικού στο οποίο να αναγράφεται η αναμενόμενη ημερομηνία τοκετού. Αν εργάζεσαι νυχτερινή βάρδια μπορείς να αλλάξεις τις ώρες εργασίας σε εργασία ημέρας νοουμένου ότι κατέχεις ιατρικό πιστοποιητικό το οποίο να πιστοποιεί ότι είναι αναγκαίο για την ασφάλεια και υγεία σου να αποφεύγεις τέτοια εργασία. Επιπλέον, αν η εργασία σου είναι επιζήμια για σένα ή για το βρέφος, ο εργοδότης σου είναι υποχρεωμένος να σου δώσει άλλα καθήκοντα μέσα στην εταιρεία. Αν αυτό δεν καταστεί δυνατό, μπορείς να πάρεις ειδική άδεια μέχρι να ξεπεραστεί ο κίνδυνος. Ο εργοδότης σου δεν μπορεί να διακόψει την εργοδότηση σου λόγω της κατάστασης σου. Αν τα μαθήματα προετοιμασίας για τον τοκετό διεξάγονται μόνο κατά τις εργάσιμες ώρες, μπορείς να τα παρακολουθήσεις χωρίς απώλεια μισθού ή άδειας, νοουμένου ότι θα υποβάλεις στον εργοδότη σου σχετικό ιατρικό πιστοποιητικό και του/της το γνωστοποιήσεις έγκαιρα.

Εαν υιοθετήσεις παιδί κάτω των δώδεκα ετών, δικαιούσαι άδεια μητρότητας 14 εβδομάδων νοουμένου ότι θα γνωστοποιήσεις στον εργοδότη σου γραπτώς την πρόθεση σου να υιοθετήσεις παιδί και την ημερομηνία που θα αναλάβεις το παιδί, τουλάχιστον έξι εβδομάδες προηγουμένως.


Με τη γέννηση του βρέφους, τόσο εσύ όσο και ο σύντροφός σου δικαιούστε, σύμφωνα με το νόμο της ΕΕ, γονική άδεια τουλάχιστον τριών μηνών, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί μέχρι το παιδί να γίνει οχτώ χρονών. Το ίδιο ισχύει και σε περίπτωση υιοθέτησης παιδιού. Με τη λήξη της γονικής άδειας, μπορείς να επιστρέψεις στην αρχική σου δουλειά και θέση μέσα στην εταιρεία. Η εν λόγω άδεια ισχύει για τους εργαζόμενους τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Όμως εναπόκειται στην εθνική Κυβέρνηση να αποφασίσει κατά πόσον θα είναι πληρωμένη ή όχι.

Οικογένεια ή εργασία;

Η ΕΕ τονίζει τη σημασία της ύπαρξης ισορροπίας μεταξύ της επαγγελματικής και της οικογενειακής ζωής. Συνιστά στα κράτη μέλη να μεριμνήσουν για διευκολύνσεις αναφορικά με τη φροντίδα των παιδιών, οι οποίες θα διευκολύνουν τις μητέρες να επανενταχθούν στο χώρο εργασίας. Η ΕΕ προωθεί, επίσης, την ελαστικότητα στο ωράριο εργασίας και στον καταμερισμό της, στις διευθετήσεις για παροχή άδειας στους εργαζόμενους γονείς, καθώς και στη δημιουργία υποστηρικτικού περιβάλλοντος, δομής και οργάνωσης της εργασίας και του εργασιακού χώρου. Αυτές οι διευκολύνσεις και συνθήκες είναι ιδιαίτερα σημαντικές για τις μητέρες που είναι ο μοναδικός γονέας και για τις γυναίκες που φροντίζουν άρρωστους συγγενείς στο σπίτι. Επίσης, οι άνδρες ενθαρρύνονται να συμμετέχουν ενεργά στο μεγάλωμα των παιδιών τους.

Οι γυναίκες ως καταναλωτές........

Υπάρχουν διάφοροι νόμοι της ΕΕ, οι οποίοι ασχολούνται με τα δικαιώματά σου αναφορικά με την αγορά προΏόντων. Χρειάζεται, όμως, να τους γνωρίζεις ώστε να διασφαλίσεις ότι παίρνεις αυτό που δικαιούσαι. Αυτοί αναφέρονται στη σήμανση, τη διαφήμιση, τις εγγυήσεις, τις τιμές και τα ληγμένα προΏόντα, παιγνίδια και φάρμακα. Έχεις, επίσης, δικαιώματα στην περίπτωση που αποδέχθηκες να αγοράσεις προϊόν από πωλητή που κτύπησε την πόρτα σου και σου το πούλησε, και αργότερα μετάνιωσες για την αγορά αυτή. Το ίδιο ισχύει και για την αγορά και για την πώληση αγαθών από καταλόγους ή από το διαδίκτυο. Έχεις, επίσης, διάφορα δικαιώματα όταν ταξιδεύεις σε άλλη χώρα, περιλαμβανομένης της αποζημίωσης στην περίπτωση που δεν σου επιτραπεί η επιβίβαση στο αεροπλάνο.

Η βία στην οικογένεια...

Η βία στις γυναίκες αποτελεί την χειρότερη μορφή καταπίεσης, η οποία πηγάζει από ανισότητες και ανισορροπίες μεταξύ των δύο φύλων. Η βία στην οικογένεια δεν είναι εύκολο να αντιμετωπιστεί διότι συμβαίνει πίσω από κλειστές πόρτες. Ένα άλλο σχετικό πρόβλημα είναι η σεξουαλική εκμετάλλευση γυναικών και παιδιών μέσα στη χώρα τους, καθώς και η σεξουαλική εκμετάλλευση τουριστών. Για τα θέματα αυτά, η ΕΕ εφάρμοσε δύο προγράμματα, γνωστά ως Daphne και Stop, στα πλαίσια των οποίων χρηματοδοτούνται σχέδια που ασχολούνται με αυτού του είδους τη βία και την εκμετάλλευση, ενώ ταυτόχρονα προσφέρουν βοήθεια στα θύματα.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πρόγραμμα της ΕΕ για καταπολέμηση της βίας εναντίον παιδιών, νέων ανθρώπων και γυναικών:
http://europa.eu.int/comm/justice_home/funding/daphne/ funding_daphne_en.htm


H EE ευνοεί τη θετική δράση προς όφελος των γυναικών;

Ναι, η θετική δράση ή θετική διάκριση προς όφελος των γυναικών επιτρέπεται στα πλαίσια του ευρωπαϊκού νόμου. Παραδείγματα θετικής αποτελούν η ειδική κατάρτιση για γυναίκες που θα τις βοηθήσουν να εξελιχθούν στην καριέρα τους, μέτρα που σχετίζονται με ελαστικό ωράριο εργασίας, διευκολύνσεις για τη φροντίδα των παιδιών, καθώς και μέτρα για επανένταξη των γυναικών μετά από μια διακοπή της καριέρας τους. Τα παραδείγματα της θετικής διάκρισης περιλαμβάνουν την τοποθέτηση συγκεκριμένου αριθμού ή ποσοστού γυναικών σε συγκεκριμένες δουλειές ή θέσεις. Οι χώρες της ΕΕ μπορούν να υιοθετήσουν μέτρα θετικής ενέργειας, τα οποία προσφέρουν συγκεκριμένα πλεονεκτήματα στις γυναίκες για να διευκολυνθούν στην εξεύρεση εργασίας ή επαγγέλματος. Μέτρα θετικής δράσης μπορούν επίσης να ληφθούν για αποζημίωση γυναικών που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση σε σχέση με την επαγγελματική τους καριέρα. Ωστόσο, από τη στιγμή που αυτά τα μέτρα τείνουν να στραφούν εναντίον της σημαντικότερης αρχής, που είναι η ίση μεταχείριση, πρέπει να τυγχάνουν προσεκτικής και περιορισμένης χρήσης.

Εναπόκειται στην κάθε χώρα χωριστά να αποφασίσει αν θέλει να επιβάλει μέτρα για θετική δράση ή θετική διάκριση.


Πως αποκαθίστανται τα δικαιώματά μου όταν δεν τυγχάνουν σεβασμού;

Όταν τα δικαιώματά σου δεν τυγχάνουν σεβασμού, έχεις το δικαίωμα της νομικής θεραπείας για αποκατάσταση των πραγμάτων. Η ΕΕ έχει συγκεκριμένο νόμο, ο οποίος εφαρμόζεται για γυναίκες που υφίστανται κάποιας μορφής διάκριση. Ο εν λόγω νόμος διευκολύνει τη θεραπεία γιατί μετατοπίζει το βάρος της απόδειξης από τη γυναίκα που εγείρει την υπόθεση (δηλαδή τη γυναίκα που υπέστη διάκριση) στο άτομο εναντίον του οποίου προσάπτεται η κατηγορία (τον εργοδότη). Αυτό σημαίνει ότι το βάρος της απόδειξης πέφτει στον εργοδότη, που πρέπει να αποδείξει ότι δεν υπήρξε διάκριση και όχι στο άτομο που ισχυρίζεται ότι υπέστη τη διάκριση.


Υπάρχουν προγράμματα της ΕΕ για τις γυναίκες;

Η ΕΕ διαθέτει διάφορες πρωτοβουλίες που προωθούν την ισότητα μεταξύ των δύο φύλων και την ένταξη των γυναικών στο εργατικό δυναμικό.

Πρόγραμμα κατάρτισης της ΕΕ Leonardo:
http://europa.eu.int/comm/education/programmes/leonardo/new/leonardo2_en.html

ΕυρωπαΏκό Κοινωνικό Ταμείο και EQUAL:
http://europe.eu.int/comm/employment_social/equal/index_en.html


Ως γυναίκα που ασχολούμαι με τα οικιακά, γιατί θα πρέπει να με ενδιαφέρει η ΕΕ;

Γιατί θα επηρεάσει τόσο εσένα την ίδια όσο και την οικογένειά σου στην καθημερινή σας ζωή. Για παράδειγμα, η ΕΕ έχει πολύ ψηλά πρότυπα στο θέμα της ασφάλειας των τροφίμων και όλα τα τρόφιμα πρέπει να τυγχάνουν αυστηρών ελέγχων σε όλα τα στάδια «από το στάβλο στο τραπέζι του καταναλωτή». Η ΕΕ έχει, επίσης, ψηλά πρότυπα στο θέμα των δικαιωμάτων του καταναλωτή και στο θέμα του περιβάλλοντος και πρόκειται για πολύ σημαντικά δικαιώματα από την άποψη της υγείας. Η ΕΕ επηρεάζει, επίσης, τον ανταγωνισμό και κατ΄επέκταση τις επιλογές του καταναλωτή, την ποιότητα των υπηρεσιών και τις τιμές.


Πως θα επηρεαστεί το κόστος ζωής από την ένταξή μας στην ΕΕ;

Η ένταξή μας στην ΕΕ σημαίνει μεγαλύτερο ανταγωνισμό. Ο μεγαλύτερος ανταγωνισμός οδηγεί σε ευρύτερες επιλογές, καλύτερες υπηρεσίες και χαμηλότερες τιμές. Ως αποτέλεσμα του ανταγωνισμού, οι επιλογές και οι υπηρεσίες βελτιώνονται, ενώ οι τιμές των υπηρεσιών και των αγαθών μειώνονται.

Τι γίνεται με τα δικαιώματά μου ως καταναλωτή;

Τα δικαιώματα του καταναλωτή έχουν αυξηθεί στο επίπεδο της ΕΕ. Τα δικαιώματα του καταναλωτή καλύπτουν τις εγγυήσεις, την ασφάλεια των προϊόντων, τα ελαττωματικά προΏόντα, την παραπλανητική διαφήμιση κ.ά. Πρέπει να υιοθετηθούν αυστηρά πρότυπα για την ασφάλεια των τροφίμων.

Πως θα επηρεαστεί το βιοτικό επίπεδο της οικογένειάς μου;

Το βιοτικό σου επίπεδο θα επηρεαστεί από την εισαγωγή ψηλότερων πριτύπων σε διάφορους τομείς, όπως είναι οι όροι εργασίας, η υγεία και η ασφάλεια. Ωστόσο, το πιο σημαντικό θέμα είναι ίσως αυτό του περιβάλλοντος, γιατί έχει άμεση επίδραση στην υγεία.

Τι αναφέρει η ΕΕ για την ασφάλεια των τροφίμων;

Η ασφάλεια των τροφίμων είναι ένα πολύ σημαντικό θέμα για την ΕΕ. Υπάρχουν πολύ αυστηρά ευρωπαϊκά πρότυπα, τα οποία εφαρμόζονται σε όλα τα στάδια της παραγωγής των τροφίμων μέχρι αυτά να καταλήξουν στο πιάτο μας. Τα τρόφιμα που δεν ανταποκρίνονται στα πρότυπα αυτά ή παρουσιάζουν κίνδυνο για την υγεία του καταναλωτή, μπορούν να αποσύρονται από την αγορά. Έλεγχος για την ποιότητα των τροφίμων διεξάγεται σε όλα τα στάδια. Ένα άλλο θέμα που ενδιαφέρει την ΕΕ, σε σχέση με την ίδια την ασφάλεια των τροφίμων, είναι η εμπιστοσύνη που χρειάζεται να έχουν οι καταναλωτές στο σύστημα που ευθύνεται για την ασφάλεια των τροφίμων.

Το πόσιμο νερό αναμένεται να βελτιωθεί;

Ναι, η ΕΕ έχει πολύ αυστηρά πρότυπα, τα οποία μειώνουν τα επίπεδα των επικίνδυνων ουσιών, όπως είναι το νιτρικό άλας, που μπορεί να βρεθεί στο νερό.

Τι δεν πρέπει να πετώ στον κάλαθο των αχρήστων;

Η πολιτική της ΕΕ για τα σκουπίδια βασίζεται σε τρία σημεία – μείωση, επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση. Η ΕΕ αναφέρει ότι οι χωματερές μπορούν να αποτελέσουν μόνο την τελευταία επιλογή, όταν οι τρεις προηγούμενες δεν μπορούν να εφαρμοστούν. Ακόμα και τότε, τα βιολογικά σκουπίδια δεν μπορεί να ρίχνονται στις χωματερές – αυτός είναι ένας λόγος για τον οποίο τα σκουπίδια πρέπει να διαχωρίζονται.

Τι γίνεται με την ηχορύπανση μέσα στο σπίτι;

Οι οικιακές συσκευές που δεν ανταποκρίνονται στα ευρωπαϊκά πρότυπα αναφορικά με τις οριακές τιμές του ήχου, δεν παίρνουν τη σήμανση CE και έτσι δεν μπορούν να πωληθούν στην αγορά. Αυτό διασφαλίζει ότι οι καταναλωτές αγοράζουν μόνο προΏόντα ψηλών προδιαγραφών. Κάθε συσκευή πρέπει, επίσης, να φέρει σήμανση που να αναφέρει το επίπεδο του ήχου που εκπέμπεται από το προϊόν.

2. Γεωργία

Τι σημαίνει για έναν αγρότη να είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης;

Η γεωργία είναι ο πιο σημαντικός τομέας από τις πολιτικές της ΕΕ, καθώς αποτελεί το 60% του κεκτημένου και το 40% του προϋπολογισμού. Η πολιτική της ΕΕ για τη γεωργία είναι γνωστή ως Κοινή Γεωργική Πολιτική (ΚΓΠ). Οι στόχοι της ΕΕ στον τομέα της γεωργίας είναι:
-να προωθήσει τη γεωργική παραγωγή, λαμβάνοντας υπόψη το περιβάλλον
-να διασφαλίσει ένα καλό βιοτικό επίπεδο για τον αγροτικό πληθυσμό
-να σταθεροποιήσει τις αγορές
-να εγγυηθεί τακτικές προμήθειες
-να διασφαλίσει λογικές τιμές για τους καταναλωτές

Η Κοινή Γεωργική Πολιτική παρέχει στους Ευρωπαίους αγρότες σημαντική οικονομική στήριξη. Δεν υπάρχει ούτε ένας αγρότης που δεν θα ωφεληθεί από την ΚΓΠ. Ορισμένες ενισχύσεις, όπως αυτές για την αγροτική ανάπτυξη, ισχύουν για όλους τους αγρότες. Άλλες εξαρτώνται από το είδος της παραγωγής.

Συνήθως, ένα μεγάλο μέρος της ενίσχυσης διοχετεύεται μέσα από τις επονομαζόμενες κοινές οργανώσεις της αγοράς που υπάρχουν σχεδόν για όλους τους γεωργικούς τομείς. Μόνο για τις πατάτες δεν υπάρχει τέτοια οργάνωση της αγοράς. Στα τωρινά κράτη μέλη, οι αγρότες που παράγουν δημητριακά όπως το κριθάρι, λαμβάνουν απευθείας ένα επίδομα εισοδήματος ανά τομέα, με βάση τις ποσότητες αναφοράς που ορίζονται από τις αρχές. Οι κτηνοτρόφοι βοοειδών και προβάτων λαμβάνουν πριμοδοτήσεις για τα βοοειδή, πριμοδοτήσεις σφαγής, πριμοδοτήσεις για την προβατίνα, καθώς και επιπλέον πληρωμές. Οι παραγωγοί γάλακτος θα λαμβάνουν μία ειδική ποσόστωση γάλακτος που προσφέρει ένα εγγυημένο εισόδημα ανάλογα με την ποιότητα του παραγόμενου γάλακτος και μία πριμοδότηση ανά τόνο γάλακτος. Υπάρχει ενίσχυση για τους παραγωγούς ελαιόλαδου βάσει μιας εγγυημένης ποσότητας ελαιόλαδου, καθώς και για αρκετούς άλλους τομείς.

Οι κύπριοι αγρότες θα λαμβάνουν το μερίδιό τους από αυτό που ονομάζεται «εγγύηση αισίου πέρατος» με έναν πολύ απλό και πρακτικό τρόπο, δηλαδή μέσω μιας ενιαίας στρεμματικής πληρωμής για κάθε στρέμμα καλλιεργήσιμης γης που διατηρείται σε καλή γεωργική κατάσταση. Επιπλέον, οι κύπριοι αγρότες, εκτός από την ενιαία στρεμματική πληρωμή, θα λαμβάνουν ορισμένες επιδοτήσεις όπως για την ενίσχυση οργανώσεων παραγωγών στον τομέα των φρούτων και λαχανικών, επιδότηση του κίτρου που προορίζεται για την παραγωγή χυμού, επιδότηση για την ανάπλαση αμπελώνων, κλπ.

Είναι αλήθεια ότι η ΕΕ μείωσε τις άμεσες πληρωμές στα νέα κράτη μέλη, αλλά αναπλήρωσε αυτήν τη μείωση, αυξάνοντας τα κεφάλαια που είναι διαθέσιμα για την αγροτική ανάπτυξη και εγκρίνοντας μία σειρά από νέα καθεστώτα ειδικά για τα νέα μέλη.

Θα με βοηθήσει η ΕΕ να βελτιώσω την παραγωγή και τη γη μου;

Ναι. Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, η ΕΕ έχει εγκρίνει πολύ σημαντικά ποσά για την προώθηση της αγροτικής ανάπτυξης στην Κύπρο. Η ΕΕ θεωρεί ότι η εργασία των αγροτών έχει την προστιθέμενη αξία της προστασίας του περιβάλλοντος. Κάθε Ευρωπαίος αγρότης από τις προς ένταξη χώρες θα λαμβάνει οικονομική βοήθεια όχι μόνο για να εκσυγχρονίσει την παραγωγή και να αναπτύξει εναλλακτικά εισοδηματικά καθεστώτα, όπως ο αγροτουρισμός και οι τοπικές τέχνες, αλλά επίσης και για να εφαρμόσει αγρο-περιβαλλοντικά προγράμματα. Αυτά τα κεφάλαια θα χορηγηθούν από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης της περιόδου 2004-2006, που έχει συνολικό προϋπολογισμό περισσότερα από 150 εκ. Ευρώ, εκ των οποίων 75 εκ. θα προέλθουν από κοινοτικά κεφάλαια.

Θα είναι δυνατή η διάθεση χαλουμιού στην ΕΕ;

Ναι, είναι πιθανό να διατεθεί το χαλούμι με αυτήν την ονομασία στην ΕΕ, στα πλαίσια της πολιτικής της ΕΕ για τη γεωγραφική ένδειξη.

Ποια είναι τα πρότυπα της ΕΕ για τα ζώα εκτροφείου;

Η ΕΕ έχει ψηφίσει διάφορους νόμους που προστατεύουν τα ζώα στα εκτροφεία (όπως οι όρνιθες, τα μοσχάρια και ζώα σε εντατικά συστήματα παραγωγής). Υπάρχουν γενικοί κανόνες για την προστασία των ζώων κάθε είδους που εκτρέφονται για την παραγωγή τροφίμων, μαλλιού, δέρματος ή γούνας ή για άλλους σκοπούς γεωργικής εκμετάλλευσης, συμπεριλαμβανομένων και των ιχθύων, των ερπετών και των αμφίβιων. Όλοι αυτοί οι κανόνες βασίζονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την προστασία των ζώων στα εκτροφεία.

Πώς αντιμετωπίζει η ΕΕ τις ασθένειες ζώων και φυτών;

Η ΕΕ έχει πολύ αυστηρούς κανονισμούς για την αποφυγή της διάδοσης των ασθενειών φυτών και ζώων. Όλα τα ζώα πρέπει να είναι καταχωρημένα, ενώ οι ασθένειες των ζώων ελέγχονται από το στάβλο ως το τραπέζι του καταναλωτή. Οι αυστηροί έλεγχοι όσον αφορά την υγεία των φυτών πραγματοποιούνται από την παραγωγή ως την πώληση των φυτών και των φρούτων και λαχανικών, συμπεριλαμβανομένων των κίτρων. Τα φυτά μπορούν να πουληθούν μόνο αν συνοδεύονται από ένα φυτοϋγειονομικό διαβατήριο. Επίσης τα κίτρα μπορούν να πουληθούν μόνο συνοδευόμενα από ένα φυτοϋγειονομικό πιστοποιητικό. Στην περίπτωση ανίχνευσης ασθενειών, υπάρχουν πολύ αυστηρά προγράμματα εξάλειψης.

Τι λέει το κεκτημένο για τη γεωργία;

Το κεφάλαιο γεωργία καλύπτει ένα μεγάλο αριθμό δεσμευτικών κανόνων, πολλοί από τους οποίους εφαρμόζονται άμεσα. Η σωστή εφαρμογή αυτών των κανόνων και η αποτελεσματική τους επιβολή από μια αποδοτική δημόσια αρχή είναι ουσιώδης για τη λειτουργία της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ). Αυτό συνεπάγεται την καθιέρωση συστημάτων διαχείρισης όπως ο Οργανισμός Πληρωμών και το Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου, καθώς και την ικανότητα να εφαρμοστούν δράσεις αγροτικής ανάπτυξης. Οι προς ένταξη χώρες πρέπει να είναι έτοιμες να ενσωματωθούν στις κοινές οργανώσεις αγοράς για μια σειρά από γεωργικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των αροτραίων καλλιεργειών, των φρούτων και λαχανικών και του κρέατος. Τέλος, αυτό το κεφάλαιο καλύπτει λεπτομερείς κανόνες στον κτηνιατρικό τομέα, που είναι σημαντικοί για τη διασφάλιση της υγείας των ζώων και την ασφάλεια των τροφίμων στην εσωτερική αγορά, καθώς και στον φυτοϋγειονομικό τομέα, συμπεριλαμβανομένων ζητημάτων όπως η ποιότητα των σπόρων, οι επιβλαβείς οργανισμοί και τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα.

Θα αλλάξουν τα μέτρα των κρατικών ενισχύσεων;

Τα μέτρα κρατικών ενισχύσεων στον τομέα της γεωργίας απομένει να ευθυγραμμιστούν με το κεκτημένο κατά το χρόνο της ένταξης. Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, δόθηκε στην Κύπρο μια μεταβατική περίοδος, ώστε να χορηγηθούν ορισμένες συμπληρωματικές κρατικές ενισχύσεις μέχρι το 2010. Αυτές οι ενισχύσεις είναι πολύ μεγάλες και δόθηκαν μόνο στους κύπριους αγρότες σε αυτά τα επίπεδα.

Ικανοποιεί η Κύπρος τις δεσμεύσεις που έγιναν κατά τις διαπραγματεύσεις ένταξης;

Ναι, η Κύπρος ικανοποιεί ουσιωδώς τις δεσμεύσεις της όσον αφορά το Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Διαχείρισης και Ελέγχου (IACS), την πολιτική ποιότητας και βιολογικής καλλιέργειας, και τις κρατικές ενισχύσεις, μεταξύ των κοινών οργανώσεων αγοράς (CMO) όσον αφορά τις αροτραίες καλλιέργειες, τα φρούτα και λαχανικά, το κρασί, το ελαιόλαδο, τις μπανάνες, το γάλα, το βόειο κρέας, το πρόβειο κρέας και το χοιρινό, και τα αυγά και τα πουλερικά, καθώς και όσον αφορά τη γεωργική ανάπτυξη. Στον κτηνιατρικό τομέα και το φυτοϋγειονομικό τομέα, η Κύπρος ικανοποιεί ουσιωδώς τις απαιτήσεις αναφορικά με τα μέτρα ελέγχου ασθενειών των ζώων, το εμπόριο ζωντανών ζώων και ζωικών προϊόντων, την καλή διαβίωση των ζώων και τη ζωοτεχνία. Αν διατηρηθεί η πρόοδος που έχει σημειωθεί σε αυτούς τους τομείς, η Κύπρος θα είναι σε θέση να εφαρμόσει αυτό το κεκτημένο από το χρόνο ένταξης.

Χρειάζεται να γίνουν και άλλες προσπάθειες στους τομείς που συνδέονται με το Δίκτυο Γεωργικής Λογιστικής Πληροφόρησης (FADN), τα συστήματα κτηνιατρικών ελέγχων στην εσωτερική αγορά, τη μεταδοτική σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια και τα υποπροϊόντα ζωικής προέλευσης (όσον αφορά τη συλλογή των σφαγίων), τη δημόσια υγεία (όσον αφορά την αναβάθμιση των εγκαταστάσεων αγροτροφίμων), τα κοινά μέτρα (όσον αφορά τα υπολείμματα), τη διατροφή των ζώων και τον φυτοϋγειονομικό τομέα (όσον αφορά τα φυτοϋγειονομικά διαβατήρια). Πρέπει να επιταχυνθούν οι προσπάθειες σε αυτούς τους τομείς, ώστε κατά το χρόνο ένταξης τα συστήματα που θα εφαρμόζονται να είναι λειτουργικά.

Οργανώσεις της Κοινής Αγοράς

Τι είναι η Κοινή Αγορά;

Η Κοινή Αγορά αφορά τη γεωργία και το εμπόριο γεωργικών προϊόντων. Ο όρος "αγροτικά προϊόντα" σημαίνει τα προϊόντα του εδάφους, της κτηνοτροφίας και τα προϊόντα που σχετίζονται ευθέως με αυτά, και έχουν υποστεί πρωτογενή κατεργασία. Τα φυτικά προϊόντα που αποτελούν τμήμα της κοινής αγοράς είναι τα δημητριακά, τα φρούτα, τα λαχανικά, τα σταφύλια, το κρασί, το οινόπνευμα και τα οινοπνευματώδη ποτά, καθώς και το ελαιόλαδο, το ρύζι, τους ελαιούχους σπόρους, τα πρωτεϊνούχα φυτά, τον ανεπεξέργαστο καπνό, τις αποξηραμένες ζωονομές και τη ζάχαρη. Τα ζωικά προϊόντα περιλαμβάνουν το βόειο, πρόβειο, κατσικίσιο κρέας, το χοιρινό κρέας και το κρέας πουλερικών, τα αυγά, το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα.

Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η προετοιμασία της Κύπρου για την εφαρμογή της Κοινής Αγοράς;

Στον τομέα των αρόσιμων καλλιεργειών, έχουν προσδιοριστεί τα υπεύθυνα σώματα για παρέμβαση, έκδοση αδειών εισαγωγών/ εξαγωγών, επιθεώρησης και έγκρισης πληρωμών. Πριν από την ένταξη πρέπει να καταργηθεί το μονοπώλιο της Κυπριακής Επιτροπής Σιτηρών.

Η εφαρμοστέα νομοθεσία σε ότι αφορά στα πρότυπα αγοράς για τα φρούτα και τα λαχανικά, καθώς και για την καθιέρωση οργανώσεων καταναλωτών έχει υιοθετηθεί. Η εφαρμοστέα νομοθεσία σε ότι αφορά στις διαδικασίες αναγνώρισης των οργανώσεων καταναλωτών και στον έλεγχο των λειτουργικών πόρων θα έχει τεθεί πριν από την ένταξη. Πρέπει να δοθεί προσοχή στο πώς εφαρμόζονται τα πρότυπα αγοράς στο επίπεδο της εθνικής αγοράς.

Στο πεδίο του οίνου και του οινοπνεύματος, η Κοινή Οργάνωση Γεωργικών Αγορών (CMO) για τον οίνο θα έχει συσταθεί πριν από την ένταξη. Δεν αναμένονται ιδιαίτερα προβλήματα ως προς την ολοκληρωμένη εφαρμογή της CMO για τον οίνο, δεδομένου ότι το υπάρχον Συμβούλιο Αμπελουργικών Προϊόντων, έχει αναδομηθεί και αναδιοργανωθεί για να αναλάβει αυτόν το ρόλο. Η νομοθεσία για τα ποιοτικά πρότυπα των οινοπνευματωδών ποτών υφίσταται. Πρέπει να ευθυγραμμιστεί πλήρως το αμπελουργικό μητρώο.

Η νομοθεσία για τα ποιοτικά πρότυπα της ΕΕ στο ελαιόλαδο υφίσταται. Έχει ιδρυθεί ελεγκτική οργάνωση για το ελαιόλαδο από την Κρατική Επιθεώρηση Ποιότητας Τροφίμων. Έχει καταργηθεί το μονοπώλιο που υφίστατο και τώρα λειτουργεί ως οργάνωση παρέμβασης για το ελαιόλαδο. Έχει γίνει πρόοδος για την καθιέρωση του Συστήματος Γεωγραφικής Πληροφόρησης. Η εγγραφή των ελαιοπαραγωγών έχει ολοκληρωθεί.

Από το 1999, η Κύπρος διαθέτει σύστημα ποσοστώσεων για το γάλα, το οποίο θα ευθυγραμμιστεί πλήρως με τις απαιτήσεις της ΕΕ. Οι νέοι κανόνες για το σύστημα ποσοστώσεων για το γάλα ετοιμάζονται. Βασίζονται σε αναθεωρημένη νομοθεσία, ώστε να εφαρμοστούν οι αναγκαίες νομικές απαιτήσεις για τη σύσταση της CMO (Κοινής Οργάνωσης των Γεωργικών Αγορών) για το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Ο Οργανισμός Κυπριακής Γαλακτοκομικής Βιομηχανίας θα εφαρμόσει τους περισσότερους μηχανισμούς της CMO.

Έχει υιοθετηθεί η εφαρμοστέα νομοθεσία για τα πρότυπα αγοράς της μπανάνας. Η εφαρμοστέα νομοθεσία που καθορίζει τα ελάχιστα πρότυπα και διαδικασίες για την αναγνώριση Οργανώσεων Καταναλωτών πρόκειται να υιοθετηθεί.

Γαλακτοκομικός τομέας

Από το 1999, η Κύπρος διαθέτει σύστημα ποσοστώσεων για το γάλα, το οποίο θα ευθυγραμμιστεί πλήρως με τις απαιτήσεις της ΕΕ. Οι νέοι κανόνες για το σύστημα ποσοστώσεων για το γάλα ετοιμάζονται. Βασίζονται σε αναθεωρημένη νομοθεσία, ώστε να εφαρμοστούν οι αναγκαίες νομικές απαιτήσεις για τη σύσταση της CMO (Κοινής Οργάνωσης των Γεωργικών Αγορών) για το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Ο Οργανισμός Κυπριακής Γαλακτοκομικής Βιομηχανίας θα εφαρμόσει τους περισσότερους μηχανισμούς της CMO.

Πώς επηρέασαν οι διαπραγματεύσεις το γαλακτοκομικό τομέα;

*Οι φόροι εισαγωγής θα αρθούν με την ένταξη και οι τιμές των εισαγόμενων
γαλακτοκομικών προϊόντων θα πέσουν.
*Ποσόστωση για το γάλα: 145 200 τόνοι.
*Πενταετής μεταβατική περίοδος για την πυκνότητα βοσκήσεως βοοειδών σε
αγροκτήματα.
*Πενταετής μεταβατική περίοδος, κατά την οποία διατηρείται η τρέχουσα περιεκτικότητα
του 3,2% σε λιπαρά στο γάλα.
*Μεταβατική περίοδος έως το τέλος του 2009, για τις απαιτήσεις της ΕΕ στην υγιεινή
και την ποιότητα.
*Ο τομέας θα επωφεληθεί από οικονομική υποστήριξη στο πλαίσιο του Προγράμματος
Αγροτικής Ανάπτυξης, ώστε να αναδομηθεί και να καταστεί πιο ανταγωνιστικός και,
ακόμη, να ανταποκριθεί στα ποιοτικά και υγιειονομικά πρότυπα για το γάλα.
*Ο τομέας, ως το 2010, θα επιδοτηθεί άμεσα από εθνικούς πόρους, ώστε να προσαρμοστεί
στις νέες απαιτήσεις (ιδίως, λαμβανομένης υπόψη της άρσης των τρεχουσών επιδοτήσεων
για τους ζωοτροφικούς σπόρους).

Θα έχει η Κύπρος εθνική ποσόστωση για το γάλα;

Ναι, έχουν οριστεί οι ποσοστώσεις για το γάλα για όλα τα νέα κράτη- μέλη. Το συνολικό επίπεδο κατανέμεται μεταξύ διανομών και άμεσων πωλήσεων. Ωστόσο το επίπεδο παραγωγής γάλακτος, που καταναλώνεται στο αγρόκτημα δεν περιορίζεται από το σύστημα ποσοστώσεων για το γάλα.

Από το 1999, η Κύπρος διαθέτει σύστημα ποσοστώσεων για το γάλα, το οποίο ευθυγραμμίζεται με τις απαιτήσεις της ΕΕ. Νέοι κανόνες για το σύστημα ποσοστώσεων για το γάλα θα τεθούν. Ο Οργανισμός Κυπριακής Γαλακτοκομικής Βιομηχανίας θα εφαρμόσει τους περισσότερους από τους μηχανισμούς της Κοινής Οργάνωσης των Γεωργικών Αγορών (CMO). Έχουν ήδη υιοθετηθεί οι αναγκαίες νομικές απαιτήσεις για τη σύσταση του CMO για το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα.

Τι αποφασίστηκε για την περιεκτικότητα του γάλακτος σε λιπαρά;

Η Κύπρος έχει πενταετή μεταβατικό διακανονισμό για την πώληση πόσιμου γάλακτος με 3,2% περιεκτικότητα σε λιπαρά. Αυτή η περιεκτικότητα είναι χαμηλότερη από τις απαιτήσεις της ΕΕ για περιεκτικότητα 3,5% σε λιπαρά. Το γάλα με περιεκτικότητα 3,2% σε λιπαρά μπορεί να πωλείται μόνον στην Κύπρο ή να εξάγεται σε τρίτες χώρες.

Θα επηρεαστεί ο αριθμός των αγελάδων στα κυπριακά αγροκτήματα με την ένταξη στην ΕΕ;

Ως προς το θέμα της πυκνότητας βοσκήσεως σε αγροκτήματα, η Κύπρος έχει πενταετή μεταβατικό διακανονισμό, για να μειώσει την πυκνότητα βοσκήσεως στα επιτρεπόμενα, από τους κανόνες της ΕΕ, επίπεδα για την πριμοδότηση βοοειδών, στο βαθμό που αυτά θα έχουν τεθεί έως το 2010. Η Κύπρος θα πρέπει ακόμη να συμμορφωθεί με τους κανόνες για την ευζωία των ζώων.

Πώς θα επηρεαστούν οι καταναλωτές;

Προς το παρόν, τα γαλακτοκομικά προϊόντα προστατεύονται, μέσω των φόρων στα εισαγόμενα προϊόντα. Αυτό, σαφώς, επιβαρύνει τους καταναλωτές, διότι πρέπει να πληρώνουν τα εισαγόμενα προϊόντα σε υψηλότερες τιμές. Όλοι οι φόροι θα αρθούν με την ένταξη και έτσι οι τιμές αυτών των προϊόντων θα μειωθούν για τους καταναλωτές.


Ο τομέας των οπωροκηπευτικών

Πότε θα καταργηθούν οι δασμοί στις εισαγωγές;
Οι δασμοί στις εισαγωγές θα καταργηθούν μέχρι την 1η Μαΐου 2004. Αυτό σημαίνει ότι θα πέσουν οι τιμές καταναλωτή και τα τοπικά προϊόντα θα εκτεθούν στον ανταγωνισμό. Ωστόσο, αντί για εισφορές, οι αγρότες θα προστατεύονται μέσω ενός επιδόματος εισοδήματος ή επιδοτήσεων, ώστε να μπορούν να μειώνουν τις τιμές τους και να ανταγωνίζονται τα εισαγόμενα οπωροκηπευτικά.

Η Κύπρος θα έχει τη δυνατότητα, εκτός από τις συμπληρωματικές άμεσες κρατικές πληρωμές, να παρέχει μεταβατικές και φθίνουσες κρατικές ενισχύσεις σε ορισμένους τομείς έως τα τέλη του 2010.

Θα με βοηθήσει η ΕΕ να βελτιώσω την παραγωγή και τη γη μου;
Ναι. Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, η ΕΕ έχει εγκρίνει πολύ σημαντικά ποσά για την προώθηση της αγροτικής ανάπτυξης στην Κύπρο. Η ΕΕ θεωρεί ότι η εργασία των αγροτών έχει την προστιθέμενη αξία της προστασίας του περιβάλλοντος. Κάθε Ευρωπαίος αγρότης από τις προς ένταξη χώρες θα λαμβάνει οικονομική βοήθεια όχι μόνο για να εκσυγχρονίσει την παραγωγή και να αναπτύξει εναλλακτικά εισοδηματικά καθεστώτα, όπως ο αγροτουρισμός και οι τοπικές τέχνες, αλλά επίσης και για να εφαρμόσει αγρο-περιβαλλοντικά προγράμματα. Αυτά τα κεφάλαια θα χορηγηθούν από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης της περιόδου 2004-2006, που έχει συνολικό προϋπολογισμό περισσότερα από 150 εκ. Ευρώ, εκ των οποίων 75 εκ. θα προέλθουν από κοινοτικά κεφάλαια.

Πώς θα επηρεάσει η ένταξη τον τομέα των νωπών οπωροκηπευτικών;
· Οι εισαγωγικοί δασμοί σε ορισμένα εισαγόμενα οπωροκηπευτικά θα καταργηθούν μέχρι την προσχώρηση και οι τιμές θα μειωθούν
· Θα δοθεί στους αγρότες άμεση οικονομική στήριξη από την εθνική χρηματοδότηση στους τομείς εκείνους που θα επηρεαστούν από την ένταξη
· Οι κύπριοι αγρότες θα λαμβάνουν εγγύηση αισίου πέρατος μέσω μιας ενιαίας στρεμματικής πληρωμής για κάθε στρέμμα καλλιεργήσιμης γης που διατηρείται σε καλή γεωργική κατάσταση.
· Οι κύπριοι αγρότες, εκτός από την ενιαία στρεμματική πληρωμή, θα λαμβάνουν ορισμένες επιδοτήσεις όπως για την ενίσχυση οργανώσεων παραγωγών στον τομέα των οπωροκηπευτικών, επιδότηση του κίτρου που προορίζεται για την παραγωγή χυμού, επιδότηση για την ανάπλαση αμπελώνων, κλπ.
· Επίσης, οι αγρότες θα έχουν πλήρη πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ για την εξαγωγή πατάτας και άλλων προϊόντων χωρίς ποσόστωση, οποιαδήποτε εποχή του έτους.
· Το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης της περιόδου 2004-2006, που έχει συνολικό προϋπολογισμό περισσότερα από 150 εκ. Ευρώ, θα παρέχει στους αγρότες πρόσθετα κίνητρα για την προώθηση της ανάπλασης και τη συμμετοχή σε άλλα καθεστώτα παραγωγής εισοδήματος.

Τι βοήθεια θα παρέχεται για την αντιμετώπιση του ανταγωνισμού;
Ο τομέας των οπωροκηπευτικών είναι ένας από τους πιο σημαντικούς γεωργικούς τομείς στην Κύπρο. Ορισμένες καλλιέργειες πωλούνται ήδη ελεύθερα στην ΕΕ και δεν θα επηρεαστούν από την αλλαγή, άλλες καλλιέργειες όμως, όπως τα μήλα και τα αχλάδια, θα είναι πιο ευάλωτες στον ανταγωνισμό από την ΕΕ. Η κυβέρνηση γνώριζε ότι η κατάργηση των εισφορών στα νωπά οπωροκηπευτικά που εισάγονται από την ΕΕ θα ωφελούσε τους καταναλωτές, αλλά θα προκαλούσε επίσης ανησυχία στους αγρότες. Για το σκοπό αυτό, συμφωνήθηκε ένα πακέτο αντισταθμιστικών μέτρων κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων ένταξης για το συγκεκριμένο τομέα.

Συμφωνήθηκαν μεταβατικές περίοδοι για το συγκεκριμένο τομέα;
Η Κύπρος έχει μία μεταβατική ρύθμιση 5 ετών από την ημερομηνία της ένταξης κατά τη διάρκεια της οποίας το ποσοτικό όριο για απόσυρση όσον αφορά ορισμένα φρούτα έχει καθοριστεί σε υψηλότερο επίπεδο από εκείνο της ΕΕ.



Οι τομείς των αυγών και των πουλερικών

Σημεία κλειδιά για το πώς η ένταξη θα επηρεάσει τους τομείς των αυγών και των πουλερικών

*Προς το παρόν προστατεύονται, μέσω φόρων στα εισαγόμενα προϊόντα πουλερικών.
*Με την ένταξη οι φόροι θα καταργηθούν και το κόστος των εισαγόμενων προϊόντων
πουλερικών θα μειωθεί.
*Η Κύπρος διαπραγματεύτηκε επταετή περίοδο προσαρμογής, κατά την οποία θα δοθεί
επιπρόσθετη επιδότηση στον τομέα, ώστε να αναδομηθεί και να πληροί τα
περιβαλλοντικά πρότυπα και τα πρότυπα ευζωίας ζώων.
*Ο τομέας θα ωφεληθεί επίσης από κρατικές επιδοτήσεις, μέσω του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης.

Πώς υπολογίστηκε το σύνολο των επιπρόσθετων επιδοτήσεων;

Οι επιπρόσθετες εθνικές επιδοτήσεις στο τομέα των αυγών και των πουλερικών υπολογίστηκαν στη βάση των επιδοτήσεων που λάμβανε το 2001, μέσω των επιδοτήσεων ζωοτροφικών σπόρων και που τώρα πρόκειται να καταργηθούν. Για να καταστεί ο τομέας ανταγωνιστικός έναντι των εισαγόμενων προϊόντων, πρέπει να καταβάλει εντατικές προσπάθειες για να αναδομήσει και να βελτιώσει την αξιοποίηση των διευκολύνσεων, που παρέχονται στο πλαίσιο του προγράμματος αγροτικής ανάπτυξης και του εθνικού σχεδίου στήριξης.

Ποιος ακριβώς θα λάβει την αρωγή; Οι εκτροφείς ή όσοι ασχολούνται με την κατεργασία;

Οι επιδοτήσεις θα καταβάλλονται στους εκτροφείς πουλερικών για κατανάλωση κρέατος και πουλερικών ωοπαραγωγής. Όσοι ασχολούνται με την κατεργασία θα μπορούν να επωφεληθούν από το πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης για να αναβαθμίσουν και να αναδομήσουν τις εργασίες τους.

Θα βοηθηθούν εκείνοι που θα ήθελαν να ιδρύσουν Οργάνωση Καταναλωτών;

Ναι. Η ΕΕ συμφώνησε επίσης ότι πρέπει να δοθεί η δυνατότητα στην Κύπρο να δώσει αρχική βοήθεια, κατά τα πέντε πρώτα χρόνια από την ένταξη, ώστε να στηρίξει τους εκτροφείς πουλερικών και τα άλλα ενδιαφερόμενα μέρη για να ιδρύσουν οργανώσεις καταναλωτών. Η συνδρομή θα στηρίζεται στον τζίρο κάθε οργάνωσης καταναλωτών.

Θα εφαρμοστούν νέοι κανόνες σχετικά με τα ποιοτικά πρότυπα και την αξιολόγηση;

Ναι, αλλά η Κύπρος έχει ήδη εισαγάγει αυτούς τους κανόνες. Τα πρότυπα αγοράς της ΕΕ που ισχύουν για τον τομέα των αυγών απαιτούν, ανάμεσα σε άλλα, τα αυγά να σημαίνονται ανάλογα με το πώς έχουν εκτραφεί οι κότες. Στις συσκευασίες μπορεί να εμφανίζεται η ακόλουθη ταξινόμηση: αυγά ελεύθερης βοσκής, αυγά κλιμακωτής σχάρας, αυγά ορνιθώνα. Η ρύθμιση θέτει τον όρο ότι η ενδεικνυομένη πώληση με βάση την ημερομηνία δεν πρέπει να υπερβαίνει το ανώτατο όριο των 21 ημερών μετά τη ωοτοκία, για τη διανομή στον καταναλωτή.

Πώς θα επηρεαστούν οι καταναλωτές;
Προς το παρόν τα αυγά και το κρέας πουλερικών προστατεύονται από τους φόρους στα εισαγόμενα προϊόντα. Αυτό, σαφώς, επιβαρύνει τους καταναλωτές, διότι πρέπει να πληρώνουν τα εισαγόμενα προϊόντα σε υψηλότερες τιμές, στο βαθμό που αυτά φθάνουν στην κυπριακή αγορά. Όλοι οι φόροι θα αρθούν με την ένταξη και έτσι οι τιμές αυτών των προϊόντων θα μειωθούν για τους καταναλωτές.


3. Δικαιοσύνη και Εσωτερικές Υποθέσεις

Αστυνομία

Μπορούν οι πολίτες της ΕΕ να εργαστούν ως αστυνομικοί στην Κύπρο;
Όχι. Η αστυνομία, το στρατιωτικό, το δικαστικό και το διπλωματικό σώμα, καθώς και οι εφοριακοί υπάλληλοι ανήκουν σε μία κατηγορία επαγγελμάτων στην οποία μπορούν να συμμετέχουν μόνο κύπριοι πολίτες, καθώς στα καθήκοντά τους περιλαμβάνεται η δημόσια ασφάλεια και τάξη και η προστασία των εθνικών συμφερόντων της χώρας. Τα κράτη μέλη μπορούν να προορίζουν αυτές τις θέσεις εργασίας και τα επαγγέλματα μόνο για τους πολίτες τους, λόγω της ευαισθησίας αυτών των τομέων. Αυτό σημαίνει ότι η Κύπρος έχει κάθε δικαίωμα να απορρίπτει πολίτες της ΕΕ που επιθυμούν να εργαστούν εδώ ως αστυνομικοί. Ομοίως, οι κύπριοι πολίτες δεν θα πρέπει να προσδοκούν ότι θα εργαστούν ως αστυνομικοί σε άλλες χώρες της ΕΕ.

Θα αλλάξουν οι ώρες εργασίας μας;
Η ΕΕ ρυθμίζει το χρόνο εργασίας με ένα συγκεκριμένο νόμο, γνωστό ως «Οδηγία για το Χρόνο Εργασίας». Ο νόμος αποτελεί ένα μέτρο για την υγεία και την ασφάλεια και επιδιώκει την εξασφάλιση της προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων λόγω των πολλών ωρών εργασίας. Οι αστυνομικοί εξαιρούνται από τις διατάξεις αυτού του νόμου που καθορίζουν τις περιόδους ημερήσιας και εβδομαδιαίας ανάπαυσης, τα διαλείμματα και τη νυχτερινή εργασία, καθώς οι αστυνομικοί συχνά απαιτείται να εργάζονται πολύ περισσότερο από το μέγιστο αριθμό ωρών εργασίας για να επιβάλλουν τη δημόσια ασφάλεια. Έχουν ωστόσο το δικαίωμα να λαμβάνουν, σύμφωνα με το νόμο, ετήσια άδεια μετ’ αποδοχών διάρκειας τουλάχιστον τεσσάρων εβδομάδων.

Τι συμβαίνει με την υγεία και την ασφάλεια στο χώρο εργασίας;
Η ΕΕ έχει θεσπίσει πολλούς κανονισμούς σχετικά με την Υγεία και την Ασφάλεια στο χώρο εργασίας. Για μία ακόμη φορά όμως, λόγω της ευαισθησίας του ρόλου του αστυνομικού και την ιδιαίτερη φύση του επαγγέλματος, οι νόμοι αυτοί δεν εφαρμόζονται για τους αστυνομικούς. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι αστυνομικοί δεν δικαιούνται ένα ασφαλές περιβάλλον εργασίας, αλλά ότι λόγω της φύσης του επαγγέλματός τους η ΕΕ αφήνει το θέμα στην κρίση κάθε χώρας, η οποία θα αποφασίζει σχετικά με τα μέτρα ασφαλείας που πρέπει να εφαρμόζονται για τη συγκεκριμένη κατηγορία επαγγέλματος.

Τι είναι η EUROPOL;
Είναι ο οργανισμός της ΕΕ που θα επηρεάσει πιο άμεσα την αστυνομία. Αυτός ο οργανισμός που έχει την έδρα του στη Χάγη, ιδρύθηκε από την ΕΕ για την επιβολή του νόμου, ιδιαιτέρως όσον αφορά το οργανωμένο έγκλημα. Ενεργεί με τρόπο παρόμοιο με την Interpol στην οποία η Κύπρος συμμετέχει ήδη και βασίζεται στην ίδια αρχή, δηλαδή ότι «το έγκλημα δεν γνωρίζει εθνικά σύνορα». Οι στόχοι τόσο της Europol όσο και της Interpol έχουν ενημερωθεί πρόσφατα, ώστε να λαμβάνουν υπόψη τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στην ανάγκη για την εξασφάλιση μίας ζώνης ασφάλειας και δικαιοσύνης εντός της ΕΕ. Οι ευθύνες της Europol περιλαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων στα οποία εμπλέκονται δύο ή περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ. Τα θέματα αυτά περιλαμβάνουν την παράνομη διακίνηση ναρκωτικών, την εμπορία κλεμμένων οχημάτων, την εμπορία ανθρώπων, τη σεξουαλική εκμετάλλευση των γυναικών και των παιδιών, την πορνογραφία, την παραχάραξη, την τρομοκρατία, τη νομιμοποίηση εσόδων και την παραχάραξη του ευρώ. Η Europol υποστηρίζει τα κράτη μέλη με την ανταλλαγή πληροφοριών, παρέχοντας επιχειρησιακή ανάλυση, εκθέσεις, εγκληματολογική ανάλυση, εμπειρογνωμοσύνη και τεχνική υποστήριξη. Μετά την ένταξη, η Κύπρος θα έχει τη δυνατότητα να συμμετέχει πλήρως στην Europol.

Υπάρχει κοινή εκπαίδευση των αστυνομικών στην ΕΕ;
Η ΕΕ ίδρυσε την CEPOL, την Ευρωπαϊκή Αστυνομική Σχολή. Μέχρι στιγμής, η σχολή αυτή αποτελεί απλώς ένα δίκτυο των υφιστάμενων αστυνομικών ακαδημιών. Ωστόσο, ο μακροπρόθεσμος στόχος είναι η μετατροπή της σχολής σε ένα μόνιμο ίδρυμα εκπαίδευσης για την αστυνομία. Η σχολή θα διευκολύνει την οργάνωση σεμιναρίων με στόχο την κατανόηση των διαφορών που υπάρχουν στα διάφορα αστυνομικά συστήματα στις χώρες τις ΕΕ.

Εκτός από την CEPOL υπάρχουν επίσης πολλά σεμινάρια και προγράμματα για την αστυνομία που προσφέρουν εκπαίδευση, πληροφορίες και έρευνα. Ένα ενδιαφέρον παράδειγμα είναι η έρευνα που διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με την τεχνολογία που χρησιμοποιείται στα σωφρονιστικά ιδρύματα.

Η Κύπρος μπορεί να συμμετέχει κατά περίπτωση σε διάφορα προγράμματα (αναφέρονται παρακάτω) που ενδιαφέρουν την αστυνομία. Μετά την προσχώρηση, η Κύπρος θα έχει τη δυνατότητα να παρέχει δικά της προγράμματα και να συμμετέχει πλήρως σε όλα τα ήδη υπάρχοντα. Τα παρακάτω προγράμματα είναι ανοικτά για την αστυνομία:
· STOP: παράνομη εμπορία ανθρώπων και σεξουαλική εκμετάλλευση των παιδιών.
· DAPHNE: καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και των παιδιών.
· FALCONE: καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος.
· ODYSSEUS: παράνομη μετανάστευση και πρόσφυγες
· OISIN: επιβολή του νόμου
· HIPPOKRATES: πρόληψη του εγκλήματος στις πόλεις, ιδιαιτέρως της νεανικής εγκληματικότητας, και των ναρκωτικών.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με αυτά τα προγράμματα, επισκεφτείτε τη διεύθυνση:
http://europa.eu.int/comm/justice_home/funding/intro/funding_intro_en.htm

Τι είναι η συνθήκη του Σένγκεν;
Είναι μία συμφωνία που υπογράφηκε αρχικά το 1985 από τη Γερμανία, τη Γαλλία και τις χώρες της Μπενελούξ στη μικρή ακριτική πόλη Σένγκεν του Λουξεμβούργου. Από το 1999 έχει ενσωματωθεί πλήρως στη νομοθεσία της ΕΕ Καταργεί πλήρως τους ελέγχους προσώπων στα εσωτερικά σύνορα μεταξύ των κρατών μελών και εναρμονίζει τους ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. Τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ ελέγχονται πολύ αυστηρά, καθώς εάν κάποιο άτομο εισέλθει στο χώρο Σένγκεν, μπορεί κατόπιν να μετακινείται ελεύθερα στο εσωτερικό του. Για το σκοπό αυτό δημιουργήθηκε το σύστημα πληροφόρησης Σένγκεν (SIS). Πρόκειται για μία σύνθετη βάση δεδομένων που επιτρέπει την επιβολή του νόμου και την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των δικαστικών αρχών για την έρευνα προσώπων που καταζητούνται για σύλληψη ή έκδοση, ή κλεμμένων οχημάτων και έργων τέχνης. Παράλληλα, άλλες ανεξάρτητες εποπτικές αρχές φροντίζουν ώστε οι πληροφορίες που εισάγονται στο SIS να μην παραβιάζουν τους κανόνες προστασίας δεδομένων. Αυτή η συμφωνία υποστηρίζεται από ένα δίκτυο γνωστό ως SIRENE (Συμπλήρωμα πληροφοριών απαιτούμενο κατά την είσοδο σε εθνικό έδαφος) το οποίο αποτελείται από εκπροσώπους της εθνικής και δημοτικής αστυνομίας, των τελωνείων και της δικαιοσύνης. Η Κύπρος πρόκειται και αυτή να ορίσει αξιωματούχους από τον τομέα της αστυνομίας, των τελωνείων, καθώς και από τις δικαστικές αρχές, οι οποίοι θα συμμετέχουν σε αυτό το δίκτυο.

Τι πρωτοβουλίες παίρνει η ΕΕ για τα ναρκωτικά και το οργανωμένο έγκλημα;
Το 1998 η ΕΕ έθεσε σε εφαρμογή ένα σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος. Ένας από τους βασικούς στόχους του σχεδίου αυτού ήταν η θέσπιση κοινών ορισμών και ποινών. Η κυπριακή αστυνομία, όπως και οι άλλες αστυνομίες των κρατών μελών της ΕΕ, θα συνεργάζεται με την Europol σε αυτό το θέμα. Έτσι η αστυνομία μας, για την παρακολούθηση των εγκληματιών, θα βασίζεται περισσότερο στη συνεργασία. Ένα από τα δικαιώματα που αποκτούν οι αστυνομικοί στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας είναι το δικαίωμα της διασυνοριακής καταδίωξης σε περίπτωση σοβαρών εγκλημάτων. Αυτό σημαίνει ότι η αστυνομία έχει το δικαίωμα της συνεχούς καταδίωξης ενός εγκληματία σε οποιαδήποτε χώρα της ΕΕ και αν καταφύγει, χωρίς κανέναν περιορισμό. Πριν από τη σύναψη αυτής της συμφωνίας, η αστυνομία ήταν υποχρεωμένη να σταματήσει την έρευνά της μόλις ο εγκληματίας διέσχιζε τα σύνορα.

Η ΕΕ έχει θέσει σε εφαρμογή ένα παρόμοιο σχέδιο δράσης για τα ναρκωτικά, το οποίο ξεκίνησε το 2000 και θα ολοκληρωθεί το 2004. Αυτό το σχέδιο δράσης έχει ως στόχο την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των οργανισμών και της συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών, παρέχοντας πληροφορίες και αξιολόγηση για τη διακίνηση των ναρκωτικών, της συνεργασίας σχετικά με τη μείωση της προσφοράς και της ζήτησης ναρκωτικών, καθώς και τη διεθνή συνεργασία.

Τι είναι το Eurojust;
Είναι ένα δίκτυο εισαγγελέων, δικαστών και αξιωματούχων της αστυνομίας σε ολόκληρη την Ευρώπη, οι οποίοι διορίζονται από τη χώρα τους με στόχο τη βελτίωση των ερευνών και των διώξεων κατά του οργανωμένου εγκλήματος στην Ευρώπη.

Τι κάνει η ΕΕ για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας στον κυβερνοχώρο;
Η εγκληματικότητα στον κυβερνοχώρο περιλαμβάνει εγκλήματα που διαπράττονται στο διαδίκτυο, τα οποία έχει αποδειχθεί ότι είναι πολύ δύσκολο να εξιχνιαστούν, λόγω του ότι διαπερνούν (και σε αυτήν την περίπτωση) με ευκολία τα σύνορα, ενώ το έργο της δικαιοσύνης δυσχεραίνεται από την πολυπλοκότητα των διαφόρων εθνικών νομοθεσιών. Για το σκοπό αυτό η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έστησε ένα φόρουμ στο διαδίκτυο ανοικτό σε οργανισμούς επιβολής του νόμου, φορείς παροχής πρόσβασης στο διαδίκτυο, ενώσεις καταναλωτών, αρχές προστασίας δεδομένων, φορείς παροχής υπηρεσιών τηλεφωνίας και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το φόρουμ επιδιώκει τη διάδοση των πληροφοριών, των καλών πρακτικών και των μέσων για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας στον κυβερνοχώρο, την έγκαιρη προειδοποίηση και τη δημιουργία δικτύων. Η ίδια η ιστοσελίδα περιλαμβάνει ένα τμήμα το οποίο είναι ανοικτό στο κοινό και ένα άλλο στο οποίο έχουν πρόσβαση μόνο οι εμπειρογνώμονες για συζήτηση τεχνικών θεμάτων. Η πρώτη συνάντηση αυτού του φόρουμ πραγματοποιήθηκε το Νοέμβριο του 2001. Η Επιτροπή προτείνει επίσης την εναρμόνιση της νομοθεσίας της ΕΕ σε αυτόν τον τομέα– και συγκεκριμένα σε θέματα πειρατείας, ιών και πλαστών ταυτοτήτων, ειδικά όταν τα θέματα αυτά επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό τις δημόσιες υπηρεσίες ή τη φήμη μίας εταιρίας.

Έχει πάρει πρωτοβουλίες η ΕΕ στο θέμα της τρομοκρατίας;
Ναι. Αμέσως μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, η ΕΕ διατύπωσε δύο προτάσεις με ειδική αναφορά στην τρομοκρατία, οι οποίες περιλάμβαναν την εφαρμογή ενός ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης. Σήμερα, άτομα τα οποία ζουν σε μία χώρα της ΕΕ αλλά κατηγορούνται για ένα έγκλημα σε μία άλλη χώρα, δεν συλλαμβάνονται αυτόματα και δεν παραδίδονται στη χώρα της ΕΕ όπου πρέπει να τους απαγγελθούν κατηγορίες. Αντιθέτως, πρέπει να ακολουθηθεί μία νομική διαδικασία, γνωστή ως έκδοση.

Το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης έρχεται τώρα να αντικαταστήσει αυτήν τη χρονοβόρο και, ορισμένες φορές, ανεπιτυχή διαδικασία έκδοσης. Από το 2004, οι δικαστικές αρχές μίας χώρας που επιθυμεί την παράδοση ενός εγκληματία από μία άλλη χώρα μπορούν να εκδώσουν ένα ένταλμα σύλληψης. Το ένταλμα πρέπει να αναγνωρίζεται από όλα τα κράτη μέλη και εφαρμόζεται για όλες τις αξιόποινες πράξεις. Στην πράξη όμως αυτό το ένταλμα εκδίδεται μόνο για αξιόποινες πράξεις για τις οποίες προβλέπεται ποινή φυλάκισης διάρκειας ανώτερης του ενός έτους ή όταν ένα άτομο έχει καταδικαστεί σε ποινή φυλάκισης διάρκειας ανώτερης των τεσσάρων μηνών. Οι χώρες της ΕΕ συμφώνησαν σε έναν κατάλογο τριάντα δύο αξιόποινων πράξεων για τις οποίες προβλέπεται φυλάκιση τριών ετών ή ανώτερης διάρκειας, το οποίο σημαίνει ότι το ένταλμα μπορεί να εκτελεστεί με μεγαλύτερη ευκολία για αυτές τις αξιόποινες πράξεις, καθώς οι χώρες δεν μπορούν να προβάλουν αντίρρηση ισχυριζόμενες ότι η πράξη αυτή αντιμετωπίζεται διαφορετικά στο πλαίσιο της δικής τους νομοθεσίας. Ο κατάλογος περιλαμβάνει εγκλήματα όπως η τρομοκρατία, η εμπορία ανθρώπων, η σεξουαλική εκμετάλλευση των παιδιών, η παιδική πορνογραφία, η παράνομη εμπορία όπλων και η διαφθορά.

Για περισσότερες πληροφορίες


EUROPOL: http://www.europol.eu.int

4. Kαταναλωτές


Ασφάλεια τροφίμων

Ποια είναι η πολιτική της ΕΕ για την ασφάλεια των τροφίμων;

Η ΕΕ έχει αυστηρούς κανόνες πάνω στην ασφάλεια των τροφίμων. Αυτοί ισχύουν σε όλη την έκταση της ανάπτυξης μέχρι και τη διαδικασία παρασκευής των τροφίμων. Οι νόμοι της ΕΕ για το θέμα καλύπτουν ένα φάσμα, από τις προϋποθέσεις σήμανσης μέχρι τα πρότυπα για τη μεταχείριση των τροφίμων. Αυτή είναι η αποστολή της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (ιδρύθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2002), η οποία παρέχει επιστημονική γνωμοδοσία πάνω στην ασφάλεια τροφίμων εν γένει και πάνω σε ορισμένα συγκεκριμένα ζητήματα. Για περισσότερες πληροφορίες: http://europa.eu.int/comm/food/Index_en.htm

Είναι ασφαλή τα τρόφιμα μας;

Τα τελευταία σαράντα χρόνια ή περίπου η ΕΕ έχει σχηματίσει ένα σύνολο κανόνων για κάθε στάδιο της διαδικασίας παρασκευής των τροφίμων. Αυτή υπήρξε η αρχή της πολιτικής στην οποία τώρα γίνεται συχνά αναφορά με την έκφραση "από το αγρόκτημα στο πιάτο". Με άλλα λόγια οι αυστηροί κανόνες της ΕΕ για την ασφάλεια ισχύουν σε όλη την έκταση της ανάπτυξης και της διαδικασίας παρασκευής των τροφίμων μέχρι να φτάσουν στο πιάτο μας. Αυτό εξασφαλίζει στους καταναλωτές της ΕΕ ότι το φαγητό που τρώνε είναι ασφαλές. Οι πρόσφατοι φόβοι, σχετικοί με την ασφάλεια των τροφίμων, όπως για τη σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια (BSE) και τη διοξίνη, αποδεικνύουν τη σημασία αυτών των κανόνων και το πόσο αυστηρά εφαρμόζονται.

Τι μέτρα λαμβάνονται εάν κάποιο είδος τροφίμων βρεθεί ότι δεν είναι ασφαλές;

Σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, όπως εκείνες που σχετίζονται με την εξάπλωση της ασθένειας των "τρελών αγελάδων", η ΕΕ έχει τη δύναμη να σταματήσει την πώληση και τη διακίνηση των προϊόντων (των μοσχαριών σε αυτή την περίπτωση) ή ακόμη να σταματήσει τη μεταφορά των ζώων, ώστε να αποτρέψει την εξάπλωση της ασθένειας. Ακόμη, σε περιπτώσεις κατά τις οποίες απειλείται η ασφάλεια των τροφίμων, είναι δυνατόν να ληφθεί μια σειρά μέτρων. Για παράδειγμα, ως πρώτο βήμα, η σχετιζόμενη χώρα πρέπει να πληροφορήσει την Επιτροπή, έτσι ώστε να μπορεί να γίνει ό,τι είναι αναγκαίο και σε άλλες χώρες. Επιπλέον είναι δυνατόν να δοθούν εντολές για να σταματήσει το εμπόριο αγαθών ή ακόμη να αφαιρεθούν προϊόντα από τα ράφια των υπεραγορών, ώστε να περιοριστεί ή να αποτραπεί ο κίνδυνος. Πριν αποσυρθούν τέτοιες εντολές, το εν λόγω είδος τροφίμων πρέπει να περάσει από ελέγχους υγειονομικούς και ασφάλειας, που βασίζονται σε ανεξάρτητη γνωμοδότηση.

Γιατί η ΕΕ νομοθετεί πάνω σε θέματα ασφάλειας τροφίμων;

Ο λόγος για τον οποίο η ΕΕ ασχολείται με το ζήτημα είναι επειδή τα προϊόντα τροφίμων που παράγονται στην ΕΕ μπορούν να πωληθούν ελεύθερα στα άλλα Κράτη Μέλη. Από την μία πλευρά, η ΕΕ ήθελε να εξασφαλίσει ότι οι κάθε χώρα δεν θα υιοθετήση εθνικούς κανόνες για τα τρόφιμα, που καταλήγουν στον περιορισμό του εμπορίου. Από την άλλη πλευρά, ήθελε ακόμη να εξασφαλίσει ότι, δεδομένης της ευαισθησίας των τροφίμων για τη δημόσια υγεία, όλα τα τρόφιμα που είναι αντικείμενο εμπορίου μέσα στην ΕΕ θα ανταποκρίνονται σε πρότυπα και δεν θα θέτουν σε κανένα κίνδυνο την υγεία. Ως αποτέλεσμα, έγινε αισθητή η ανάγκη εναρμόνισης συγκεκριμένων κανόνων, σχετιζόμενων με τα τρόφιμα.
Για περισσότερες πληροφορίες: http://europa.eu.int/pol/food/index_en.htm
Και πώς το κάνει αυτό;

Αρχικά, η ΕΕ εστιάστηκε σε διάφορα ζητήματα σχετιζόμενα με τα είδη διατροφής, όπως για τους γενικούς κανόνες σήμανσης όλων των ειδών διατροφής. Ταυτόχρονα εξέδωσε κανόνες για συγκεκριμένα προϊόντα (π.χ. για τη σοκολάτα, τα συντηρητικά, τους χυμούς φρούτων). Η ΕΕ τώρα πια, κατά βάση, δε νομοθετεί για συγκεκριμένα προϊόντα, αλλά καταρτίζει κανόνες που καθορίζουν τις κοινές προϋποθέσεις για μια ειδική κατηγορία ειδών διατροφής ή για όλα τα είδη διατροφής. Έτσι, έχει νόμους που αφορούν στην υγιεινή των τροφίμων, τα εγκεκριμένα προσθετικά, τα εγκεκριμένα καρυκεύματα, τα υλικά σε επαφή με τα είδη διατροφής, την παραγωγή και την παρασκευή ειδών διατροφής, όπως τα κατεψυγμένα ή τα ιονισμένα τρόφιμα, τα διατροφικά προϊόντα για ειδική δίαιτα, τις προσμείξεις, και για τους ελέγχους τροφίμων.

Ποιος είναι υπεύθυνος για την ασφάλεια των τροφίμων στην ΕΕ;

Η ΕΕ έχει εδώ και καιρό επιστημονικές επιτροπές, υπεύθυνες για το σχηματισμό απόψεων, ως βάσεων των κανόνων της πάνω στην υγιεινή και την ασφάλεια των τροφίμων. Ακόμη, το 2002 η ΕΕ ίδρυσε την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων μια Αρχή που είναι επαρκής επιστημονικά και τεχνολογικά. Η αποστολή της Ευρωπαϊκής Αρχής Τροφίμων περιλαμβάνει έξι κύρια σημεία:
* Γνωμοδοτεί για την ασφάλεια των τροφίμων εν γένει και ακόμη για συγκεκριμένα

ζητήματα. Η Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα Κράτη- Μέλη, όλα μπορούν να της ζητήσουν γνωμοδοσία.
* Παρέχει τεχνικές συμβουλές, που είναι ο σκελετός της πολιτικής για τα τρόφιμα.
* Συλλέγει και αναλύει τα απαραίτητα δεδομένα για την παρακολούθηση της
διατροφικής αλυσίδας στην ΕΕ.
* Ταυτοποιεί κινδύνους και ειδοποιεί εγκαίρως. Μέσω αυτού του συστήματος, τα Κράτη-
Μέλη είναι υποχρεωμένα να ενημερώνουν την Επιτροπή και τα άλλα Κράτη- Μέλη
αμέσως, σε περίπτωση έξαρσης.
* Υποστηρίζει την Επιτροπή σε περίπτωση κρίσης.
* Επικοινωνεί με το κοινό για όλα τα, σχετιζόμενα με την ασφάλεια των τροφίμων, μέτρα.
Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ασφάλειας Τροφίμων: http://www.efsa.eu.int/
Τι λέει για τις συσκευασίες που χρησιμοποιούνται στα τρόφιμα;

Εφόσον η συσκευασία μπορεί να έχει επίπτωση στην ποιότητα των τροφίμων και στην επιλογή των καταναλωτών, η ΕΕ έχει έναν αριθμό προτύπων που εξασφαλίζουν τη μέγιστη ασφάλεια για τον καταναλωτή και τη σωστή πληροφόρηση του από τις σημάνσεις. Για παράδειγμα, τα ταχέως κατεψυγμένα τρόφιμα πρέπει να είναι εργοστασιακά συσκευασμένα, κάτι που τα προστατεύει από εξωτερικές μολύνσεις και από την ξηρότητα. Πρέπει ακόμη να περιλαμβάνει πληροφορίες, προσαρμοσμένες ειδικά για τον αποδέκτη για τον οποίο προορίζονται, είτε αυτός είναι εστιατόριο είτε νοσοκομείο είτε οι καταναλωτές εν γένει.

Τι πληροφορίες πρέπει να υπάρχουν διαθέσιμες στη σήμανση των εργοστασιακά συσκευασμένων τροφίμων;

Η σήμανση στα εργοστασιακά συσκευασμένα είδη διατροφής πρέπει να περιλαμβάνει τις ακόλουθες πληροφορίες:
* Ονομασία προϊόντος.
* Κατάλογο συστατικών.
* Καθαρό βάρος.
* Ημερομηνία λήξης ("χρήση πριν από" για τα φθαρτά είδη διατροφής και "καλύτερα πριν από" για τα άλλα προϊόντα).
* Ειδικές συνθήκες που αφορούν στη μεταχείριση και την προετοιμασία των τροφίμων.
* Όνομα και διεύθυνση του παρασκευαστή ή του συσκευαστή ή του πωλητή με έδρα στην ΕΕ.
* Προέλευση- σε περίπτωση που η απουσία της είναι παραπλανητική, π.χ. Πάτε Βρυξελλών-Προϊόν Ιρλανδίας.
* Σήμανση παρτίδας· πότε παρασκευάστηκε το προϊόν.
* Πρέπει να υποδεικνύεται, αν τα τρόφιμα είναι ιονισμένα. Ο ιονισμός των τροφίμων είναι μία νέα τεχνική για την ασφάλεια των τροφίμων που μπορεί να εξαλείψει από τα τρόφιμα, μικρόβια που προκαλούν ασθένειες.

Η σήμανση των ειδών διατροφής πρέπει να γίνεται σε εύκολα κατανοητή γλώσσα, κάτι που γενικά σημαίνει την επίσημη γλώσσα ή γλώσσες της χώρας στην οποία πωλείται. Πρέπει, ωστόσο, να επιτρέπονται ξενικοί όροι ή εκφράσεις που γίνονται εύκολα κατανοητοί. Μια σημαντική, νέα προϋπόθεση είναι ότι, εάν ο παρασκευαστής επιλέξει να δώσει έμφαση στην παρουσία ενός ειδικού συστατικού σε ένα προϊόν, η ποσότητα αυτού του συστατικού πρέπει επίσης να υποδεικνύεται με ποσοστιαίους όρους. Για παράδειγμα, όταν αγοράζουμε μία πίτσα με χαμ και τυρί, η σήμανση πρέπει να δίνει με ποσοτικούς όρους το περιεχόμενο σε χαμ και τυρί, ξεχωριστά. Αυτή η νέα προϋπόθεση σήμανσης της ΕΕ είναι γνωστή ως QUID- Ποσοτική Δήλωση Συστατικών.

Λέει η ΕΕ κάτι συγκεκριμένο για τα ποτά;

Ναι. Πρώτα απ' όλα το νερό θεωρείται είδος διατροφής. Έτσι, ο κατάλογος των σημείων που πρέπει να εμφανίζονται στη σήμανση, πρέπει να να εμφανίζεται και στο πόσιμο νερό. Σε σχέση με όλα τα υγρά, με λίγες εξαιρέσεις, η ΕΕ απαιτεί η εργοστασιακή συσκευασία να φέρει ένδειξη του όγκου του υγρού. Τα οινοπνευματώδη ποτά που περιέχουν οινόπνευμα σε περισσότερο από 1,2% του όγκου τους πρέπει επίσης να υποδεικνύουν την παρουσία του οινοπνεύματος.

Τι γίνεται με την παρουσία μολύβδου στα τρόφιμα και στο νερό;

Δυστυχώς, ο μόλυβδος ανιχνεύεται ακόμη και στα τρόφιμα και το νερό. Ο νόμος της ΕΕ θέτει μέγιστο όριο μολύβδου στα είδη διατροφής (π.χ. 0,2mg/kg καθαρού βάρους σε δημητριακά). Θέτει ακόμη υψηλά πρότυπα για τον περιορισμό του μολύβδου στο νερό: 10ug/l για την ακρίβεια.

Τι γίνεται με την υγιεινή των τροφίμων;

Όσοι ενέχονται στην παρασκευή τροφίμων, σε όλη την έκταση της διατροφικής αλυσίδας, φέρουν πρωταρχική ευθύνη για την ασφάλεια των τροφίμων. Η ΕΕ δίνει έμφαση σε ένα εναρμονισμένο σύστημα Αξιολόγησης Κινδύνου στα Κρίσιμα Σημεία Επικινδυνότητας (HACCP) για όλους όσοι, ενέχονται στην παρασκευή τροφίμων. To HACCP είναι μια συστηματική προσέγγιση στην ταυτοποίηση, αξιολόγηση και στον έλεγχο των κινδύνων για την ασφάλεια των τροφίμων. Όλα τα τρόφιμα και τα συστατικά τροφίμων πρέπει να μπορούν να εντοπιστούν. Αυτό περιλαμβάνει υποχρεωτική εγγραφή όλων των επιχειρήσεων ειδών διατροφής.

Τι γίνεται με την ασφάλεια τροφίμων στο πεδίο των αγροκτημάτων και των λιβαδιών;

Πάνω σε αυτό το θέμα, η ΕΕ διαθέτει ένα περιεκτικό σύνολο νόμων, που καλύπτουν την ασφάλεια των τροφίμων, από μία κτηνιατρική και φυτοϋγειονομική σκοπιά. Ανάμεσα σε άλλα, περιλαμβάνονται νόμοι για την καλή μεταχείριση των ζώων, την πρόληψη ασθενειών κ.τ.λ.

Τι είναι το Διατροφικό και Κτηνιατρικό Γραφείο;

Το Διατροφικό και Κτηνιατρικό Γραφείο (FVO), που υπάρχει εδώ και κάποιο χρονικό διάστημα, θα συνεχίσει τη λειτουργία του, να παρακολουθεί τη συμμόρφωση των Κρατών- Μελών και των τρίτων χωρών προς τους κτηνιατρικούς και τους φυτοϋγειονομικούς κανόνες, καθώς και τους κανόνες υγιεινής των τροφίμων της ΕΕ Με αυτόν το στόχο το Διατροφικό και Κτηνιατρικό Γραφείο διενεργεί ελέγχους, αυτοψίες και επιθεωρήσεις για να διασφαλίζει ότι οι κανόνες ασφάλειας και υγιεινής των τροφίμων τηρούνται σε όλη την αλυσίδα παραγωγής, είτε στα ξεχωριστά Κράτη- Μέλη είτε σε χώρες που εξάγουν στην ΕΕ. Την πρώτη χρονιά, το Διατροφικό και Κτηνιατρικό Γραφείο διενήργησε περισσσότερες από διακόσιες επιθεωρήσεις σε Κράτη- Μέλη και σε τρίτες χώρες.

Διατροφικό και Κτηνιατρικό Γραφείο: http://europa.eu.int/comm/food/lnspectiions/index en.htm

Τι πληροφορίες πρέπει να διατίθενται στις σημάνσεις προϊόντων διατροφής τα οποία δεν είναι εργοστασιακά συσκευασμένα;

Εάν τα είδη διατροφής δεν είναι εργοστασιακά συσκευασμένα, τότε πρέπει να εμφανίζονται στο ράφι του καταστήματος στο οποίο βρίσκονται οι εξής πληροφορίες:
* Ονομασία του είδους διατροφής· πάνω στο ίδιο το είδος, σε ταμπέλα στο ράφι ή σε διάγραμμα τοίχου.
* Σημειώσεις για την προέλευση, τον τύπο και την ποικιλία των φρούτων και λαχανικών που πωλούνται.
* Τιμή ανά κιλό.
* Σήμανση και προσθετικά.
* Κατάλογος συστατικών, συμπεριλαμβανομένων όλων των ουσιών που χρησιμοποιούνται στην παρασκευή ή προετοιμασία του προϊόντος και που παραμένουν
στο προϊόν. Τα προσθετικά πρέπει να υποδεικνύονται βάσει της κατηγορίας τους (π.χ.
"χρωστική ουσία" ή "συντηρητικό"), ακολουθούμενης από τον συγκεκριμένο τους αριθμό
EC ή πλήρες όνομα. Το σύστημα της EΕ αριθμεί τα προσθετικά στην κλίμακα από το Ε100 ως
το Ε518.

Τι γίνεται με τους Γενετικώς Τροποποιημένους Οργανισμούς (ΓΤΟ/ GMOs);

Η Επιτροπή έχει υιοθετήσει ένα σύστημα διασφάλισης ότι θα μπορεί εύκολα να ταυτοποιηθούν οι ΓΤΟ που περιλαμβάνονται στα τρόφιμα και τα διατροφικά προϊόντα. Κάθε ΓΤΟ θα έχει διαφορετικό κωδικό από γράμματα και ψηφία, μια επονομαζόμενη "ξεχωριστή ταυτότητα". Αυτός ο κώδικας πρέπει να συνοδεύει τα προϊόντα που περιέχουν αυτόν το ΓΤΟ, κατά την κίνηση τους στην παραγωγή και τις αλυσίδες διανομής. Όσοι ενέχονται στην παρασκευή τροφίμων, πρέπει να απαριθμούν τους κώδικες για τον κάθε ΓΤΟ, σε συνοδευτικά έγγραφα, που έχουν χρησιμοποιηθεί για τον ορισμό των αρχικών πρώτων υλών για προϊόντα που προορίζονται για τρόφιμα, είδη διατροφής και επεξεργασία. Αυτό θα επιτρέπει να εντοπίζονται και να σημαίνονται με ακρίβεια τα προϊόντα που περιέχουν αυτούς τους ΓΤΟ, όταν φθάνουν στην αγορά.

Η όλη νομοθεσία έχει πρόσφατα επανεξεταστεί δραστικά, ώστε να ληφθούν υπόψη οι εντελώς νέες επιστημονικές εξελίξεις και τα ερωτήματα των καταναλωτών.

Πώς εφαρμόζει η Κύπρος όλα αυτά τα πρότυπα;

Η Κύπρος συμφώνησε να εφαρμόσει όλα αυτά τα πρότυπα μόλις καταστεί πλήρες μέλος. Αυτό σημαίνει ότι από την εισδοχή της η Κύπρος πρέπει να διαθέτει όλες τις αναγκαίες δομές και να έχει προετοιμάσει κατάλληλα όλα τα άτομα που θα είναι υπεύθυνα για την εφαρμογή αυτών των νόμων.

Για περισσότερες πληροφορίες για τα Τρόφιμα και την Ασφάλεια: http://europa.eu.int/comm/food/index_en.htm

5.Επαγγελματική Κατάρτιση

Αρχιτέκτονες

Υπάρχει ειδική νομοθεσία για τους αρχιτέκτονες στην ΕΕ;

Ναι. Η ΕΕ έχει μια ειδική οδηγία για τους αρχιτέκτονες που αφορά το δικαίωμά τους να μετακινούνται ελεύθερα εντός της ΕΕ. Το επάγγελμα του αρχιτέκτονα είναι ένα από τα επτά επαγγέλματα των οποίων η αναγνώριση ρυθμίζεται άμεσα σε επίπεδο ΕΕ Ο νόμος ορίζει το είδος της εκπαίδευσης που απαιτείται για την αναγνώριση των αρχιτεκτόνων σε όλες τις χώρες-μέλη της ΕΕ.

Σύμφωνα με αυτόν το νόμο, οι αρχιτέκτονες που έχουν όλα τα απαιτούμενα προσόντα για να εργαστούν στη χώρα τους, αναγνωρίζονται αυτόματα και μπορούν να εργαστούν στην Ευρωπαϊκή χώρα της επιλογής τους. Η μόνη εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα είναι η περίπτωση που το επάγγελμα του αρχιτέκτονα έχει κάποια ειδικά χαρακτηριστικά στη συγκεκριμένη χώρα. Για παράδειγμα, οι αρχιτέκτονες σε ένα ηφαιστειογενές νησί μπορεί να κάνουν ειδικά μαθήματα που ενδεχομένως να μη διδάσκονται αλλού. Σε αυτήν την περίπτωση, η χώρα υποδοχής δικαιούται να ζητήσει από τον αιτούντα αρχιτέκτονα να περάσει μια περίοδο εκπαίδευσης πριν εγκρίνει τα προσόντα και την άδειά του.

Αν ζω στην Κύπρο μπορώ να δουλέψω ως αρχιτέκτονας σε κάποια άλλη χώρα της ΕΕ χωρίς να πρέπει να μεταβώ σε αυτήν τη χώρα;

Ναι. Αυτό είναι δυνατό γιατί, εκτός από το ότι έχετε το δικαίωμα να εργάζεστε ή και να ανοίξετε γραφείο σε μία άλλη χώρα, έχετε επίσης το δικαίωμα να παραμένετε στη χώρα σας και να παρέχετε τις υπηρεσίες σας σε μία άλλη χώρα. Αυτό σημαίνει ότι ισχύει το δικαίωμα ελεύθερης παροχής και μεταφοράς υπηρεσιών, σύμφωνα με το οποίο ένας αρχιτέκτονας έχει τη δυνατότητα να συμμετέχει σε έργα που πραγματοποιούνται σε άλλες χώρες και να προσφέρει την εργασία του σε αυτές τις χώρες, σε μια μάλλον προσωρινή, παρά μόνιμη, βάση. Παρομοίως, έχει τη δυνατότητα να επιλέξει να ανοίξει μόνιμα γραφείο σε μια άλλη χώρα, έχοντας εκεί την έδρα του. Ωστόσο, και στις δύο περιπτώσεις ένας αρχιτέκτονας μπορεί να προσφέρει υπηρεσίες σε μια άλλη χώρα μόνο αν τα προσόντα του είναι δεόντως αναγνωρισμένα. Επομένως η αναγνώριση είναι η προϋπόθεση που επιτρέπει σε κάποιον να δουλέψει ή να προσφέρει υπηρεσίες σε μια άλλη χώρα.

Είμαι φοιτητής/τρια αρχιτεκτονικής. Θα εξακολουθεί να έχει ισχύ ο τίτλος μου αν ολοκληρώσω τη σχολή μου πριν γίνουμε μέλη της ΕΕ;

Ναι. Τυχόν αλλαγές που θα γίνουν στη δομή του προγράμματος θα ισχύουν για τους μέλλοντες φοιτητές/τριες. Για τους υπόλοιπους, η επαγγελματική αναγνώριση εξαρτάται από τα προσόντα τους καθώς και από την άδεια που αποκτούν κατά το τέλος των σπουδών τους. Αυτό σημαίνει ότι άτομα που ασκούν το επάγγελμα του αρχιτέκτονα αυτή τη στιγμή θα αναγνωριστούν ως ικανά να ασκήσουν το επάγγελμα του αρχιτέκτονα σε οποιοδήποτε κράτος-μέλος της ΕΕ, λόγω της άδειας που τους επιτρέπει να εργάζονται ως αρχιτέκτονες στην Κύπρο σήμερα.

Θα υπάρξουν αλλαγές στο περιεχόμενο των σπουδών αρχιτεκτονικής λόγω ένταξης στην ΕΕ;

Ο νόμος περί αναγνώρισης του επαγγέλματος του αρχιτέκτονα θέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις που θα πρέπει να περιλαμβάνονται σε όλα τα κανονικά προγράμματα αρχιτεκτονικής σε κάθε χώρα της ΕΕ. Όλες αυτές οι προϋποθέσεις είτε περιλαμβάνονται ήδη είτε πρόκειται να περιληφθούν στο κυπριακό πτυχίο μέχρι την ημερομηνία ένταξης.

Υπάρχουν κάποια ειδικά ζητήματα όσον αφορά την ΕΕ που θα πρέπει να ενδιαφέρουν τους αρχιτέκτονες;

Ναι. Για παράδειγμα το περιβάλλον. Η περιβαλλοντική πολιτική της ΕΕ είναι τεράστια και ενδιαφέρει γενικά όλους τους πολίτες. Ωστόσο, οι αρχιτέκτονες πρέπει να ενδιαφέρονται και για ορισμένα ειδικά θέματα όπως, για παράδειγμα, τους νόμους της ΕΕ σχετικά με τις Αξιολογήσεις Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για μεγάλα έργα, καθώς και την πολιτική της ΕΕ για την Αειφόρο Ανάπτυξη. Όσον αφορά τις αξιολογήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων, η ΕΕ απαιτεί από τις κυβερνήσεις να αναλαμβάνουν τη διενέργεια Αξιολογήσεων Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων πριν ξεκινήσουν ένα μεγάλο έργο. Οι κυβερνήσεις καλούνται να προσδιορίσουν και να εκτιμήσουν τυχόν σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Επιπλέον, και το κοινό θα πρέπει να συμμετέχει και να λαμβάνονται υπόψη οι απόψεις του στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Έτσι, αυτός ο νόμος επίσης απαιτεί από τις κυβερνήσεις να ενημερώνουν το γενικό κοινό για τα σχέδιά τους.
Επίσης, η ΕΕ δίνει προτεραιότητα στην αειφόρο ανάπτυξη, μέσω του προγράμματος LIFE. Σύμφωνα με ένα τμήμα αυτού του προγράμματος, η ΕΕ μπορεί να συγχρηματοδοτεί έργα που λαμβάνουν υπόψη το περιβάλλον και την αειφόρο ανάπτυξη στην χωροταξική ανάπτυξη και το σχεδιασμό, έργα που προωθούν την αειφόρο διαχείριση του νερού ή που ελαχιστοποιούν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των οικονομικών δραστηριοτήτων.

Τι λέει η ΕΕ για την εκπαίδευση των αρχιτεκτόνων;

Οι αρχιτέκτονες έχουν τη δυνατότητα να κάνουν την πρακτική τους στο πλαίσιο του προγράμματος κατάρτισης της ΕΕ που ονομάζεται Leonardo da Vinci. Για παράδειγμα, ένα πρόγραμμα του οποίου το συντονισμό είχε αναλάβει το Βέλγιο, ασχολήθηκε με την εκπαίδευση νέων απόφοιτων αρχιτεκτονικών σχολών στον Αρχιτεκτονικό Σχεδιασμό με τη Χρήση Υπολογιστή (CAAD), ο οποίος μειώνει τον μακρύ χρόνο σχεδιασμού που απαιτείται πριν από την έναρξη του ίδιου του έργου. Μέσα από αυτήν την πρακτική με το πρόγραμμα Leonardo, οι απόφοιτοι τοποθετήθηκαν σε γραφεία χωρών-μελών που χρησιμοποιούσαν το σχεδιασμό CAAD και δημιουργήθηκε ένα ενημερωτικό εγχειρίδιο κατάρτισης. Η εμπειρία αυτή χρησιμοποιήθηκε αργότερα ως βάση για την ανάπτυξη ενός εκπαιδευτικού προγράμματος με το ίδιο θέμα.

Τι λέει η ΕΕ για την κατασκευαστική βιομηχανία;

Υπάρχουν αρκετά ζητήματα που σίγουρα ενδιαφέρουν τους αρχιτέκτονες. Αυτά περιλαμβάνουν θέματα που σχετίζονται με την υγεία και την ασφάλεια, τα πρότυπα ποιότητας και τους διαγωνισμούς για τα δημόσια έργα.

Ποια μαθήματα είναι υποχρεωτικά για τους φοιτητές αρχιτεκτονικής της ΕΕ;

Ο νόμος περί αναγνώρισης του επαγγέλματος του αρχιτέκτονα θέτει ορισμένες προϋποθέσεις που θα πρέπει να περιλαμβάνονται στα κανονικά προγράμματα αρχιτεκτονικής σε κάθε χώρα της ΕΕ. Όλες αυτές οι προϋποθέσεις είτε περιλαμβάνονται ήδη είτε πρόκειται να περιληφθούν. Σύμφωνα με αυτές τις Ευρωπαϊκές προϋποθέσεις, οι φοιτητές/τριες αρχιτεκτονικής θα πρέπει:
· Να είναι σε θέση να καταρτίζουν αρχιτεκτονικές μελέτες που να ικανοποιούν τόσο τις αισθητικές όσο και τις τεχνικές απαιτήσεις
· Να γνωρίζουν επαρκώς την ιστορία και τις θεωρίες της αρχιτεκτονικής και των συναφών τεχνών
· Να έχουν γνώσεις καλών τεχνών
· Να έχουν επαρκείς γνώσεις αστικής αρχιτεκτονικής και πολεοδομικού σχεδιασμού
· Να κατανοούν τη σχέση μεταξύ ανθρώπων και κτιρίων, καθώς και μεταξύ των κτιρίων και του περιβάλλοντός τους
· Να κατανοούν το ρόλο του αρχιτέκτονα στην κοινωνία, ειδικά όσον αφορά τη συμβολή του κοινωνικού παράγοντα
· Να έχουν μια αντίληψη σχετικά με την κατάρτιση της σύνοψης μιας αρχιτεκτονικής μελέτης
· Να έχουν μια αντίληψη σχετικά με τη διαστασιολόγηση
· Να έχουν επαρκή γνώση των φυσικών προβλημάτων και τεχνολογιών
· Να κατέχουν τις αναγκαίες σχεδιαστικές ικανότητες ώστε να ικανοποιούν τις απαιτήσεις των χρηστών των κτιρίων
· Να έχουν επαρκή γνώση των σχετικών βιομηχανιών, οργανισμών, κανονισμών και διαδικασιών

Θα υπάρξουν κάποιες αλλαγές στην Πολεοδομική Αρχή;

Οι πολεοδομικοί κανονισμοί εξαρτώνται από τις εθνικές αρχές και η ΕΕ δεν αναμιγνύεται σε αυτά τα ζητήματα. Οι πολεοδομικές διαδικασίες καθαυτές δεν πρόκειται να αλλάξουν ουσιαστικά ως αποτέλεσμα της ένταξης στην ΕΕ. Θα συνεχίσουν να ρυθμίζονται από την εθνική νομοθεσία.

Με ποιον τρόπο επηρεάζεται ο κατασκευαστικός κλάδος από την περιβαλλοντική πολιτική της ΕΕ;

Η κατασκευαστική βιομηχανία επηρεάζεται από την Ευρωπαϊκή νομοθεσία στα εξής ζητήματα: διαχείριση απορριμμάτων, ατμοσφαιρική ρύπανση, θόρυβος, νερό, διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος και αξιολογήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων στις περιπτώσεις όπου το εμβαδόν του εργοταξίου υπερβαίνει τα 25 εκτάρια.

Διαχείριση απορριμμάτων: Αυτό το ζήτημα είναι εξαιρετικής σημασίας, ειδικά αν σκεφτεί κανείς ότι το 90% των απορριμμάτων μας είναι μπάζα από κατασκευές και κατεδαφίσεις. Οι βασικές αρχές της ΕΕ σχετικά με τα απορρίμματα βασίζονται στα περίφημα τρία «R»: reduce (μείωση), re-use (επαναχρησιμοποίηση) και recycle (ανακύκλωση). Όλα τα παραγόμενα απορρίμματα θα πρέπει να ακολουθούν αυτές τις αρχές και προϋποθέτουν μια εθνική υποδομή που θα τις υποστηρίζει. Οι χωματερές θα πρέπει να αποτελούν την τελευταία επιλογή, και αν όντως είναι η μόνη πιθανή λύση, τότε τα απορρίμματα θα πρέπει να υφίστανται επεξεργασία πριν από την απόθεσή τους σε αυτές.

Συνοπτικά, αυτό σημαίνει ότι η απόθεση απορριμμάτων από εργοτάξια και κατεδαφίσεις μπορεί να γίνεται σε χωματερές, μόνο αν αυτές είναι ειδικά σχεδιασμένες για αυτόν τον τύπο απορριμμάτων και αν τα απορρίμματα ανακτώνται ή αποθέτονται με τρόπους που δεν καταστρέφουν την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον.

Ατμόσφαιρα: Δεν υπάρχουν ειδικές Ευρωπαϊκές προϋποθέσεις σχετικά με τις εκπομπές από λατομεία και εργοτάξια. Ωστόσο, αν αυτά τα εργοτάξια εκπέμπουν SO2, NOx και σωματίδια σκόνης ή άλλες ουσίες που περιλαμβάνονται στην οδηγία Ολοκληρωμένης Πρόληψης και Ελέγχου της Ρύπανσης (IPPC), τότε θα πρέπει να συμμορφώνονται με τα επίπεδα εκπομπών που καθορίζει η Ευρωπαϊκή νομοθεσία σχετικά με την ποιότητα του αέρα. Θα πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη και οι εκπομπές από κινητές πηγές όπως φορτηγά ή τρακτέρ, σύμφωνα με τις οδηγίες της ΕΕ σχετικά με τον περιορισμό των εκπομπών από οχήματα. Σχετικά με αυτό το ζήτημα, ισχύει ο νόμος περί τεχνικού ελέγχου των οχημάτων (VRT).

Θόρυβος: Η πολιτική της ΕΕ για το θόρυβο κάνει ειδική μνεία στον εξοπλισμό που χρησιμοποιείται από την κατασκευαστική βιομηχανία, π.χ. στον εξοπλισμό των εργοταξίων, τα κομπρεσέρ, τις γερανογέφυρες, τις γεννήτριες συγκόλλησης, τα μηχανήματα θραύσης του σκυροδέματος και τους υδραυλικούς εκσκαφείς. Η Ευρωπαϊκή νομοθεσία για όλα αυτά τα ζητήματα πρόσφατα ενοποιήθηκε σε έναν νόμο. Ο Ευρωπαϊκός νόμος θέτει προδιαγραφές για τους κατασκευαστές που παρέχουν αυτά τα προϊόντα και τον εξοπλισμό, διευκρινίζοντας τα όρια του εκπεμπόμενου θορύβου. Τα προϊόντα που δεν κατασκευάζονται σύμφωνα με αυτά τα πρότυπα δεν αποκτούν Ευρωπαϊκή πιστοποίηση (το σήμα CE) και δεν μπορούν να πουληθούν στην αγορά της ΕΕ. Από την άλλη πλευρά, οι Ευρωπαϊκοί νόμοι δεν ισχύουν για προϊόντα που ήδη χρησιμοποιούνται, και έτσι αυτά δεν υποχρεούνται να αλλάξουν απλά και μόνο επειδή εντασσόμαστε στην ΕΕ. Οι νόμοι αυτοί ισχύουν για τα προϊόντα που αγοράζονται τώρα.

Νερό: Η ΕΕ έχει μία νέα οδηγία-πλαίσιο για το νερό, η οποία ζητά από τα κράτη-μέλη να θεσπίσουν βασικά μέτρα προστασίας του νερού. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν την πρακτική της επανέγχυσης των αντληθέντων υπόγειων υδάτων από λατομεία, αν, για παράδειγμα, οι έρευνες δείξουν ότι τα λατομεία έχουν αρνητική επίπτωση στα υπόγεια ύδατα. Η οδηγία IPPC που προαναφέρθηκε, επίσης ασχολείται με τη μόλυνση των υδάτινων πόρων.

Διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος: Η πολιτική της ΕΕ σχετικά με τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος καλύπτει έμμεσα τα λατομεία, γιατί οι χώρες της ΕΕ υποχρεούνται να αποφεύγουν, σε ειδικές προστατευόμενες περιοχές, την υποβάθμιση των φυσικών οικοτόπων, καθώς και τη διατάραξη των ειδών που καλύπτονται από αυτόν το νόμο.

Αξιολόγηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων: Για να λειτουργήσει ένα λατομείο πρέπει να έχει προηγηθεί αξιολόγηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις των εργασιών στα λατομεία περιλαμβάνουν την ατμοσφαιρική ρύπανση (π.χ. με σκόνη), το θόρυβο, τη μόλυνση του εδάφους και των υδάτων, καθώς και επιπτώσεις σε επίπεδο υπεδάφους, την καταστροφή ή διατάραξη των φυσικών οικοτόπων και τις αισθητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον τοπίο. Άλλοι παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, είναι οι τεχνολογίες και οι μέθοδοι εξόρυξης που χρησιμοποιούνται, καθώς και οι μέθοδοι απόθεσης απορριμμάτων. Με το πρόγραμμα LIFE, η ΕΕ συγχρηματοδοτεί προγράμματα για την εξάλειψη ή τη μείωση των πιθανών αρνητικών επιπτώσεων. Η συγχρηματοδότηση μπορεί επίσης να ισχύει και στην περίπτωση αποκατάστασης εγκαταλειμμένων λατομείων. Όπως η κατασκευαστική βιομηχανία χρειάζεται την Αξιολόγηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, έτσι και η κυβέρνηση χρειάζεται μία Στρατηγική Περιβαλλοντική Αξιολόγηση για τις συνολικές πολιτικές, τα σχέδια και τα προγράμματα που εφαρμόζονται.

Άλλες πρωτοβουλίες: Εκτός από τα παραπάνω, υπάρχουν αυτή τη στιγμή διάφορες εθελοντικές πρωτοβουλίες από πλευράς βιομηχανίας που έχουν ως στόχο να βελτιώσουν τις περιβαλλοντικές πρακτικές και να διαδώσουν τα σχετικά αποτελέσματα. Για παράδειγμα, το Κοινοτικό Σύστημα Οικολογικής Διαχείρισης και Οικολογικού Ελέγχου είναι ένα μέσο που μπορεί να βοηθήσει τις βιομηχανίες να ενσωματώσουν περιβαλλοντικούς προβληματισμούς στις λειτουργίες τους. Έτσι, καλεί τις βιομηχανίες να ενσωματώσουν προδιαγραφές προστασίας του περιβάλλοντος στις παραγωγικές διαδικασίες τους, εισάγοντας μία μορφή περιβαλλοντικής διαχείρισης. Εκτός από την εφαρμογή αυτών των προδιαγραφών, οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις πρέπει επίσης να διαθέτουν έναν ανεξάρτητο ελεγκτή για θέματα περιβάλλοντος, πριν κάνουν αίτηση στην αρμόδια εθνική αρχή. Αν πληρούνται αυτές οι δύο προϋποθέσεις, οι εθνικές αρχές μπορούν να χορηγήσουν στην εταιρία το σήμα προτύπου της ΕΕ.

Θα απαιτείται μελέτη επιπτώσεων για όλα τα κατασκευαστικά έργα;

Για τα κατασκευαστικά έργα θα συνεχίσει να απαιτείται έγκριση με βάση την εθνική νομοθεσία και τους κανονισμούς και τις πολεοδομικές διαδικασίες. Μελέτες περιβαλλοντικής επίπτωσης συνήθως δεν απαιτούνται για κανονικά κατασκευαστικά έργα και αυτό θα συνεχίσει να ισχύει. Ωστόσο, τα έργα κάποιου μεγέθους -είτε πρόκειται για δημόσια είτε για ιδιωτικά- που έχουν επιπτώσεις στο περιβάλλον, απαιτούν τη διενέργεια αξιολόγησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Αυτή η απαίτηση τίθεται επίσης και από την Ευρωπαϊκή νομοθεσία και έχει ως στόχο να διασφαλίσει τη διενέργεια αξιολόγησης των επιπτώσεων που θα έχει το έργο πριν την έναρξή του. Ο εργολάβος υποχρεούται να παρέχει λεπτομερή στοιχεία στις αρμόδιες υπηρεσίες. Οι υπηρεσίες, αλλά και το κοινό γενικότερα, θα πρέπει να έχουν την ευκαιρία σχολιασμού πριν ληφθεί απόφαση για το έργο.

Τι λέει η ΕΕ για τα λατομεία εξόρυξης λίθων;

Η ΕΕ έχει θέσει προϋποθέσεις για την υγεία και την ασφάλεια στα εργοτάξια, καθώς επίσης και περιβαλλοντικούς κανόνες για την ποιότητα της ατμόσφαιρας, το θόρυβο, τα απόβλητα και τις αξιολογήσεις των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Λόγω των Ευρωπαϊκών περιβαλλοντικών προτύπων, η βιομηχανία εξορύξεων υποχρεούται να διενεργεί αξιολόγηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων πριν τη λατόμηση. Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις των λατομήσεων περιλαμβάνουν την ατμοσφαιρική ρύπανση, τη σκόνη, το θόρυβο, τη μόλυνση του εδάφους και των υδάτων, επιπτώσεις στα υπόγεια ύδατα, την καταστροφή ή διατάραξη των φυσικών οικοτόπων και την αισθητική επίπτωση στο περιβάλλον τοπίο. Από την άλλη πλευρά, η ΕΕ δε ρυθμίζει τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να δίνονται οι άδειες στα λατομεία, το ποιος θα δίνει τις άδειες ή πόσα λατομεία θα πρέπει να έχει μία χώρα. Αυτή η απόφαση εναπόκειται σε κάθε χώρα ξεχωριστά.

Έχει καθορίσει η ΕΕ το μέγεθος των παραθύρων στα κτίρια;

Όχι, η ΕΕ δεν έχει καθορίσει το μέγεθος των παραθύρων. Αυτό πρέπει να καθορίζεται από τον αρχιτέκτονα που δημιουργεί το σχέδιο του κτιρίου, σύμφωνα με τους κανονισμούς περί κατασκευών που ισχύουν στην Κύπρο.

Τι λέει η ΕΕ για την εξοικονόμηση ενέργειας;

Η ΕΕ έχει συντάξει μία οδηγία που ασχολείται με την απόδοση των σωμάτων θέρμανσης, την παραγωγή ζεστού νερού σε νέα και υπάρχοντα μη βιομηχανικά κτίρια και τη μόνωση θερμότητας και οικιακών δικτύων διανομής ζεστού νερού σε νέα, μη βιομηχανικά κτίρια.

Είναι αλήθεια ότι η υποδομή της χώρας θα βελτιωθεί όταν ενταχθούμε στην ΕΕ;

Ένα από τα ταμεία της ΕΕ, το Ταμείο Συνοχής, διαθέτει συγκεκριμένα κεφάλαια για έργα υποδομής στους τομείς των μεταφορών και του περιβάλλοντος. Η Κύπρος, ως μια σχετικά λιγότερο ανεπτυγμένη χώρα σε σχέση με τις χώρες της ΕΕ, θα δικαιούται χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής. Τα επιλέξιμα για οικονομική στήριξη έργα θα περιλαμβάνουν έργα υποδομής στο οδικό δίκτυο και έργα υποδομής που σχετίζονται με τα λιμάνια της Κύπρου και το περιβάλλον. Έτσι λοιπόν, ναι, η τοπική υποδομή θα βελτιωθεί ως αποτέλεσμα της ένταξης.


Τι είναι το Ευρωπαϊκό Βραβείο Αρχιτεκτονικής;

Πρόκειται για μία πρωτοβουλία που στοχεύει στην ευαισθητοποίηση γύρω από την πολιτιστική σημασία της σύγχρονης αρχιτεκτονικής και της επίδρασής της στην ανάπτυξη των Ευρωπαϊκών πόλεων. Τονίζει την Ευρωπαϊκή διάσταση των αρχιτεκτονικών έργων και τη σημαντική συμβολή των Ευρωπαίων επαγγελματιών στην ανάπτυξη νέων αρχιτεκτονικών αντιλήψεων και τεχνολογιών. Επίσης προωθεί την κινητικότητα των επαγγελματιών που εργάζονται στην Ευρωπαϊκή ένωση και υποστηρίζει τους νέους αρχιτέκτονες που τώρα ξεκινούν τη σταδιοδρομία τους.


ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Κατάρτισης (Leonardo): http://www.europa.eu.int/comm/education/leonardo/leonardo2_en.html
Πρόγραμμα LIFE: http://europa.eu.int/comm/environment/life/home.htm
Ερευνητικά Προγράμματα της ΕΕ (FP6): http://www.europa.eu.int/comm/research/fp6/index_en.html


Τομέας Δημοσίων Υπαλλήλων

Είναι αλήθεια ότι ο αριθμός εργαζομένων στις δημόσιες υπηρεσίες θα πρέπει να μειωθεί λόγω της ένταξης της Κύπρου ως μέλος της ΕΕ (Ευρωπαϊκής Ένωσης);

Όχι. Δεν υπάρχει κανένας νόμος ή περιορισμός της ΕΕ που να επιβάλλεται στα κράτη μέλη όσον αφορά τον αριθμό προσώπων που εργάζονται στις δημόσιες υπηρεσίες. Εξαρτάται εξ`ολοκλήρου από την Κυπριακή Κυβέρνηση να αξιολογήσει τόσο την ικανότητα όσο και τις ανάγκες των δημοσίων υπηρεσιών της.

Επομένως αυτό σημαίνει ότι, υπό αυτές τις συνθήκες ο δημόσιος τομέας δεν θα επηρεαστεί με τον οποιοδήποτε τρόπο;

Όχι. Θα επηρεαστεί βαθιά, βεβαίως, υπό την ιδιότητα μέλους της ΕΕ. Οι δημόσιες υπηρεσίες ήδη προετοιμάζονται εκ βαθέων για όλες τις απαραίτητες αλλαγές που επιβάλλονται από την ΕΕ, ειδικότερα αλλαγές γίνονται στην κυπριακή νομοθεσία και τις πολιτικές τακτικές που ακολουθούνται μέχρι στιγμής καθώς επίσης και στη σύσταση ή την ενίσχυση των δημόσιων υπηρεσιών προκειμένου να εφαρμοστούν όσο το δυνατόν καλύτερα αυτοί οι νόμοι. Εν τέλει, η διαδικασία προσχώρησης θα αφήσει ορατές αλλαγές στον τρόπο που ο δημόσιος τομέας λειτουργεί. Συνολικά, αυτές οι αλλαγές αποτελούν αναμφισβήτητα τη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση που έχει υιοθετήσει ποτέ η Δημόσια Υπηρεσία.

Οι δημόσιοι υπάλληλοι θα πρέπει να συμμετέχουν ενεργά στην εργασία των οργάνων της ΕΕ, ειδικότερα στις εργασίες του Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Από τις 16 Απριλίου 2003 οι δημόσιοι υπάλληλοι συμμετέχουν στις εργασίές ως απλοί παρατηρητές. Εντούτοις, από την 1η Μαϊ'ου 2004 πρόκειται να συμμετέχουν πλήρως.

Γιατί απαιτούνται αυτές οι αλλαγές;

Ένα από τα κριτήρια που πρέπει να τηρεί μια χώρα προκειμένου να προσχωρήσει στην ΕΕ είναι, εάν έχει την απαραίτητη ικανότητα να εφαρμόσει τους νόμους και τις πολιτικές της ΕΕ, οι όποιοι είναι γνωστοί ως κεκτημένο καθεστώς (acquis communautaire) . Σαφώς, αυτή η ευθύνη εναπόκειται στις λειτουργίες του δημόσιου τομέα, είτε σε κυβερνητικά τμήματα είτε σε άλλες δημόσιες αντιπροσωπείες είτε σε αρχές. Αυτός είναι κι ο λόγος που οι δημόσιες υπηρεσίες πρέπει να προετοιμαστούν καταλλήλως. Κατά τη διάρκεια των προηγούμενων ετών, οι δημόσιες υπηρεσίες είχαν αναδομήσει την οργάνωσή τους για να προετοιμαστούν και να είναι σε θέση να χειριστούν και να εφαρμόσουν τους νέους νόμους και τις πολιτικές που εγκρίνονται ως τμήμα των προετοιμασιών ενταγμένων σε αυτές ως κράτος μέλος. Είναι, επίσης, άμεση κι επιτακτική η ευθύνη του δημόσιου τομέα να ελέγξει ότι οι νέοι αυτοί νόμοι και πολιτικές εφαρμόζονται και επιβάλλονται επαρκώς.

Απαιτείται επίσης είτε η οργάνωση των νέων αρχών και των αντιπροσωπειών είτε η ενίσχυση των υπαρχόντων. Επιπλέον, απαιτούνται τόσο η σημαντική κατάρτιση όσο και η επανεκπαίδευση μεταξύ του υπάρχοντος εργατικού δυναμικού.

Στην περίπτωση προκήρυξης για πλήρωση θέσεων στον Κυπριακό δημόσιο τομέα, οι αλλοδαποί θα έχουν τη δυνατότητα να επιλεχθούν;

Ναι, αλλά υπάρχουν μερικές εξαιρέσεις. Η γενική αρχή είναι αυτή της ίσης μεταχείρισης, πράγμα που συνεπάγεται πως η Κυπριακή Κυβέρνηση δεν θα προτιμήσει έναν πολίτη λόγω κυπριακής εθνικότητας, αποκλείοντας έναν άλλο πολίτη της ΕΕ, απλά και μόνο εξαιτίας της υπηκοότητας του. Δεν μπορεί να υφίσταται καμία διάκριση με τη δικαιολογία της υπηκοότητας. Εντούτοις, η Κύπρος θα είναι σε θέση ακόμα να διατηρήσει ορισμένες θέσεις στα πλαίσια του δημόσιου τομέα για τους Κύπριους υπηκόους μόνο. Αυτό μπορεί να γίνει για θέσεις υπηρεσιών, που ασκούν εξουσίες που παρέχονται από το δημόσιο νόμο και την προστασία γενικών συμφερόντων του κράτους ή των τοπικών αρχών. Για τέτοιες θέσεις θεωρείται, ότι η ικανότητα και οι δυνάμεις που συνδέονται με την εργασία είναι αναπόσπαστο κομμάτι των λειτουργιών του κράτους πράγμα που δικαιολογεί την απαίτηση Κυπριακής υπηκοότητας.

Μπορείτε να παραθέσετε παραδείγματα;

Ναι. Οι πολίτες της ΕΕ θα είναι σε θέση να αναζητήσουν εργασία, ας πούμε, σε τομείς της δημόσιας υγείας ή της εκπαίδευσης. Αντιθέτως, θα μπορούσαν να αποκλειστούν από τα σώματα αστυνομίας, τον στρατό, τα δικαστικά σώματα ή κορυφαία γραφεία δημοσίων υπηρεσιών.

Υπάρχει ευρωπαϊκός δημόσιος τομέας;

Ναι. Αυτό αποτελείται από τους ανώτερους υπαλλήλους που απασχολούνται στους διάφορους οργανισμούς της ΕΕ, όπως είναι για παράδειγμα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η στρατολόγηση για την υπηρεσία της ΕΕ γίνεται υπό κανονικές συνθήκες μέσω διαγωνισμών, σύμφωνα με τους Κανονισμούς Προσωπικού. Αυτό ισχύει συνήθως μόνο για τους υπηκόους των κρατών-μελών της ΕΕ. Μια άτυπη γεωγραφική και εθνική σταθερότητα διατηρείται στην όλη διαδικασία στρατολόγησης και έτσι, όταν νέα κράτη μέλη προσχωρούν στην ΕΕ, είναι αναμενόμενο ότι η στρατολόγηση θα εστιαστεί σε νέα κράτη μέλη της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης και της Κύπρου. Ήδη έχουν διεξαχθεί οι πρώτοι διαγωνισμοί για Κύπριους υπηκόους.

Οι Κανονισμοί Απασχόλησης Προσωπικού και οι Συνθήκες Απασχόλησης των οργανισμών της ΕΕ θα βρίσκονται στα χέρια ανωτέρων υπαλλήλων της ΕΕ και άλλων δημοσίων υπαλλήλων της ΕΕ στην Κύπρο. Η Επιτροπή έχει αναπτύξει μια στρατηγική επιλογής και έχει δώσει μια ένδειξη του αριθμού προσώπων που επιλέγονται από τα νέα κράτη μέλη.

Για περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τις ευκαιρίες εργασίας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή: http://europa.eu.int/epso

Θα είχα τη δυνατότητα να εργαστώ σε δημόσιες υπηρεσίες μιας άλλης χώρας της ΕΕ;

Μετά την ένταξη ως κράτος μέλος θα έχετε το δικαίωμα να αναζητήσετε εργασία σε οποιαδήποτε χώρα της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των νέων κρατών μελών. Επιπλέον, μπορείτε να αναζητήσετε εργασία στη Νορβηγία, Ισλανδία και Λιχτενστάιν. Στην παρούσα φάση μπορείτε να εργαστείτε μόνο εάν κατέχετε άδεια εργασίας, ενώ στην μετέπειτα φάση εισαγωγής η άδεια εργασίας θα είναι περιττή. Το μόνο που απαιτείται είναι να υποβάλλετε απλά μια αίτηση για την συγκεκριμένη εργασία. Μπορείτε να υποβάλετε αίτηση για απασχόληση και στον ιδιωτικό καθώς επίσης και δημόσιο τομέα σε άλλες χώρες. Στην περίπτωση του δημόσιου τομέα, οι περιορισμοί που περιγράφονται παραπάνω ισχύουν για ορισμένες εθνικά ευαίσθητες θέσεις.

Θα μου παρέχεται καλύτερος μισθός με την προσχώρηση της χώρας μου στην ΕΕ;

Η προσχώρηση μιας χώρας στην ΕΕ δεν συνεπάγεται αυτόματα και αύξηση των μισθών. Σε κάθε μια διαφορετική χώρα της ΕΕ υπάρχει διαφορετικός συντελεστής αμοιβής. Παραδείγματος χάριν, ο μέσος μισθός στην Πορτογαλία είναι ακόμα πολύ χαμηλότερος από εκείνον στη Γερμανία ή το Λουξεμβούργο. Σε χώρες όπως η Πορτογαλία και η Ισπανία, οι οποίες προσχώρησαν στην ΕΕ το 1986, είναι σαφές ότι οι μισθοί βελτιώθηκαν με την ένταξή τους στην ΕΕ, γεγονός που προκύπτει από στατιστικές.

Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες η εργασία θα είναι μέχρι το μεσημέρι;

Όχι. Έγκειται στις αρμοδιότητες της Κυπριακής Κυβέρνησης να αποφασίσει εάν οι μισές ημέρες θα παραμείνουν ή όχι. Η ΕΕ δεν εφαρμόζει κανένα νόμο και δεν έχει λόγο στο παρόν θέμα.

Οι συνθήκες εργασίας θα αλλάξουν;

Υπάρχουν διάφοροι νόμοι της ΕΕ που εξετάζουν τις συνθήκες εργασίας. Αυτοί έχουν ενσωματωθεί στην Κυπριακή Νομοθεσία σύμφωνα πάντα με τις συνθήκες απασχόλησης και τις εργασιακές σχέσεις. Μέσω αυτών των νόμων, η ΕΕ τονίζει τη σημασία να πληροφορεί και να συμβουλεύεται τους υπαλλήλους για τις αποφάσεις που λαμβάνονται στον εργασιακό χώρο. Η νομοθεσία της ΕΕ καθορίζει επίσης τα δεδομένα για τους εργαζομένους με καθορισμένη σύμβαση εργασίας, αφαιρώντας κάθε μορφής διάκρισης στην μεταχείριση μεταξύ πλήρους απασχόλησης και μερικής απασχόλησης των εργαζομένων. Εντούτοις, δεν υπάρχουν καθορισμένη κανόνες της ΕΕ για άδεια για λόγους υγείας, αμοιβή, επιδόματα και ωφελήματα. Όλα αυτά έγκεινται στην απόφαση κάθε μεμονωμένης χώρας.

Ποίο είναι το καθεστώς όσον αφορά στις παροχές υγείας και ασφάλειας;

Υπάρχει ένα πλήρες σύνολο νόμων της ΕΕ, σχετικά με τα πρότυπα υγείας και ασφάλειας στον χώρο εργασίας. Εάν εργάζεστε σε γραφείο, υπάρχει νομοθεσία, που εξετάζει τις οθόνες υπολογιστών, ακόμη και το είδος καρέκλας που χρησιμοποιείτε. Το εργασιακό περιβάλλον πρέπει να είναι κατάλληλο και μη καταστρεπτικό για την υγεία σας. Άλλοι νόμοι εξετάζουν μεταξύ άλλων την ασφάλεια του ίδιου του κτιρίου, τον εξοπλισμό εργασίας, την σωστή σήμανση υγιεινής και ασφάλειας, τον προσωπικό προστατευτικό εξοπλισμό και τον χειρωνακτικό χειρισμό των φορτίων. Όλοι οι προαναφερόμενοι νόμοι ισχύουν και για το δημόσιο τομέα.

Υπάρχουν κανόνες της ΕΕ για την άδεια μητρότητας και τη γονική άδεια;

Οι γυναίκες υπάλληλοι στην ΕΕ που βρίσκονται σε εγκυμονούσα κατάσταση έχουν δικαίωμα τουλάχιστον 14ων εβδομάδων ως άδεια μητρότητας (η τελευταία εβδομάδα θεωρείται απλήρωτη άδεια).Οι έγκυες γυναίκες και οι θηλάζουσες μητέρες πρέπει να ασκούν τέτοια εργασία, η οποία δεν είναι καταστρεπτική τόσο για τη δική τους υγεία όσο και του βρέφους. Μια γυναίκα έχει, επίσης, το δικαίωμα να πάρει ξεχωριστές άδειες, χωρίς απώλεια αμοιβής, προκειμένου να παρακολουθηθούν οι εμβρυϊκές εξετάσεις, οι οποίες μπορούν μόνο να πραγματοποιηθούν κατά τη διάρκεια των ωρών απασχόλησης. Όταν ένα παιδί γεννιέται ή υιοθετείται, οι γονείς, συμπεριλαμβανομένου του πατέρα, έχουν δικαίωμα στη γονική άδεια που η ΕΕ υποστηρίζει πως πρέπει να είναι τουλάχιστον τριών μηνών. Αυτό δεν χρειάζεται να χρησιμοποιηθεί αμέσως, αλλά μπορεί να μεταφερθεί έως ωσότου το παιδί γίνει οκτώ μηνών.

Έχω την αίσθηση πως δεν πήρα προαγωγή απλά και μόνο για το λόγο ότι είμαι γυναίκα....

Εάν αυτό ίσχυε, θα ήταν παράνομο και θα είχατε το δικαίωμα καταγγελίας βάσει νομοθεσίας της ΕΕ. Μια από τις βασικές αρχές της ΕΕ είναι τα ίσα δικαιώματα και ευκαιρίες για άνδρες και γυναίκες στον εργασιακό χώρο. Αυτό σημαίνει πως ανεξάρτητα από το φύλο σας, πρέπει να έχετε την ίδια πρόσβαση στην απασχόληση, οι απολαβές να είναι ίδιες για όμοια εργασία και εργασία ίσης αξίας, με την προϋπόθεση πως ίδιες θα είναι και οι συνθήκες εργασίας. Έχετε, επίσης, τα ίδια δικαιώματα με τους άνδρες συναδέλφους σας στην επαγγελματική κατάρτιση, τις προαγωγές, την κοινωνική ασφάλιση και τα υπόλοιπα οφέλη, στους κανόνας ένδυσης και στην ευελιξία της εργασίας. Προστατεύεστε, εκτός των άλλων, από σεξουαλικές παρενοχλήσεις στο χώρο εργασίας . Αν έχετε την πεποίθηση, ότι έχετε υποστεί κάθε είδους διάκριση, απλά και μόνο επειδή είστε γυναίκα, βάσει νομοθεσίας της ΕΕ, αποκτάτε το δικαίωμα να απαιτήσετε επαναπροσαρμογή το βάρος και την ευθύνη της οποίας θα έχετε όχι εσείς, αλλά ο εργοδότης σας.

Με την προσχώρηση της Κύπρου στην ΕΕ, θα έχω ακόμα το δικαίωμα να απευθύνω τις καταγγελίες μου στον Επίτροπο Διοικήσεως;

Ναι. Το γραφείο του Επίτροπου Διοικήσεως στην Κύπρο θα παραμείνει ακόμα σε λειτουργία από την στιγμή που ενταχθεί το νησί στην ΕΕ. Αυτό εξυπακούει την ευρεία πρόσβαση του ευρύ κοινού και των δημοσίων υπαλλήλων στις υπηρεσίες Διαμεσολαβητών, σε περιπτώσεις καταγγελιών. Εκτός αυτού, όταν δυσανασχετούν από τους δημόσιους υπαλλήλους της ΕΕ στα διάφορα όργανα της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου και αυτό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Κύπρος και όλοι οι Κύπριοι πολίτες θα έχουν επίσης πρόσβαση στον Επίτροπο Διοικήσεως της ΕΕ.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Eυρωπαίος Επίτροπος Διοικήσεως Ηλεκτρονική Διεύθυνση:

http://www.euro-ombudsman.eu.int/home/en/default.htm

Δημοσιογράφοι

Οι Κύπριοι δημοσιογράφοι θα έχουν τη δυνατότητα να εργάζονται για πρακτορεία ειδήσεων στην ΕΕ;

Ναι, με τον ίδιο τρόπο που οι δημοσιογράφοι που είναι πολίτες της ΕΕ θα έχουν τη δυνατότητα να εργάζονται για τα Κυπριακά πρακτορεία. Δεν γίνεται να έχουν λιγότερα δικαιώματα και υποχρεώσεις από τους πολίτες της χώρας στην οποία εργάζονται. Ένα ενδιαφέρον σημείο είναι το θέμα του ωραρίου εργασίας. Παρόλο που οι δημοσιογράφοι υπάγονται στο μέσο όρο των 48 ωρών εβδομαδιαίως που έχει οριστεί με νόμο της ΕΕ, εξαιρούνται από άλλες διατάξεις αυτού του νόμου, όπως είναι η διάρκεια των ημερησίων και εβδομαδιαίων παύσεων, καθώς επίσης και η διάρκεια των διαλειμμάτων και της βραδινής βάρδιας.

Τι γίνεται με τους ανεξάρτητους δημοσιογράφους;

Στην περίπτωση αυτή εφαρμόζονται οι κανόνες της ελεύθερης διακίνησης των υπηρεσιών. Με την ένταξη, οι ανεξάρτητοι Κύπριοι δημοσιογράφοι θα έχουν τη δυνατότητα να εξασκούν το επάγγελμά τους και να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε άλλη χώρα της ΕΕ. Το ίδιο θα ισχύσει και για τους ανεξάρτητους δημοσιογράφους από την ΕΕ που θα επιθυμήσουν να εργαστούν στην Κύπρο σαν ελεύθεροι επαγγελματίες.

Η ΕΕ παρέχει ειδική κατάρτιση για τους δημοσιογράφους;

Ναι. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η υποστήριξη που παρέχει η ΕΕ για την κατάρτιση στη δημοσιογραφία. Στο πέρασμα του χρόνου, η ΕΕ υποστήριξε τρεις πρωτοβουλίες, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Δημοσιογραφίας, την Ευρωπαϊκή Ένωση Δημοσιογραφικής Κατάρτισης και την οργάνωση «Δημοσιογράφοι στην Ευρώπη». Το Κέντρο διοικείται από τους κορυφαίους Ευρωπαϊκούς οργανισμούς μέσων ενημέρωσης και παρέχει στη βιομηχανία των μέσων ενημέρωσης και τους επαγγελματικούς οργανισμούς της Ευρώπης ένα κοινό και ανεξάρτητο κεντρικό σημείο συνάντησης, ένα κέντρο εκπαίδευσης στη μέση της καριέρας και ένα κέντρο πληροφόρησης που εξειδικεύεται σε θέματα μέσων ενημέρωσης. Η Ένωση δημιούργησε ένα δίκτυο κέντρων επαγγελματικής εκπαίδευσης. Οι δραστηριότητες περιλαμβάνουν την ανταλλαγή καθηγητών, φοιτητών και δημοσιογράφων. την αντιμετώπιση επαγγελματικών πρακτικών και μεθόδων διδασκαλίας. την παραγωγή κοινών έντυπων και οπτικοακουστικών περιοδικών, καθώς επίσης και την έρευνα και συζήτηση για μείζονα θέματα που αφορούν τα μέσα ενημέρωσης. Οι Δημοσιογράφοι στην Ευρώπη είναι ένας οργανισμός που αποβλέπει στη βελτίωση της ποιότητας των ρεπορτάζ για τα Ευρωπαϊκά θέματα προσφέροντας ένα οκτάμηνο πρόγραμμα κατάρτισης σε νέους και πεπειραμένους δημοσιογράφους από ολόκληρο τον κόσμο.

Με την ένταξη, οι Κύπριοι δημοσιογράφοι θα έχουν το δικαίωμα να συμμετέχουν σε αυτές τις ευκαιρίες στην ίδια βάση με τους άλλους πολίτες της ΕΕ.

Τα προγράμματα της ΕΕ είναι ανοικτά στους δημοσιογράφους;

Ναι. Σαν χώρα που ετοιμάζεται να προσχωρήσει, η Κύπρος συμμετείχε ήδη στο Πρόγραμμα Κατάρτισης της ΕΕ Leonardo da Vinci. Το πρόγραμμα αυτό παρέχει στους δημοσιογράφους τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν μια περίοδο εκπαίδευσης σε έναν οργανισμό ή εταιρία στην Ευρώπη. Επιπρόσθετα, οι φοιτητές που σπουδάζουν επικοινωνίες σε πανεπιστήμιο μπορούν να συμμετέχουν επίσης στο Erasmus, το οποίο τους δίνει τη δυνατότητα να ολοκληρώσουν μια περίοδο σπουδών σε άλλο πανεπιστήμιο της ΕΕ.

Το πρόγραμμα Media της ΕΕ υποστηρίζει επίσης πρωτοβουλίες κατάρτισης για επαγγελματίες της οπτικοακουστικής βιομηχανίας – η Κύπρος θα συμμετέχει σε αυτό το πρόγραμμα με την ένταξή της.

Πρόγραμμα Εκπαίδευσης της ΕΕ (Erasmus):
http://europa.eu.int/comm/education/programmes/mundus/index_en.html
Πρόγραμμα Κατάρτισης της ΕΕ (Leonardo):
http://www.europa.eu.int/comm/education/leonardo/leonardo2_en.html

Τι γίνεται με την ελευθερία της έκφρασης;

Η ελευθερία της έκφρασης είναι ένα θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα που αναγνωρίζεται όχι μόνο από το κάθε κράτος μέλος της ΕΕ, αλλά και από άλλους Οργανισμούς, όπως τα Ηνωμένα Έθνη και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (και η Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων). Η Κύπρος είναι συμμέτοχος και στα δύο και έτσι δεσμεύεται από αυτήν την αρχή. Επιπλέον, ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ περιγράφει επίσης την ελευθερία έκφρασης σαν ένα θεμελιώδες δικαίωμα, ο Χάρτης θα επικυρωθεί νομικά όταν υιοθετηθεί το Σύνταγμα της Ευρώπης. Η 3η Μαΐου ανακηρύχθηκε σαν η “Παγκόσμια Ημέρα Ελευθερίας του Τύπου”, βάσει μιας πρωτοβουλίας του οργανισμού Ρεπόρτερ χωρίς Σύνορα. Από το 1994, η μέρα αυτή αναγνωρίστηκε επίσημα και από τα Ηνωμένα Έθνη.

Φυσικά, μια βασική προϋπόθεση για την προσχώρηση στην ΕΕ είναι ότι θα γίνεται σεβαστή η ελευθερία έκφρασης.

Τι γίνεται, όμως, όταν η ελευθερία έκφρασης καταπατά το δικαίωμα στην ιδιωτικότητα; Πού θέτει τα όρια η ΕΕ;

Η ΕΕ έχει ένα νόμο για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, ο οποίος καθιερώνει κανόνες για την διασφάλιση τόσο ενός υψηλού επιπέδου προστασίας της ιδιωτικότητας των ατόμων, όσο και της ελεύθερης διακίνησης προσωπικών δεδομένων εντός της ΕΕ. Αυτό καλύπτει τόσο τα άτομα όσο και τις επιχειρήσεις. Υπάρχει υποχρέωση συλλογής και επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων μόνο για συγκεκριμένους, σαφείς και νόμιμους σκοπούς και υποχρέωση διασφάλισης ότι τα δεδομένα είναι σχετικά, ακριβή και ενημερωμένα. Τα άτομα και οι εταιρίες έχουν έναν αριθμό δικαιωμάτων που έχουν σχέση με την προστασία της ιδιωτικότητας τους. Μπορούν επίσης να προσφύγουν σε ανεξάρτητες εθνικές αρχές, αν θεωρήσουν ότι τα δικαιώματά τους δεν γίνονται σεβαστά.

Τι γίνεται όταν οι δημοσιογράφοι χειρίζονται ευαίσθητα δεδομένα;

Στη νομοθεσία της ΕΕ υπάρχουν διατάξεις ειδικά για τα ευαίσθητα δεδομένα, όπως είναι η εθνική ή φυλετική καταγωγή του ατόμου, τα πολιτικά ή θρησκευτικά πιστεύω, η ιδιότητα μέλους σε συνδικάτα ή τα δεδομένα που αφορούν την υγεία ή τη σεξουαλική ζωή. Αυτά μπορούν να υποστούν επεξεργασία μόνο με τη ρητή συγκατάθεση του ατόμου. Όπου τα προσωπικά δεδομένα πρόκειται να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για δημοσιογραφικούς, καλλιτεχνικούς ή λογοτεχνικούς σκοπούς, η νομοθεσία της ΕΕ προβλέπει εξαιρέσεις που χαράζουν μια ισορροπία ανάμεσα στην εγγύηση της ελευθερίας έκφρασης και την παράλληλη προστασία του ατομικού δικαιώματος στην ιδιωτικότητα.

Για παράδειγμα, οι οικονομικοί δημοσιογράφοι βρίσκονται συχνά στο επίκεντρο διαμάχης στις περιπτώσεις όπου η υπόληψη των χρηματαγορών μπορεί να αμαυρωθεί. Η ΕΕ έφτασε σε πολιτική συμφωνία τροποποιώντας ένα νόμο που αφορούσε την εκμετάλλευση της αγοράς, ο οποίος απέδιδε ευθύνη στους οικονομικούς δημοσιογράφους, αν έθεταν ακούσια λανθασμένα νούμερα στα άρθρα τους. Αυτός ο νόμος επιζητεί να προστατεύσει αγορές και επενδυτές από τις εσωτερικές συναλλαγές (που περιλαμβάνουν τις συναλλαγές που βασίζονται σε μη δημόσια πληροφόρηση) και από τη χειραγώγηση της αγοράς (που καλύπτει τις παραπλανητικές αγοραπωλησίες και πληροφορίες). Οι ρεπόρτερ δεν θα είναι υπεύθυνοι, εκτός και αν αποκομίσουν κέρδος ως συνέπεια μιας μεταβολής στις τιμές των μετοχών. Επιπλέον, δεν μπορούν να καταδικαστούν παρά μόνο εάν γνώριζαν ότι η πληροφόρηση ήταν παραπλανητική. Με άλλα λόγια, οι δημοσιογράφοι που λαμβάνουν και μεταβιβάζουν ανακριβείς πληροφορίες με καλή πίστη, δεν θα εκτίθενται σε ευθύνη.

Υπάρχει στην ΕΕ κάποιος κώδικας δεοντολογίας για τη δημοσιογραφία;

Όχι. Οι δημοσιογράφοι ακολουθούν τη Διακήρυξη Δικαιωμάτων και Υποχρεώσεων των Δημοσιογράφων, που είναι γνωστή και σαν Διακήρυξη του Μονάχου. Αυτή συντάχθηκε και εγκρίθηκε το Νοέμβριο του 1971. Αργότερα υιοθετήθηκε από την Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων (IFJ) και από τις περισσότερες ενώσεις δημοσιογράφων της Ευρώπης.

Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων: www.ifj.org

Τι γίνεται με τους δημοσιογράφους στο επίπεδο της ΕΕ;

Οι Βρυξέλλες είναι η εστία του μεγαλύτερου ξένου Σώματος Τύπου στον κόσμο. Περιλαμβάνει περισσότερους από 1.000 πιστοποιημένους δημοσιογράφους της ΕΕ, τόσο από τον έντυπο τύπο όσο και, ολοένα περισσότερους, από τα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης. Το Σώμα Τύπου αποτελείται από μεγάλες διεθνείς επιχειρήσεις τύπου, μεγάλα διεθνή τηλεγραφικά πρακτορεία ειδήσεων, μεγάλες καθημερινές εφημερίδες, τον τύπο της ΕΕ και τα ραδιοτηλεοπτικά μέσα ενημέρωσης. Μέσω των καθημερινών ενημερώσεων τύπου που οργανώνονται από την Επιτροπή, οι δημοσιογράφοι του Σώματος Τύπου είναι καλά εξοικειωμένοι με το θεσμικό και πολιτικό σύστημα της ΕΕ.

Με την ένταξη, οι Κύπριοι δημοσιογράφοι θα έχουν τη δυνατότητα να αναζητήσουν εργασία σε Ευρωπαϊκές εταιρίες που λειτουργούν τέτοια ειδησεογραφικά πρακτορεία.

Πώς μπορώ να πάρω άμεση πληροφόρηση στην ΕΕ;

Για άμεση ηλεκτρονική πρόσβαση στα δελτία τύπου που εκδίδονται καθημερινά από την Επιτροπή της ΕΕ: http://www.europa.eu.int/comm/press_room/index_en.htm

Τι γίνεται με την προστασία των δημοσιογράφων;

Οι πολίτες της ΕΕ που επισκέπτονται μια χώρα που δεν ανήκει στην ΕΕ και όπου δεν υπάρχει κρατική πρεσβεία ή προξενείο, δικαιούνται προστασία από οποιαδήποτε διπλωματική ή προξενική αρχή οποιουδήποτε άλλου Κράτους Μέλους της ΕΕ, υπό τις ίδιες συνθήκες με τους υπηκόους αυτού του Κράτους. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τους δημοσιογράφους, οι οποίοι χρειάζεται συχνά να ταξιδέψουν στο εξωτερικό για κάλυψη ειδήσεων και μπορεί κάποιες φορές να βρεθούν σε κίνδυνο ή σε δυσκολίες λόγω της εργασίας τους.

Επιπλέον, οι "Ρεπόρτερ χωρίς Σύνορα" (Reporters Without Borders) έστησαν μια 24ωρη τηλεφωνική γραμμή ‘Press SOS’ με την υποστήριξη της American Express. Ο αριθμός αυτός είναι διαθέσιμος για δημοσιογράφους, τις οικογένειές τους, τα γραφεία ειδησεογραφίας και τους επαγγελματικούς οργανισμούς για να προειδοποιούν τους "Ρεπόρτερ χωρίς Σύνορα" σχετικά με τη σύλληψη, την απέλαση ή την εξαφάνιση ενός δημοσιογράφου.

Ρεπόρτερ χωρίς Σύνορα: www.rsf.org

Τι είναι το EBS ("Ευρώπη μέσω Δορυφόρου")?

Η "Ευρώπη μέσω Δορυφόρου" είναι ένα διοργανικό τηλεοπτικό πρακτορείο που ειδικεύεται στα θέματα της ΕΕ. Στοχεύει στα ραδιοφωνικά και τηλεοπτικά κανάλια, παρέχοντάς τους, ανάμεσα σε άλλες υπηρεσίες, το υλικό και το υπόβαθρο για τα δελτία ειδήσεών τους.

Η ΕΕ επιτρέπει την κρατική χρηματοδότηση των ραδιοτηλεοπτικών υπηρεσιών;

Η χρηματοδότηση ραδιοτηλεοπτικών υπηρεσιών δημόσιας ωφέλειας επιτρέπεται υπό τον όρο ότι το σώμα ραδιοτηλεοπτικών υπηρεσιών παρέχει υπηρεσία κοινής ωφέλειας. Αυτό ισχύει επειδή οι ραδιοτηλεοπτικές υπηρεσίες δημόσιας ωφέλειας έχουν άμεση σχέση με τις δημοκρατικές, κοινωνικές και πολιτιστικές ανάγκες κάθε κοινωνίας, καθώς επίσης και με την ανάγκη διατήρησης του πλουραλισμού των μέσων ενημέρωσης. Για παράδειγμα, το Μάιο του 2002 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε την κρατική χρηματοδότηση που χορηγήθηκε στην ψηφιακή τηλεόραση και τα ραδιοφωνικά κανάλια του BBC, επειδή συμφωνήθηκε ότι η χρηματοδότηση ήταν ανάλογη προς το κόστος που απαιτούνταν για να εκτελέσει το BBC την υποχρέωσή του για παροχή της υπηρεσίας κοινής ωφέλειας.

Οι δημοσιογράφοι εκπροσωπούνται στην ΕΕ;

Ναι. Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων είναι ένας περιφερειακός οργανισμός της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων. Εκπροσωπεί τα συμφέροντα των δημοσιογραφικών ενώσεων και των μελών τους μέσα στο βιομηχανικό και πολιτικό σύστημα της Ευρώπης, ιδιαίτερα της ΕΕ.

Υπάρχουν συγκεκριμένες διαγωνίστηκες πρωτοβουλίες στην ΕΕ;

Ναι. Είναι γνωστό σαν το Βραβείο Lorenzo Natali για τη Δημοσιογραφία, Αριστείο Δημοσιογραφίας στους τομείς των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, της Δημοκρατίας και της Ανάπτυξης. Θεσμοθετήθηκε από χώρες της ΕΕ προς τιμήν του αείμνηστου Lorenzo Natali, αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Απονέμεται σε δημοσιογράφους του έντυπου τύπου που επιδεικνύουν εντυπωσιακά βαθιά γνώση και ιδιαίτερη αφοσίωση στη δημοσιογραφία για θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων μέσα στο γενικό πλαίσιο της διαδικασίας ανάπτυξης στον κόσμο. Η αξία του βραβείου είναι €7.600.

Δικηγόροι και δικαστικοί αντιπρόσωποι

Γιατί πρέπει να με ενδιαφέρει η ΕΕ;

Από τη στιγμή που η νομοθεσία της ΕΕ θα ενσωματωθεί στην κυπριακή νομοθεσία, καθίσταται κυπριακή νομοθεσία και ως τέτοια, είναι σημαντικό να γνωρίζετε για αυτή. Στην κυπριακή νομοθεσία λαμβάνουν χώρα αλλαγές, και αυτές είναι δυνατόν να έχουν επιπτώσεις στα πεδία ενδιαφερόντων σας, στην πρακτική ή την ειδίκευση σας.

Θα αλλάξει κάτι στη διοίκηση των υπηρεσιών των δικαστηρίων;

Μολονότι η ΕΕ δεν καθορίζει πώς πρέπει να λειτουργεί το νομικό σύστημα, επιμένει ωστόσο στην αποτελεσματικότητα της συμμόρφωσης με το νόμο και στη διοίκηση της δικαιοσύνης. Για αυτό το σκοπό, προβλέπεται περαιτέρω διοικητική υποστήριξη στα δικαστήρια. Η ΕΕ επίσης απαιτεί να συγκροτηθούν ταχείες δικαστικές διαδικασίες, όπως αυτή των Δικαστηρίων Χαμηλών Διεκδικήσεων, ώστε να διακανονίζονται οικονομικές διεκδικήσεις και, κατά συνέπεια, να επιταχύνονται οι εμπορικές πληρωμές.

Θα συνεχίσει να χρησιμοποιείται η ελληνική γλώσσα στα κυπριακά δικαστήρια;

Ναι. Δεν υπάρχει λόγος, επειδή θα είμαστε μέλος της ΕΕ, να μη συνεχίζει να χρησιμοποιείται η ελληνική γλώσσα στα δικαστήρια μας.

Θα υπάρχει Κύπριος δικαστής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και στο Πρωτοδικείο;

Ναι. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και το Πρωτοδικείο, προς το παρόν αποτελούνται από ένα μέλος από κάθε χώρα της ΕΕ. Γίνονται διορισμοί για μια, ανανεώσιμη, περίοδο έξι χρόνων. Μετά την ένταξη της, η Κύπρος επίσης θα μπορεί να διορίζει έναν δικαστή σε κάθε ένα από αυτά τα δύο δικαστήρια. Για να θεωρηθεί κάποιος ότι διαθέτει τα προσόντα δικαστή ή γενικού εισαγγελέα για το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, πρέπει να διαθέτει τα προσόντα για τα ανώτερα δικαστικά αξιώματα στις αντίστοιχες χώρες ή, διαφορετικά, να είναι νομικός εγνωσμένου κύρους.

Θα μπορώ να εργαστώ σε χώρες της ΕΕ οταν η Κύπρος προσχωρήσει στην ΕΕ;

Θα μπορείτε να αναζητήσετε εργασία σε όλες τις χώρες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των νέων χωρών από την πρώτη ημέρα της ένταξης. Θα μπορείτε ακόμη να αναζητήσετε εργασία στη Νορβηγία, την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και ενδεχομένως την Ελβετία. Για να αναζητήσετε εργασία, δεν χρειάζεται να κάνετε αίτηση για άδεια εργασίας, όπως ισχύει προς το παρόν. Ωστόσο, πρώτα θα πρέπει να αναγνωριστεί το σχετικό δικαίωμα σας. Αυτό μπορεί να πάρει μερικούς μήνες και, εάν τα προσόντα σας είναι ουσιωδώς διαφορετικά, μπορεί να σας ζητηθεί να κάνετε ένα τεστ καταλληλότητας ή ακόμη περαιτέρω άσκηση.

Πόσο κινητικό είναι το επάγγελμα του νομικού;

Η κινητικότητα δικηγόρων από τη μία χώρα της ΕΕ στην άλλη είναι χαμηλή, διότι η γνώση της νομοθεσίας πολύ συχνά είναι συνδεδεμένη με τη χώρα στην οποία έχει κανείς σπουδάσει ή λάβει την άδεια του. Να σημειωθεί ότι, εκτός από το να αναζητήσουν απασχόληση, οι δικηγόροι έχουν ακόμη το δικαίωμα να εγκατασταθούν σε μία άλλη χώρα. Υπάρχει συγκεκριμένος νόμος που αντιμετωπίζει το δικαίωμα εγκατάστασης των δικηγόρων, δίνοντας τους τη δυνατότητα να ασκήσουν το επάγγελμα τους με τον αρχικό επαγγελματικό τους τίτλο σε μία άλλη χώρα της ΕΕ, στην ίδια βάση με τους εκεί δικηγόρους. Οι πλήρως προσοντούχοι δικηγόροι σε μία χώρα της ΕΕ θα πρέπει να εγγραφούν στο δικηγορικό σύλλογο ή σε μια άλλη αρμόδια αρχή στη χώρα όπου εγκαθίστανται.

Υπάρχουν κάποια προγράμματα άσκησης για δικηγόρους;

Ναι. Δεδομένου ότι είναι ένας τομέας που επαγγελματικά επηρεάζεται άμεσα από τους νόμους της ΕΕ, υπάρχουν ορισμένα προγράμματα άσκησης και δίκτυα για όσους ασκούν επάγγελμα συναφές προς τη δικαιοσύνη. Το πρόγραμμα Grottius, για παράδειγμα, σχεδιάστηκε για τη στήριξη της νομικής συνεργασίας και τη βελτίωση της γνώσης, όσων ασκούν επάγγελμα συναφές προς τη δικαιοσύνη, για το νομικό και δικαστικό σύστημα στις χώρες της ΕΕ. Όσοι ασκούν επάγγελμα συναφές προς τη δικαιοσύνη μπορούν, μέσω αυτού του προγράμματος, να επωφεληθούν από προγράμματα άσκησης, ανταλλαγών και ασκήσεων σε εθνικά και διεθνή δικαστήρια.

Ένα άλλο πρόγραμμα που μόλις ξεκίνησε και που είναι ανοιχτό στη συμμετοχή όσων ασκούν επάγγελμα συναφές προς τη δικαιοσύνη είναι το πρόγραμμα Agis. To πρόγραμμα αποβλέπει στη συνεισφορά στο γενικό στόχο της παροχής υψηλού επιπέδου προστασίας στο πεδίο της ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης στους πολίτες της ΕΕ. Πιο συγκεκριμένα, θα αγωνιστεί να αναπτύξει, να εφαρμόσει και να αξιολογήσει τις ευρωπαϊκές πολιτικές σε αυτό το πεδίο, να προωθήσει και να ενδυναμώσει τη δικτύωση δεδομένων και να ενθαρρύνει τα Κράτη- Μέλη να κλιμακώσουν τη συνεργασία με τις υποψήφιες χώρες, άλλες τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς.

Προγράμματα Agis και Grotius:
http://europa.eu.com/comm/justice_home/funding_intro_en. htm

Υπάρχει θέση για τις γυναίκες στην ευρωπαϊκή νομοθεσία;

Η ΕΕ έχει συστήσει ένα Συμβούλιο Ευρωπαίων Γυναικών Δικηγόρων που έχει στόχο να δημιουργήσει ένα δίκτυο γυναικών δικηγόρων, υπεύθυνων για την προώθηση και εκτέλεση των ευρωπαϊκών νόμων για την ισότητα, για την προώθηση της ισότητας σε άλλες πολιτικές και την αύξηση του αριθμού των γυναικών σε θέσεις λήψης αποφάσεων. Αυτά επιτυγχάνονται μέσω διασκέψεων, διάχυσης πληροφοριών, γνωμοδότησης για νομικά ζητήματα σε επίπεδο ΕΕ και μέσω νομικής βοήθειας για γυναίκες. Το Συμβούλιο θα είναι επίσης ανοικτό στις υποψήφιες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Κύπρου.

Υπάρχει κάποια ευρωπαϊκή συνεργασία σε αστικές υποθέσεις;

Ναι. Η συνεργασία σε θέματα αστικού δικαίου αντιμετωπίζει κατά μέγα μέρος προβλήματα που συνδέονται με την αμοιβαία αναγνώριση νομικών αποφάσεων ανάμεσα σε δύο ή περισσότερες χώρες της ΕΕ. Υπάρχει η πρόθεση να εγκαθιδρυθεί καλύτερη συνεργασία ανάμεσα στις αρχές των διαφορετικών χωρών, ώστε να διευκολυνθεί η ζωή των πολιτών, ιδιαιτέρως σε ό,τι αφορά στην ελεύθερη διακίνηση, που είναι βασική αρχή της νομοθεσίας της ΕΕ. Για παράδειγμα, τον Μάιο του 2000, η ΕΕ πέρασε έναν νόμο για να δώσει τη δυνατότητα να γίνονται αποδεκτές και να εκτελούνται πιο εύκολα σε άλλες χώρες της ΕΕ οι δικαστικές αποφάσεις για διαζύγιο, διάσταση και ακύρωση γάμου.

Τι γίνεται για τη συνεργασία στην ποινική νομοθεσία;

Μολονότι δεν υφίσταται κοινός Ποινικός Κώδικας της ΕΕ, η συνεργασία σε αυτή την περιοχή σταθερά ενισχύεται. Ακόμη περισσότερο μετά τα τραγικά συμβάντα της 11ης Σεπτεμβρίου. Η συνεργασία εστιάζεται σε ζητήματα και εγκλήματα διασυνοριακής φύσεως. Η νομοθεσία σε αυτό το πεδίο αντιμετωπίζει την απάτη, την παραχάραξη, τη διαφθορά, την εμπορία ανθρώπινων όντων, το ρατσισμό και την ξενοφοβία, τα αδικήματα πληροφορικής και το οικολογικό έγκλημα. Έχει πλέον υιοθετηθεί κοινός ορισμός της "τρομοκρατίας". Η επιτυχής συνεργασία σε αυτό τον τομέα είχε επίσης ως αποτέλεσμα την υιοθέτηση τυπικού εγγραφής προσφυγών, τη σύσταση μεικτών ομάδων έρευνας, τη μεταβίβαση πρακτικών από τη δικαστική αρχή μίας χώρας σε άλλη, τη μεταφορά καταδίκων και την υιοθέτηση ελάχιστων προτύπων προστασίας των θυμάτων εγκλήματος. Στο τέλος του 2001, οι χώρες της ΕΕ συμφώνησαν για ένα νέο Ευρωπαϊκό Ένταλμα Συλλήψεως, που σταδιακά θα αντικαταστήσει τις προς το παρόν μακροσκελείς διαδικασίες έκδοσης, ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ.

Ακουσα για το Ευρωπαϊκό Δικαστικό Δίκτυο. Τι είναι;

Φέρνει σε απευθείας επαφή όσους ασκούν επάγγελμα συναφές προς τη δικαιοσύνη ανάμεσα στις διάφορες χώρες της ΕΕ. Οι δραστηριότητες του περιλαμβάνουν ασκήσεις αμοιβαίας αξιολόγησης των κανονισμών στις χώρες της ΕΕ. Όσοι ασκούν επάγγελμα συναφές προς τη δικαιοσύνη, χρησιμοποιούν το δίκτυο για να αποκτούν σφαιρική εικόνα των πρόσφορων διεθνών δικαστικών πράξεων, εφαρμόσιμων σε ατομικές υποθέσεις. Το Δίκτυο ακόμη παρέχει πρακτικές πληροφορίες στο ευρύ κοινό, για να διευκολύνει την πρόσβαση στην δικαιοσύνη σε διασυνοριακούς δικαστικούς αγώνες.

Τι είναι το Eurojust;

Εφόσον η αμοιβαία συνδρομή που καθιερώθηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Δικαστικού Δικτύου δεν επαρκεί για τον χειρισμό περιπτώσεων σοβαρού οργανωμένου εγκλήματος, συστήνεται μία νέα δομή που ονομάζεται Eurojust. Αυτή θα είναι μία μονάδα αποτελούμενη από δικαστές, εισαγγελείς ή αξιωματικούς της αστυνομίας από τις διάφορες χώρες της ΕΕ. To Eurojust θα παρέχει πληροφόρηση και θα κρατά επαφή με τις δικαστικές αρχές των χωρών της ΕΕ, καθώς και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Αστυνομική Υπηρεσία (Europol), για την κατάσταση διαδικασιών έρευνας και καταδίκης εγκληματιών. Επιπρόσθετα θα συνεισφέρει στον συντονισμό και τις κοινές έρευνες, καθώς και στην ανάλυση των δραστηριοτήτων της Europol. Επιπλέον, θα γνωμοδοτεί κατά τη διάρκεια μελλοντικών διαπραγματεύσεων για την διεύρυνση των δυνάμεων της Europol.

6. Εμπόριο

Επιπτώσεις της διεύρυνσης της ΕΕ στο εμπόριο

Τι θα γίνει την 1η Μαίου όσον αφορά το εμπόριο;

Τα 10 νέα Κράτη-Μέλη της ΕΕ υιοθετούν όλες τις πτυχές της Κοινής Εμπορικής Πολιτικής:

Θα εφαρμόσουν όλες τις διμερείς εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ, το κοινό εξωτερικό δασμολόγιο και τα αμυντικά εμπορικά μέτρα της ΕΕ. Θα υιοθετήσουν το άνοιγμα της ΕΕ στο εξωτερικό εμπόριο: σε γενικές γραμμές οι δασμοί θα μειωθούν από το 9% στο 4%. Στον ΠΟΕ, η ΕΕ θα μιλά για 25 Κράτη Μέλη αντί για 15. Τα νέα Κράτη-Μέλη θα αναλάβουν τις πολυμερείς εμπορικές δεσμεύσεις και υποχρεώσεις της ΕΕ.

Ποια ουσιώδη ωφελήματα θα φέρει η διεύρυνση στην ΕΕ;

Η ΕΕ των 25 θα συνεχίσει να μιλά με μια φωνή στα διεθνή εμπορικά φόρουμ. Η πρόσθεση άλλων 10 Μελών θα αυξήσει την εξουσία και επιρροή της ΕΕ στις εμπορικές συνομιλίες. Τα νέα Κράτη Μέλη είναι νέα, δυναμικά και γρήγορα αναπτυσσόμενες οικονομίες. Ο δυναμισμός αυτός θα αποβεί σε όφελος ολόκληρης της ΕΕ.

Θα είναι ομαλή η μετάβαση;

Από εμπορικής πλευράς, η διεύρυνση με την ελευθεροποίηση του εμπορίου που προέρχεται από της Συμφωνίες της Ευρώπης ή τις Συμφωνίες Ένωσης με την Κύπρο και την Μάλτα ήδη άρχισαν. Αυτές προνοούν για διμερές ελεύθερο εμπόριο ( με μικρές εξαιρέσεις στον τομέα της γεωργίας και τον μεταποιημένων γεωργικών προϊόντων). Οι εταίροι σταθεροποιήθηκαν σε μεγάλο βαθμό και η διεύρυνση δεν θα δημιουργήσει αναστάτωση στο εμπόριο με τρίτες χώρες.

Η υιοθέτηση ευρωπαϊκών κανόνων και προτύπων είναι μια σταδιακή διαδικασία, που άρχισε πριν την διεύρυνση και που πρέπει να ολοκληρωθεί μέχρι την 1η Μαίου, ούτως ώστε να διασφαλιστεί η πλήρης λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Από θεσμικής άποψης, τα νέα Κράτη Μέλη ήδη συμμετέχουν από τον Απρίλη του 2003, στον μηχανισμό λήψης εμπορικών αποφάσεων της ΕΕ. Μοιράζονται την πολιτική αντίληψη της ΕΕ, περιλαμβανομένων φυσικά των συνομιλιών του ΠΟΕ.

Πως θα φέρει η διεύρυνση σημαντικά οφέλη στους εμπορικούς εταίρους;

Μια μεγαλύτερη εσωτερική αγορά: περισσότερο από 450 εκατομμύρια πολίτες, που αποτελούν σχεδόν το 18% του παγκόσμιου εμπορίου και εισφέρουν περισσότερο από το 25% του παγκόσμιου Ακαθάριστου Εγχωρίου Προϊόντος. Η επέκταση των "τεσσάρων" ελευθεριών στα νέα Κράτη Μέλη, θα απλουστεύσει και θα επιταχύνει την πρόσβαση των τρίτων χωρών στην αγορά της ΕΕ. Για παράδειγμα, προϊόντα που εισάγονται από την Εσθονία και που πληρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα και κανόνες, μπορούν να διακινηθούν ελεύθερα στη Σουηδία ή την Ελλάδα. Ένας Ιάπωνας επενδυτής που είναι εγκατεστημένος στην Κύπρο, θα μπορεί να παρέχει υπηρεσίες σε όλες τις 25 χώρες της ΕΕ με τους ίδιους όρους όπως λειτουργοί από όλα τα άλλα Κράτη Μέλη. Κάτι τέτοιο δεν ήταν εφικτό μέχρι σήμερα.

Μια απλουστευμένη και εκβαθυμένη πρόσβαση στις αγορές των δέκα νέων Κρατών Μελών: ένα ενιαίο σετ με εμπορικούς κανόνες, ένα ενιαίο δασμολόγιο και ένα ενιαίο σετ διοικητικών διαδικασιών δεν θα εφαρμόζεται μόνο στα υφιστάμενα 15 Κράτη Μέλη αλλά στην διευρυμένη Ευρώπη των 25.

Μεγαλύτερη κάλυψη του ανοικτού προτύπου της ΕΕ για τη μεταχείριση των τρίτων χωρών: η υιοθέτηση από τα νέα Κράτη Μέλη του εξωτερικού δασμολογίου της ΕΕ θα συνεπάγεται σημαντική γενική μείωση των τελωνειακών δασμών.
Η υιοθέτηση υψηλότερων ρυθμιστικών προτύπων, ειδικά όσον φορά την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων, πρόσβαση στις κυβερνητικές αγορές προμηθειών ή στον τομέα του ανταγωνισμού θα διασφαλίσουν καλύτερα τα συμφέροντα των επενδυτών και εμπόρων στα νέα Κράτη Μέλη.

Προσαρμόζει η ΕΕ τις Συμφωνίες της Περί Ελεύθερου Εμπορίου ενόψει της διεύρυνσης;

Μέχρι την 1η Μαίου 2004, οι εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ θα εφαρμόζονται στην επικράτεια των νέων Κρατών Μελών. Κάτι τέτοιο απαιτεί ορισμένες προσαρμογές, ειδικά για να διασφαλιστεί το επίπεδο των παραδοσιακών εμπορικών ροών. Οι συνομιλίες συνεχίζονται με τους εμπορικούς μας εταίρους από την Χιλή στη Νότιο Αφρική, από το Ισραήλ στην Κροατία με στόχο την διασφάλιση τέτοιων προσαρμογών μέχρι την 1η Μαίου. Επίσης, η ΕΕ διασφαλίζει ότι όλοι οι εμπορικοί εταίροι θα μεταχειρίζονται τα νέα Κράτη Μέλη όπως μεταχειρίζονται τα υφιστάμενα από την 1η Μαίου, χωρίς καμιά αναστάτωση.

Θα προσαρμόσει η ΕΕ τις ποσοστώσεις της για τον χάλυβα, υφάσματα και ορισμένα βιομηχανικά προϊόντα;

Η ΕΕ θα αυξήσει τις ποσοστώσεις της για τον χάλυβα και τα υφάσματα ως επίσης αυτές που παραμένουν για ορισμένα βιομηχανικά προϊόντα από την Κίνα (υποδήματα, επιτραπέζια σκεύη και κεραμικά) για να ληφθεί υπόψη το παραδοσιακό εισαγωγικό εμπόριο στα νέα Κράτη Μέλη.

Η Κομισιόν προβλέπει σε αύξηση των υφιστάμενων ποσοστώσεων για τον χάλυβα έναντι της Ρωσίας, Ουκρανίας και του Καζακστάν. Στην περίπτωση της Ρωσίας και του Καζακστάν, αυτό είναι θέμα διαβουλεύσεων. Οι χώρες αυτές αναμένονται να ανταποδώσουν τα μέτρα, δηλαδή να αναγνωρίσουν όλα τα νέα Κράτη μέλη, ως πλήρη μέλη της ΕΕ και ότι θα επεκτείνουν σε κάθε ένα από αυτά τις δεσμεύσεις που έχουν έναντι της ΕΕ.

Στην περίπτωση των υφασμάτων, οι αυξημένες ποσοστώσεις θα εφαρμόζονται μόνο μέχρι το τέλος του χρόνου και μετά όλες οι ποσοστώσεις στις εισαγωγές από τα μέλη του ΠΟΕ θα σταματήσουν να υφίστανται με την λήξη των συμφωνιών για τις Πολλαπλές Ίνες του ΠΟΕ την 1η Ιανουαρίου 2005.

Τι προνοούν οι κανόνες του ΠΟΕ για τη διεύρυνση;

Οι κανόνες του ΠΟΕ προνοούν ότι το εμπόριο με την ΕΚ δεν μπορεί να γίνει πιο περιοριστικό από ότι ήταν πριν την διεύρυνση. Η ΕΚ θα συναντηθεί συνεπώς με τις τρίτες χώρες, για να καθορίσει συμφωνίες που θα απαντούν στις ειδικές τους ανησυχίες, που είναι περιορισμένες, ενώ θα λαμβάνεται υπόψη το μεγάλο όφελος που θα έχουν οι τρίτες χώρες αυτομάτως, εξαιτίας της ίδιας της διεύρυνσης.

Τι πρέπει να κάνουν τα νέα Κράτη Μέλη μέχρι τη διεύρυνση;

Όταν τα νέα Κράτη Μέλη αναθεωρούν τις εθνικές τους εμπορικές πολιτικές, πρέπει να απαρνηθούν τις δικές τους διμερείς συμφωνίες ελευθέρου εμπορίου με τρίτες χώρες. Το έργο αυτό σχεδόν ολοκληρώθηκε. Τα νέα Κράτη Μέλη θα πρέπει επίσης να τροποποιήσουν τις διεθνείς τους συμφωνίες με τρίτες χώρες και να περιορίσουν οποιαδήποτε εμπορική ή άλλη διάταξη που να αφορά το εμπόριο, ή οποιαδήποτε άλλη διάταξη που αντίκειται στις πολιτικές της ΕΕ. Αυτό εφαρμόζεται κυρίως σε συμφωνίες για την προστασία των επενδύσεων με ορισμένες χώρες. Στο βαθμό που σχετικές διατάξεις που απαιτούν τροποποίηση θα αντικατασταθούν με κανόνες της ΕΕ, οι εμπλεκόμενες τρίτες χώρες θα διατηρήσουν τα δικαιώματα τους και σε ορισμένες περιπτώσεις θα τα βελτιώσουν διαμέσου της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς.


Για περισσότερες πληροφορίες για το εμπόριο και της διεύρυνση
http://europa.eu.int/comm/trade/issues/bilateral/regions/candidates/index_en.htm
Για περισσότερες πληροφορίες για τη γεωργία και της διεύρυνση
http://europa.eu.int/comm/agriculture/external/enlarge/index_en.htm
Εμπορικές στατιστικές
http://europa.eu.int/comm/trade/issues/bilateral/data.htm



7. Εκπαίδευση

Εκπαιδευτικό Προσωπικό & Εκπαίδευση

Ποιος ο ρόλος της ΕΕ στα εθνικά εκπαιδευτικά συστήματα; Πως θα επηρεαστεί η εκπαίδευση από την ένταξη;

Ο ρόλος της ΕΕ στον τομέα της εκπαίδευσης είναι πολύ περιορισμένος και ο σχεδιασμός της εκπαιδευτικής πολιτικής αφήνεται κατά το μέγιστο βαθμό στα χέρια των κυβερνήσεων των Κρατών Μελών, σε εθνικό επίπεδο. Ούτως η άλλως, η πολιτική για την εκπαίδευση, αντανακλά συχνά τις πολιτιστικές και παραδοσιακές διαφορές μεταξύ των διαφόρων χωρών. Η ΕΕ δεν έχει λόγο, για παράδειγμα, στον καθορισμό μιας εθνικής διδακτικής ύλης, στο περιεχόμενο των μαθημάτων που διδάσκονται ή στην επιλογή της γλώσσας στην οποία διδάσκονται τα μαθήματα. Συνεπώς, ο σχεδιασμός εθνικής ύλης μαθημάτων παραμένει αρμοδιότητα των εθνικών αρχών. Δεν υπάρχει ενιαία διδακτική ύλη στην ΕΕ. Μαθητές και φοιτητές μπορούν να συμμετάσχουν σε ανταλλαγές με άλλες χώρες της ΕΕ.

Υπάρχουν καθόλου ευρωπαϊκοί νόμοι για τα σχολικά δίδακτρα;

Όχι. Επαφίεται σε κάθε χώρα να αποφασίσει κατά πόσο η παιδεία θα είναι δωρεάν και δεν υπάρχουν νόμοι για τα δίδακτρα που χρεώνουν ιδιωτικά σχολεία. Η ΕΕ παρεμβαίνει μόνο για να διασφαλίσει την ίση μεταχείριση μεταξύ των υπηκόων των διάφορων χωρών μελών της. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία εξαιρεί την παιδεία από τον ΦΠΑ.

Είναι αλήθεια ότι μόλις μπούμε στην ΕΕ θα μπορώ να στέλλω τα παιδιά μου να σπουδάσουν στο εξωτερικό φθηνότερα;

Ναι. Σήμερα, οι φοιτητές που έρχονται από χώρες εκτός της ΕΕ και που σπουδάζουν στο εξωτερικό π.χ. στο Ενωμένο Βασίλειο, πρέπει να καταβάλουν υψηλότερα δίδακτρα. Σε ορισμένες περιπτώσεις η διαφορά στην τιμή των μαθημάτων είναι τριπλάσια ή τετραπλάσια. Μετά την ένταξη, οι φοιτητές θα καταβάλουν τα ίδια δίδακτρα με τους φοιτητές της χώρας αυτής και θα τυχαίνουν ισάξιου χειρισμού.

Έχει λόγο η ΕΕ στον καθορισμό της ηλικίας αποφοίτησης από το σχολείο;

Όχι. Αυτό αποφασίζεται από τις εθνικές κυβερνήσεις. Μέσα στην ΕΕ η κατώτατη ηλικία αποφοίτησης κυμαίνεται από τα 14 στα 18 χρόνια, ωστόσο δεν είναι η ΕΕ που την καθορίζει.

Ως πολίτης της ΕΕ, θα χρειάζομαι βίζα για να σπουδάσω;

Δεν θα χρειάζεται πλέον διότι θα έχεις το δικαίωμα διαμονής στην χώρα της ΕΕ στην οποία επιθυμείς να σπουδάσεις.

Ποια ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά προγράμματα υπάρχουν;

Η ΕΕ θέλει να προωθήσει την κινητικότητα διαμέσου της εκπαίδευσης και να βελτιώσει την γνώση ευρωπαϊκών γλωσσών. Θέλει να φέρει τους νέους πιο κοντά. Επιθυμεί να ενθαρρύνει τις δεξιοτεχνίες των νέων.

Τα εκπαιδευτικά προγράμματα SOCRATES και LEONARDO DA VINCI προωθούν τις ανταλλαγές φοιτητών και εκπαιδευτικών καθώς επίσης την ανταλλαγή πληροφοριών αναφορικά με την διδακτέα ύλη. Συνολικά ένα εκατομμύριο μαθητές συμμετείχαν σε προγράμματα ανταλλαγής. Τη στιγμή αυτή, σχεδιάζεται ένα νέο παγκόσμιο πρόγραμμα ανταλλαγής.

Socrates: http://europa.eu.int/comm/education/programmes/socrates/socrates_en.html

Leonardo: http://www.europa.eu.int/comm/education/leonardo/leonardo2_en.html

Τι είναι το COMENIUS?

Το COMENIUS είναι ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα για παιδιά, σχολεία και δασκάλους. Στοχεύει στη βελτίωση της ποιότητας της διδασκαλίας, στην ενδυνάμωση της Ευρωπαϊκής της προοπτικής και στην προώθηση της εκμάθησης των γλωσσών. Επικεντρώνεται επίσης σε άλλα θέματα όπως η μάθηση σε ένα πολλαπλό πολιτιστικό πλαίσιο, στήριξη για τις υποβαθμισμένες ομάδες ατόμων και αντιμετώπιση των κακών σχολικών αποτελεσμάτων και απόρριψης στο σχολείο.

Υπάρχουν εκπαιδευτικά προγράμματα για δικηγόρους;

Μπορούν να λάβουν μέρος στο πρόγραμμα GROTIUS. Το πρόγραμμα αυτό σχεδιάστηκε για να βοηθήσει την δικαστική συνεργασία και να βελτιώσει τις γνώσεις των νομικών αναφορικά με τα νομικά και δικαστικά συστήματα στις χώρες μέλη της ΕΕ. Οι νομικοί μπορούν, με το πρόγραμμα αυτό, να επωφεληθούν από τα εκπαιδευτικά προγράμματα, ανταλλαγές και εκπαίδευση σε εθνικά ή διεθνή δικαστήρια.

Ως μηχανολόγος, μπορώ να πάρω βοήθεια για να φέρω εις πέρας ένα καινοτομικό ερευνητικό πρόγραμμα;

Η ΕΕ έχει ένα ερευνητικό πρόγραμμα με το οποίο στηρίζει τα ερευνητικά προγράμματα που αφορούν θέματα όπως η ανταγωνιστική και βιώσιμη ανάπτυξη. Οι μελέτες μπορεί να περιέχουν έρευνα για την αποτελεσματική παραγωγή, περιλαμβανομένου του σχεδιασμού, κατασκευής και ελέγχου βελτιωμένων συνδυασμών προϊόντων και υπηρεσιών που περιλαμβάνουν την μηχανολογία. Έρευνα μπορεί επίσης να γίνει στους τομείς της πληροφορικής και επικοινωνίας. Στόχος είναι η δημιουργία μιας νέας γενιάς υπηρεσιών, φιλικών προς τον χρήστη, σε διάφορους τομείς όπως το περιβάλλον, οι μεταφορές και ο τουρισμός.

Για περισσότερες πληροφορίες

Παιδεία & Εκπαίδευση: http://europa.eu.int/comm/education/index_en.html
Πρόγραμμα Δράσης για τη Νεολαία 2000-2006: http://europa.eu.int/scadplus/leg/en/cha/c11603.htm

Φοιτητές

Σε ποια εκπαιδευτικά προγράμματα μπορούν να συμμετάσχουν οι σπουδαστές;

Υπάρχει ένας αριθμός εκπαιδευτικών προγραμμάτων στην ΕΕ, στα οποία μπορούν να συμμετάσχουν Κύπριοι μαθητές ανάλογα με την ηλικία τους.

SOCRATES http://www.moec.gov.cy/programs/main.htm e-mail: minedu@cytanet.com.cy
LEONARDO DA VINCI http://www.kepa.gov.cy/leonardo/ e-mail: ldvcy@cytanet.com.cy
YOUTH e-mail: youth@cytanet.com.cy

Σπουδάζοντας στην ΕΕ μετά την ένταξη

Ποια θα είναι τα δικαιώματα μου αν θέλω να ακολουθήσω ένα ολόκληρο κύκλο μαθημάτων σε μια χώρα της ΕΕ;

Ως πολίτης μιας χώρας μέλους της ΕΕ, θα δικαιούσαι να διαμένεις σε μια άλλη χώρα μέλος της ΕΕ της επιλογής σου για να σπουδάσεις. Επίσης, θα δικαιούσαι να τυχαίνεις της ίδιας μεταχείρισης με τους φοιτητές της χώρας αυτής.

Θα χρειάζομαι βίζα διαμονής;

Μόλις η Κύπρος ενταχθεί στην ΕΕ κάτι τέτοιο δεν θα χρειάζεται στα 25 Κράτη-Μέλη, διότι οι Κύπριοι θα έχουν το δικαίωμα διαμονής, με την προϋπόθεση εξασφάλισης άδειας διαμονής, στην χώρα που επιθυμούν να σπουδάσουν.

Τα κυπριακά μου προσόντα αναγνωρίζονται αυτόματα στην ΕΕ;

Όχι. Όχι αυτόματα. Η ΕΕ δεν ρυθμίζει την αναγνώριση ακαδημαϊκών προσόντων όπως τα "O" ή "A" levels και άλλων ακαδημαϊκών πιστοποιητικών. Θα εξακολουθείτε να υποβάλλετε αίτηση για αναγνώριση των ακαδημαϊκών σας προσόντων στο εκπαιδευτικό ίδρυμα στο οποίο επιθυμείτε να σπουδάσετε και θα εξαρτάται από το ίδρυμα αυτό αν θα αποδεχθεί ή αν θα απορρίψει την αίτησή σας. Παρόλο που η ΕΕ δεν επιβάλει καμία υποχρέωση στα εκπαιδευτικά ιδρύματα όσον αφορά την αναγνώριση ακαδημαϊκών προσόντων, τα ενθαρρύνει να συνεργάζονται στον τομέα αυτό. Για να διευκολύνει την αναγνώριση, η ΕΕ ίδρυσε το NARIC, που είναι το δίκτυο " Εθνικών Κέντρων Πληροφοριών για την Ακαδημαϊκή Αναγνώριση".

Εργασία στην ΕΕ μετά την ένταξη

Θα μπορώ να ζητώ εργασία σε μια άλλη χώρα μέλος της ΕΕ;

Ναι. Μετά την ένταξη, οι Κύπριοι πολίτες θα μπορούν να διακινούνται ελεύθερα σε όλες της χώρες της ΕΕ για να εργαστούν, να σπουδάσουν, να εκπαιδευτούν ή απλώς για σκοπούς διαμονής. Εάν επιθυμείτε να εργαστείτε δεν θα χρειάζεται να υποβάλετε αίτηση για άδεια εργασίας όπως σήμερα. Απλώς θα αποτείνεστε για την δουλειά. Για παράδειγμα εάν σπουδάζετε σε μια άλλη χώρα της ΕΕ θα δικαιούστε να ζητήσετε εργασία στη βάση της μερικούς απασχόλησης.

Σε ποιες χώρες θα μπορώ να ζητήσω εργασία;

Μετά την ένταξη θα μπορείτε να ζητήσετε εργασία σε όλες της 15 χώρες μέλη της ΕΕ, σε όλα τα νέα κράτη μέλη που θα ενταχθούν μαζί με την Κύπρο, στην Ισλανδία, Λιχνενστάιν και Νορβηγία οι οποίες συμμετέχουν στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Περιοχή (ΕΕΠ). Οι Κύπριοι πολίτες θα έχουν το δικαίωμα αυτό από την πρώτη μέρα της ένταξης χωρίς περιορισμούς.

Για περισσότερες πληροφορίες αναφορικά με ευκαιρίες απασχόλησης και συνθήκες εργασίας στις χώρες αυτές, μπορείτε να πάτε στη σελίδα EURES:
http://europa.eu.int/comm/employment_social/elm/eures/en/index.htm

Η ΕΕ και η εκπαίδευση

Ποιος ο ρόλος της ΕΕ στα εθνικά εκπαιδευτικά συστήματα;

Ο ρόλος της ΕΕ στον τομέα της εκπαίδευσης είναι πολύ περιορισμένος και οι διαμόρφωση της εκπαιδευτικής πολιτικής αφήνεται ως επί το πλείστον στα χέρια των κυβερνήσεων των κρατών μελών σε εθνικό επίπεδο. Ούτως ή άλλως, η εκπαιδευτική πολιτική αντανακλά συνήθως τις πολιτιστικές και παραδοσιακές διαφορές μεταξύ των διάφορων χωρών. Η ΕΕ δεν έχει λόγο για παράδειγμα στην διαμόρφωση της εθνικής διδακτέας ύλης, το περιεχόμενο των μαθημάτων ή την επιλογή της γλώσσας εργασίας στις τάξεις.

Συνεπώς ποιος είναι ο ρόλος της ΕΕ;

Ο ρόλος της ΕΕ στον τομέα της εκπαίδευσης είναι να στηρίζει και να συμπληρώνει τις ενέργειες που αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη, με στόχο την επίτευξη ενός υψηλού επιπέδου μόρφωσης σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η ΕΕ δίνει ιδιαίτερη σημασία στη δια βίου μάθηση. Για το σκοπό αυτό, η ΕΕ θέσπισε ένα αριθμό αρχών αναφορικά με θέματα όπως η ισότητα των ευκαιριών, ο αναλφαβητισμός και η ασφάλεια στα σχολεία, τις οποίες τα κράτη μέλη αναμένονται να ενσωματώσουν στις εθνικές τους πολιτικές.

Συμμετοχή στα εκπαιδευτικά προγράμματα της ΕΕ

Τι είναι το SOCRATES?

Το SOCRATES είναι το εκπαιδευτικό πρόγραμμα της ΕΕ και περιλαμβάνει 30 χώρες από ολόκληρη την Ευρώπη. Στόχος του SOCRATES είναι να ενθαρρύνει την συνεργασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο σε όλους τους τομείς της εκπαίδευσης, ενθαρρύνοντας την κινητικότητα και την καινοτομία, ως επίσης την προώθηση της μάθησης και της διδασκαλίας γλωσσών. Αποτελείται από οκτώ διαφορετικά μέρη:

COMENIUS: σχολική εκπαίδευση (από το νηπιαγωγείο μέχρι την τριτοβάθμια εκπαίδευση)

ERASMUS: ανώτερη εκπαίδευση

GRUNDTVIG: εκπαίδευση ενηλίκων

LINGUA: εκμάθηση ευρωπαϊκών γλωσσών

MINERVA: πληροφόρηση και επικοινωνία για τις τεχνολογίες της εκπαίδευσης

Παρακολούθηση και καινοτομία των εκπαιδευτικών συστημάτων και πολιτικών

Κοινή δράση με άλλα ευρωπαϊκά προγράμματα

Συνοδευτικά μέτρα π.χ διασκέψεις και συμπόσια.

Για περισσότερες πληροφορίες για το Socrates και τα οκτώ μέρη από τα οποία αποτελείται:
http://europa.eu.int/comm/education/programmes/socrates/socrates_en.html
Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού τμήμα Socrates
http://www.moec.gov.cy
minedu@cytanet.com.cy

Τι γίνεται στον τομέα της έρευνας;

Η ΕΕ χρηματοδοτεί ένα ερευνητικό πρόγραμμα στόχος του οποίου είναι η προώθηση της ευρωπαϊκής συνεργασίας σε όλους τους τομείς της έρευνας. Ένα νέο πρόγραμμα, το Έκτο Πρόγραμμα Πλαίσιο αντικατέστησε το πέμπτο Πρόγραμμα Πλαίσιο το 2003. Το ερευνητικό πρόγραμμα της ΕΕ, διαμέσου των υποτροφιών Marie Curie παρέχει προ και μετά του διδακτορικού έρευνες, με τοποθέτηση σε ερευνητικά ινστιτούτα ή Πανεπιστήμια ή στον βιομηχανικό ή εμπορικό τομέα στην Ευρώπη.

Και με την εκπαίδευση, τι γίνεται;

Το πρόγραμμα LEONARDO DA VINCI της ΕΕ παρέχει στους φοιτητές, μαθητευόμενους, πτυχιούχους, άνεργους και άλλους την πιθανότητα διεξαγωγής πρακτικής εξάσκησης στην Ευρώπη. Δεν επιτρέπεται να υποβάλουν αίτηση μεμονωμένα άτομα για συμμετοχή. Όλες οι αιτήσεις πρέπει να υποβάλλονται από ένα δημόσιο ή ιδιωτικό οργανισμό. Με την συμπλήρωση της πρακτικής εξάσκησης, δίδεται στους μαθητευόμενους το έγγραφο Europass, που πιστοποιεί την εκπαίδευση που έγινε κατά τη διάρκεια της πρακτικής.

Σπουδάζοντας στην ΕΕ μετά την ένταξη

Τι σημαίνει "ίση μεταχείριση" για τους φοιτητές;

Σημαίνει ότι οι φοιτητές που σπουδάζουν σε μια άλλη χώρα μέλος της ΕΕ πρέπει να επωφελούνται από την ίδια μεταχείριση όπως οι φοιτητές που κατάγονται από τη χώρα αυτή. Εάν μετά την ένταξη, επιλέξετε να ακολουθήσετε ένα κύκλο μαθημάτων στη Βρετανία, θα απολαμβάνετε τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις με ένα Βρετανό φοιτητή. Αυτό περιλαμβάνει τα δίδακτρα. Αυτό ισχύει και για τους φοιτητές της ΕΕ που σπουδάζουν στην Κύπρο.

Έχω οποιαδήποτε δικαιώματα όσον αφορά την ιατρική περίθαλψη;

Οι φοιτητές, ως επίσης οι σύζυγοι και τα παιδιά τους, που σπουδάζουν σε ένα Κράτος Μέλος εκτός από το δικό τους, δικαιούνται τη βασική ιατρική περίθαλψη, νοουμένου ότι έχουν συμπληρώσει προηγουμένως τα αναγκαία έντυπα. Πρόκειται για το έντυπο Ε111, το οποίο ισχύει για μια περιορισμένη χρονική περίοδο.

Ποιες οι υποχρεώσεις μου;

Πρώτα απ' όλα πρέπει να γραφτείς σε ένα αναγνωρισμένο εκπαιδευτικό ίδρυμα. Το δικαίωμα διαμονής θα καθορίζεται από μια άδεια διαμονής που περιορίζεται στην διάρκεια του κύκλου σπουδών ή σε ένα χρόνο, αν η σπουδή διαρκεί περισσότερο. Στην τελευταία περίπτωση, η άδεια ανανεώνεται κάθε χρόνο. Το ίδιο ισχύει για τη/ τον σύζυγο και τα παιδιά του φοιτητή που διαμένουν στην ίδια αυτή χώρα. Πέραν τούτου, δεν μπορούν να επιβαρύνουν οικονομικά την ευρωπαϊκή χώρα στην οποία σπουδάζουν και ειδικότερα, δεν μπορούν να επιβαρύνουν το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης της χώρας αυτής. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να έχεις την οικονομική δυνατότητα να διαμένεις εκεί. Το ίδιο ισχύει για τους φοιτητές που σπουδάζουν στην Κύπρο.


Θα συνεχίσουν να υπάρχουν υποτροφίες μετά την ένταξη;

Η ένταξη στην ΕΕ δεν θα επηρεάσει την απονομή υποτροφιών. Οι υποτροφίες παραχωρούνται συνήθως στη βάση διμερών συμφωνιών μεταξύ της Κύπρου και της συγκεκριμένης χώρας. Συνεπώς, η ένταξη στην ΕΕ δεν θα αλλάξει καμιά υφιστάμενη ή μελλοντική διμερής συμφωνία.

Εργασία στην ΕΕ μετά την ένταξη

Μπορώ να λάβω βοήθεια για να ψάξω για εργασία στο εξωτερικό;

Ναι. Υπάρχει το EURES, που είναι ένα δίκτυο συνεργασίας που φέρνει πιο κοντά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης των ευρωπαϊκών χωρών. Βοηθά τους εργαζόμενους που επιθυμούν να μετακινηθούν, με την παροχή πρόσβασης σε πληροφορίες για ευκαιρίες απασχόλησης και τις συνθήκες εργασίας και διαμονής στην ΕΕ. Πέραν τούτου, βοηθά τους εργοδότες να προσλαμβάνουν υπάλληλους από άλλες χώρες.

Τι γίνεται με την επαγγελματική αναγνώριση; Αναγνωρίζονται τα προσόντα από ένα άλλο Κράτος Μέλος για σκοπούς εργασίας;

Στην ΕΕ υπάρχει μια δέσμη από κανόνες οι οποίοι διέπουν την αναγνώριση των προσόντων. "Επαγγελματικά" περιλαμβάνει οποιαδήποτε εργασία η οποία απαιτεί κάποιου είδους προσόν.

Πρώτα από όλα, η ΕΕ διαχωρίζει τα κατοχυρωμένα από τα μη κατοχυρωμένα επαγγέλματα. Επαφίεται στα μεμονωμένα Κράτη Μέλη να αποφασίσουν κατά πόσο μια συγκεκριμένη εργασία πρέπει να κατοχυρώνεται στην επικράτεια τους. Εάν ένα επάγγελμα δεν είναι κατοχυρωμένο, τότε δεν υπάρχει θέμα αναγνώρισης διότι δεν απαιτούνται προσόντα. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο κάθε Ευρωπαίος πολίτης μπορεί να υποβάλει αίτηση για τη συγκεκριμένη εργασία χωρίς να χρειάζεται να ζητήσει αναγνώριση.

Στην περίπτωση ενός κατοχυρωμένου επαγγέλματος, η ΕΕ εφαρμόζει ένα σύστημα που διασφαλίζει ότι το επαγγελματικό προσόν αναγνωρίζεται σε όλες τις χώρες τις ΕΕ. Για παράδειγμα, εάν με την ένταξη ένας Κύπριος αρχιτέκτονας κατέχει τα απαιτούμενα προσόντα για να εργαστεί στην Κύπρο ως αρχιτέκτονας, τότε θεωρείται ότι κατέχει τα προσόντα για να εργαστεί ως αρχιτέκτονας σε ένα άλλο Κράτος Μέλος. Ωστόσο, το άτομο αυτό πρέπει να υποβάλει αίτηση για αναγνώριση προσόντων στις εθνικές αρχές της χώρας στην οποία επιθυμεί να εργαστεί. Για να αποφασίσουν κατά πόσο πρέπει να παραχωρηθεί αναγνώριση, οι εθνικές αρχές πρέπει να βεβαιώσουν ότι δεν υπάρχουν σημαντικές διαφορές αναφορικά με την διάρκεια ή περιεχόμενου των σπουδών. Ωστόσο, δεν μπορούν να αμφισβητήσουν το προσόν στο σύνολο του. Εάν υπάρχουν σημαντικές διαφορές, οι αρχές της χώρας αυτής μπορούν να ζητήσουν από τον αιτητή να συμπληρώσει μια περίοδο προσαρμογής ή να παρακαθίσει σε εξέταση. Εκτός από το σύστημα αυτό, η ΕΕ έχει καθορίσει κανόνες που διέπουν την αναγνώριση επτά ειδικών επαγγελμάτων.

Είναι γνωστοί ως οδηγίες ανά τομέα και παραχωρούν αυτόματη αναγνώριση μόνο στην περίπτωση γιατρών, νοσοκόμων, μαιών, χειρούργων κτηνίατρων, οδοντίατρων, φαρμακοποιών και αρχιτεκτόνων.

8. Επιχειρήσεις

Μικρομεσαίας Επιχειρήσεις (ΜΜΕ)

Ποια είναι η έκθεση της ΕΕ σχετικά με το καθεστώς των ΜΜΕ;

Η πολιτική της ΕΕ για τις ΜΜΕ στοχεύει στο να βελτιώσει τόσο τον τρόπο διαμόρφωσης όσο και τον συντονισμό της επιχειρηματικής πολιτικής πέρα από την εσωτερική αγορά, με άμεσο σκοπό την υποστήριξη της ανάπτυξης των ΜΜΕ. Πράττοντας όλα τα παραπάνω, γενικός στόχος της ΕΕ είναι η συνολική βελτίωση του εργασιακού χώρου. Η πολιτική των ΜΜΕ αποτελείται, κατά ένα μεγάλο μέρος, από διαβουλεύσεις για Κοινοτικά Προγράμματα καθώς επίσης και για καλύτερες πρακτικές όσον αφορά θέματα επικοινωνιακά, συμβουλευτικά και θέματα συναλλαγών.

Υπάρχουν διάφοροι τομείς, οι οποίοι φέρουν τις ΜΜΕ κοντά την μια στην άλλη, όπως τα Εύρο- Κέντρα Πληροφοριών, τα Κέντρα Αναδιανομής Καινοτομιών και τέλος οι επιχειρήσεις που ειδικεύονται στην ανανεώσιμη ενέργεια. Η ΕΕ έχει ζητήσει από τις διάφορες κυβερνήσεις, επισήμως, να αποσύρουν όσο το δυνατόν περισσότερα εμπόδια ,προκειμένου να επιτελεστεί η δημιουργία των ΜΜΕ, και συγκεκριμένα να διατεθούν πιστωτικά σχέδια και να μειωθεί η γραφειοκρατία (άρση των ελέγχων).


Ποια είναι η σημασία της εσωτερικής αγοράς για τις ΜΜΕ;

Μέσω της ενιαίας αγοράς, νέες διαδικασίες εξαγωγών τίθενται σε λειτουργία από τις ΜΜΕ, γεγονός που προηγουμένως θα ήταν αδύνατο, εξαιτίας των κοστών που προέκυπταν αλλά και των γραφειοκρατικών περιορισμών. Οι ΜΜΕ έχουν, επίσης, ωφεληθεί από το χαμηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας ως αποτέλεσμα της φιλελευθεροποίησης της αγοράς στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας.

Με ποιον τρόπο θα επηρεάσει η ΕΕ τους εμπόρους λιανικών πωλήσεων;

Οι ιδιοκτήτες μικρών καταστημάτων δεν επηρεάζονται τόσο άμεσα από την ένταξη της χώρας στην ΕΕ όσο διάφοροι άλλοι τομείς, όπως αυτός των επιχειρήσεων των οποίων θα αφαιρεθεί η προστασία ή ο γεωργικός τομέας. Ωστόσο, με την προσχώρηση στην ΕΕ θα υπάρχουν θετικες επιπτώσεις.

Η άδεια λειτουργίας του καταστήματός μου πρόκειται να επηρεαστεί;

H απάντηση είναι όχι, λόγω του ότι η ΕΕ δεν εφαρμόζει κάποια συγκεκριμένη νομοθεσία για χορήγηση αδειών καταστημάτων. Κάθε χώρα ακολουθεί το σύστημά της. Αυτό που κυρίως απασχολεί την ΕΕ είναι απλά, ότι δεν πρέπει να υπάρξει καμία διάκριση στην εξυπηρέτηση μεταξύ των πολιτών των διαφόρων χωρών της ΕΕ που υποβάλλουν αίτηση για άδεια. Κατά συνέπεια, Ευρωπαίοι πολίτες που υποβάλλουν αίτηση για άδεια λειτουργίας καταστήματος δεν θα επιλέγονται με μοναδικό κίνητρο αυτό της εθνικότητας.

Υπάρχει όντως η πιθανότητα να μειωθεί ο αριθμός των καταστημάτων;

Aυτό εξαρτάται από την κυβέρνηση κάθε Κράτους Μέλους κατά πόσο θα διενεργήσει τις απαραίτητες προσαρμογές. Το σημείο, ωστόσο, που παραμένει εκκρεμές είναι εάν οι εκάστοτε αρχές θέλουν να εκδώσουν νέες άδειες, δε θα έχουν τη δυνατότητα να κάνουν διακρίσεις υπέρ ενός υποψηφίου εις βάρος προσώπου που προέρχεται από μια άλλη χώρα της ΕΕ.

Θα χρειαστεί να γίνουν αλλαγές σε μηχανήματα και ειδικό εξοπλισμό, εάν αυτά δεν τηρούν τα πρότυπα της ΕΕ;

Όχι. Αυτό που απαιτείται είναι τα νέα μηχανήματα που αγοράζονται να ακολουθούν τα πρότυπα της ΕΕ. Στην περίπτωση που ο εξοπλισμός και τα μηχανήματα που χρησιμοποιούνται δεν τηρούν τις προδιαγραφές της ΕΕ, τότε είναι δυνατόν να συνεχίσει κανείς να τα λειτουργεί, με την προϋπόθεση να είναι προσεκτικός και ότι αυτά δεν θέτουν σε κίνδυνο την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων. Ο μεταχειρισμένος εξοπλισμός ή τα μηχανήματα που δεν συμφωνούν με τα πρότυπα της ΕΕ μπορούν να αγοραστούν και να πωληθούν, μόνο και αν αυτό συντελεστεί από άλλα Κράτη Μέλη της ΕΕ.

Αποτελεί επιτακτική ανάγκη η αύξηση του μισθού των εργαζομένων;

Δεν εναπόκειται στις αρμοδιότητες της ΕΕ το ζήτημα των αμοιβών και μισθών. Αυτό εξαρτάται εξ`ολοκλήρου από την οικονομική κατάσταση της χώρας και κατά συνέπεια της ίδια της επιχείρησης μεμονωμένα. Κάθε χώρα παρέχει διαφορετικούς μισθούς. Το ίδιο ισχύει και για το καθεστώς των υπερωριών.

Για περισσότερες πληροφορίες Διεύρυνση της ΕΕ: Τι μπορούν να αναμένουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις των νέων Κρατών Μελών;

http://europa.eu.int/comm/enterprise/library/enterprise-europe/news-updates/enterprise-policy/2003/20030328.htm

Για περισσότερες πληροφορίες ειδικά για τον τομέα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων: http://europa.eu.int/pol/enter/index_en.htm



9. Πολιτισμός

Τι προνοεί το κεκτημένο για τον πολιτισμό και οπτικοακουστική πολιτική

Το κεφάλαιο για τον πολιτισμό και οπτικοακουστική πολιτική απαιτεί νομοθετική ευθυγράμμιση με την οδηγία για την Τηλεόραση Χωρίς Σύνορα και περιλαμβάνει τα κοινοτικά προγράμματα Culture 2000, Media Plus και Media Training θέτει τις προϋποθέσεις για την ελεύθερη διακίνηση τηλεοπτικών προγραμμάτων μέσα στην Κοινότητα. Υπονοεί κοινές βασικές προϋποθέσεις αναφορικά με την διαφήμιση, την προστασία των ανηλίκων και της δημόσιας τάξης και την προώθηση των Ευρωπαϊκών εργασιών.

Η Κύπρος πληροί το κεκτημένο;

Για να συμπληρώσει την ευθυγράμμιση της με το κεκτημένο που αφορά την οπτικοακουστική πολιτική, η Κύπρος πρέπει να υιοθετήσει ένα μικρό αριθμό νομοθετικών τροποποιήσεων, π.χ σε ότι αφορά στις ερμηνείες. Η διοικητική ικανότητα για την εφαρμογή του κεκτημένου που αφορά την οπτικοακουστική πολική είναι ικανοποιητική, ωστόσο η Ρυθμιστική Αρχή πρέπει να συνεχίσει να ενδυναμώνεται, ούτως ώστε να διασφαλίσει επαρκή έλεγχο όλων των ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών προγραμμάτων.

Η Κύπρος πληροί την πλειοψηφία των δεσμεύσεων της και των απαιτήσεων που προκύπτουν από τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις όσον αφορά την οπτικοακουστική πολιτική και αναμένεται να είναι σε θέση να εφαρμόσει το κεκτημένο με την ένταξη, νοουμένου ότι υιοθετηθούν οι νομικές μεταρρυθμίσεις που παραμένουν.

Πως σχεδιάζει η ΕΕ να προωθήσει τον πολιτισμό των Κρατών-Μελών;

Υπάρχει ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα με την επωνυμία Culture 2000, στόχος του οποίου είναι η δημιουργία πολιτιστικών δικτύων και η ανταλλαγή πολιτιστικών έργων. Έναν άλλο πρόγραμμα με την επωνυμία Media, προωθεί την πολιτισμική διαφορετικότητα στην Ευρώπη, στηρίζοντας διάφορες οπτικοακουστικές παραγωγές.

Το έργο για την Πολιτιστική Πόλη της Ευρώπης, σχεδιασμένο για να φέρει πιο κοντά τους λαούς της Ευρώπης, λανσαρίστηκε από το Συμβούλιο των Υπουργών στις 13 Ιουνίου του 1985, με πρωτοβουλία της Μελίνας Μερκούρη. Έγινε γνωστό στους Ευρωπαίους πολίτες και η πολιτιστική και πολιτικό-οικονομική του επιρροή αυξήθηκε χάρις στον μεγάλο αριθμό επισκεπτών.

Οι Πολιτιστικές Πόλεις της Ευρώπης επιλέγηκαν μέχρι το 2004, σε διακυβερνητική βάση: τα Κράτη-Μέλη ομόφωνα επέλεξαν πόλεις που αξίζει να φιλοξενήσουν το γεγονός και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παραχώρησε μια επιχορήγηση που θα δίδεται κάθε χρόνο στην πόλη που επιλέγηκε.


Για περισσότερες πληροφορίες http://europa.eu.int/comm/culture/eac/index_en.html

Ποια έργα στηρίζει το πρόγραμμα Culture 2000 το 2003;

Το Πρόγραμμα Culture 2000 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής παρείχε χορηγίες σε 201 έργα το 2003, η πλειοψηφία των οποίων επικεντρωνόταν στις καλές τέχνες. Τα έργα αυτά, θα μοιραστούν περισσότερα από 30 εκατομμύρια ευρώ υπό τη μορφή χρηματοδοτήσεων. Τριάντα χώρες συμμετέχουν στο Culture 2000 (2000-2004) το οποίο φέτος βοηθά περισσότερους από 750 πολιτιστικούς λειτουργούς να συνεργαστούν σε έργα με ευρωπαϊκή διάσταση.

Το πρόγραμμα στηρίζει έργα σε όλους τους καλλιτεχνικούς τομείς, πολιτιστική κληρονομιά, βιβλία, ανάγνωση και μετάφραση. Από τα 201 έργα που έχουν προταθεί για επιλογή, τα 98 αφορούν τις καλές τέχνες, που ήταν η προτεραιότητα πέρσι. Το 2004, η προτεραιότητα θα είναι η πολιτιστική κληρονομιά.

Προγραμματίζει το Culture 2000, ένα ειδικό πολιτιστικό έργο για το Μάη του 2004;

Ναι, λανσαρίστηκε μια ειδική πρόσκληση για ένα πολιτιστικό εορτασμό για την επόμενη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα γίνει το Μάη του 2004. Έχουν καθοριστεί χρηματοδοτήσεις της τάξεις των 500,000 ευρώ για ορισμένα προγράμματα συνεργασίας που στοχεύουν να υπογραμμίσουν την πολιτιστική διάσταση της διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ποιες χώρες δικαιούνται να συμμετάσχουν στο Culture 2000;

Πέραν από τα 15 Κράτη-Μέλη της ΕΕ και τα τρία μέλη της Ευρωπαϊκής Οικονομική Περιοχή, τα δέκα υπό ένταξη κράτη (Τσέχικη Δημοκρατία, Κύπρος. Εσθονία, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Πολωνία, Σλοβακία και Σλοβενία) και οι δυο υποψήφιες για ένταξη χώρες (Βουλγαρία και Ρουμανία) συμμετέχουν στο πρόγραμμα.

Η Κύπρος και η Μάλτα συμμετείχαν για πρώτη φορά το 2003. Περισσότεροι από 130 οργανισμοί από τις χώρες αυτές θα συμμετέχουν ως πρωταρχικοί συνεργάτες και συν-διοργανωτές στα επιλεγμένα προγράμματα, αριθμός που κάθε χρόνο αυξάνεται.

Ένας κατάλογος με περιγραφές των προγραμμάτων για τα οποία υπογράφηκε ήδη συμβόλαιο είναι διαθέσιμα από την ιστοσελίδα του Culture 2000 στην διεύθυνση:
http://www.europa.eu.int/comm/culture/eac/culture2000/project_annuel/projects1_en.html http://www.europa.eu.int/comm/culture/eac/culture2000/pluriannuel/projects2_en.html



10. Κοινωνία των Πολιτών

Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις

Αναγνωρίζονται οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις στην ΕΕ;

Ναι. Όχι μόνο αναγνωρίζονται, αλλά συμμετέχουν και σε δομές της ΕΕ, ειδικά στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ). Η ΕΟΚΕ ιδρύθηκε από την συνθήκη της ΕΕ ως όργανο της ΕΕ και αποτελείται από αντιπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών που κυμαίνονται μεταξύ συντεχνιών, οργανισμών των εργοδοτών και άλλων ομάδων ενδιαφέροντος. Ο ρόλος της ΕΟΚΕ είναι συμβουλευτικός. Το γεγονός ότι εμπλέκονται στην διαδικασία διαμόρφωσης αποφάσεων ή νόμων σε αρχικό στάδιο, κάνει το λόμπι τους σημαντικό κομμάτι της διαδικασίας λήψης αποφάσεων στην ΕΕ. Όταν η Κύπρος ενταχθεί στην ΕΕ θα έχει έξι θέσεις στην ΕΟΚΕ.

Για περισσότερες πληροφορίες για την ΕΟΚΕ http://www.esc.eu.int/pages/en/home.asp

Τι ακριβώς εννοούμε με κοινωνία των πολιτών;

Η κοινωνία των πολιτών αναφέρεται συνήθως στις ομάδες ή οργανισμούς που λειτουργούν εκτός των επίσημων δομών και θεσμών μιας χώρας. Περιλαμβάνουν τους κοινωνικούς εταίρους, δηλαδή τις συντεχνίες και τις οργανώσεις των εργοδοτών. Πέραν τούτου, περιλαμβάνουν τις ΜΚΟ που φέρνουν τους ανθρώπους κοντά για ένα κοινό σκοπό, όπως οι περιβαλλοντικές οργανώσεις. Οι ομάδες για τα ανθρώπινα δικαιώματα, οι σύνδεσμοι καταναλωτών, οι φιλανθρωπικές οργανώσεις, οι εκπαιδευτικοί οργανισμοί, οι οργανισμοί με βάση την κοινότητα, οι οργανισμοί νεολαίας, οι οικογενειακοί οργανισμοί, οι θρησκευτικές κοινότητες και όλοι οι οργανισμοί στους οποίους συμμετέχουν οι πολίτες σε τοπικό επίπεδο και σε επίπεδο δήμου. Η ιδέα της κοινωνίας των πολιτών, γίνεται όλο και πιο σημαντική στην ΕΕ και θεωρείται ότι είναι ένας τρόπος με τον οποίο η ΕΕ μπορεί να συνδέσει τους πολίτες.

Εμπλέκονται οι ΜΚΟ και σε άλλα επίπεδα στην ΕΕ;

Ναι. Οι θεσμοί της ΕΕ, ειδικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο Υπουργών και το Ευρωκοινοβούλιο διατηρούν δυνατές παραδόσεις άμεσων επαφών με τους οργανισμούς της κοινωνίας των πολιτών. Στόχος των επαφών αυτών είναι να εισφέρουν στην διαδικασία διαμόρφωσης πολιτικής που να αντανακλά την διαφορετικότητα των ενδιαφερόντων, προοπτικών και αναγκών στην ΕΕ. Οι διαβουλεύσεις με τις ομάδες αυτές αποτελεί μέρος της νομοθεσίας και της παράδοσης της ΕΕ.

Πως η Κομισιόν διατηρεί δεσμούς με τις ΜΚΟ;

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνήθως ενσωματώνει τις διαβουλεύσεις της με της ΜΚΟ κατευθείαν στην ανάπτυξη της πολιτικής της. Αυτό γίνεται με επίσημες διαβουλεύσεις με τις ΜΚΟ και ακόμα και με ad hoc ασκήσεις διαβούλευσης με τους προσκεκλημένους αντιπροσώπους των σχετικών συμφερόντων των διάφορων τομέων. Υπολογίζεται ότι η Κομισιόν έχει μέχρι και 700 ομάδες διαβούλευσης ως εταίρους για διάλογο. Ευρύτερες δημόσιες διαβουλεύσεις τόσο με ομάδες ενδιαφέροντος όσο μεμονωμένα άτομα, γίνονται στη βάση συμβουλευτικών εγγράφων όπως τα Πράσινα και Λευκά Έγγραφα. Τα έγγραφα αυτά ζητούν την αντίδραση του κοινού και συνήθως ελκύουν πολύ ενεργητικές απαντήσεις από τις ΜΚΟ που αντιπροσωπεύουν τις διάφορες κατηγορίες του κοινού.

Υπάρχουν οποιεσδήποτε ευρωπαϊκές ομοσπονδίες διαμέσου των οποίων μπορούν να εργάζονται οι ΜΚΟ και να ακούγονται;

Ναι. Στα Κράτη Μέλη της ΕΕ υπάρχουν διάφορες ομοσπονδίες ή δίκτυα ΜΚΟ που ενώνουν οργανισμούς της κοινωνίας των πολιτών με παρόμοιους σκοπούς ή ενδιαφέροντα. Αυτό σημαίνει ότι κανονικά πρέπει να υπάρχουν ομοσπονδίες που να αντιπροσωπεύουν εργοδότες, συντεχνίες και ομάδες ειδικούς ενδιαφέροντος όπως περιβαλλοντολόγους, κυνηγούς, καταναλωτές, γυναίκες, γεωργούς και ούτω καθ' εξής. Δεδομένου ότι έχουν ως βάση το ευρωπαϊκό επίπεδο, είναι πιο εύκολο για τις ΜΚΟ να ασκούν πιέσεις στους θεσμούς της ΕΕ. Συνήθως είναι πολύ αποτελεσματικές.

Άκουσα για την πλατφόρμα των Κοινωνικών ΜΚΟ και ΥΔΕΠ. Τι είναι;

Η πλατφόρμα των Κοινωνικών ΜΚΟ και τις Υπηρεσία Δράσης Ευρωπαίων Πολιτών (ΥΔΕΠ) είναι απλώς δυο παραδείγματα ομάδων ΜΚΟ που εξασκούν πιέσεις στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Η πλατφόρμα των ευρωπαϊκών Κοινωνικών ΜΚΟ αποτελείται από 37 Ευρωπαϊκές ΜΚΟ, ομοσπονδίες και δίκτυα που εργάζονται για να δημιουργήσουν μια περιληπτική κοινωνία και να προωθήσουν την κοινωνική διάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ενώνει πέραν των 1,700 οργανισμών μελών, συνδέσμων και άλλων εθελοντικών οργάνων σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο που αντιπροσωπεύουν τα συμφέροντα της ευρύτερης κοινωνίας των πολιτών. Αποτελεί το κανάλι των ανησυχιών των Ευρωπαίων πολιτών που ενώνονται στους οργανισμούς αυτούς για θέματα κοινού ενδιαφέροντος. Επίσης, διασφαλίζει μια ευρεία διακίνηση πληροφοριών αναφορικά με τις δραστηριότητες και πολιτικές της ΕΕ στα μέλη της σε εθνικό επίπεδο.

Η ΥΔΕΠ ιδρύθηκε το 1990 και σχετιζόταν πολύ με την προθεσμία για την ενιαία αγορά την 1η Ιανουαρίου 1993. Η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς είχε ως αποτέλεσμα την εντυπωσιακή εξάπλωση του επιχειρηματικού λόμπι. Η ΥΔΕΠ επικεντρώνεται σε τρεις δραστηριότητες κλειδιά: τους οδηγούς για χρηματοδότησης των ΜΚΟ από την ΕΕ, Πολιτικές και Διεύρυνση.

Μπορούν οι ΜΚΟ να επωφεληθούν από χρηματοδοτήσεις από την ΕΕ;

Ναι. Οι ΜΚΟ επωφελούνται συνήθως από χρηματοδοτήσεις διότι μπορούν να συμμετέχουν στα κύρια ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα όπως το Socrates (παιδεία), Leonardo (εκπαίδευση) και προγράμματα νεολαίας αλλά και σε άλλες χρηματοδοτικές πρωτοβουλίες. Πολλές ΜΚΟ στην ΕΕ αποφάσισαν να αφιερώσουν την ενέργεια και τις προσπάθειες τους στο να μάθουν πως να έχουν πρόσβαση στις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις- και συνήθως είναι πολύ επιτυχείς. Ένας σημαντικός αριθμός Κυπριακών ΜΚΟ έχουν ήδη συμμετάσχει σε ευρωπαϊκά προγράμματα που είναι ανοικτά για τη συμμετοχή των υπό ένταξη χωρών. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ορισμένες ευρωπαϊκές ομοσπονδίες επωφελούνται επίσης από άμεση οικονομική βοήθεια από τον προϋπολογισμό της ΕΕ.

Ο οργανισμός μας είναι πολύ μικρός. Πως μπορούμε να συμμετάσχουμε σε ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα;

Ένας εύκολος τρόπος για να συμμετάσχει κανείς είναι με το να προσπαθήσει να εμπλακεί σε ένα πρόγραμμα του οποίου να ηγείται ένας ευρωπαϊκός οργανισμός τον οποίο γνωρίζει.

Τα δικαιώματα των πολιτών της ΕΕ και η Κοινωνία των Πολιτών

Ποια η στάση της ΕΕ έναντι του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου σε μια δίκαια κοινωνία;

Η ΕΕ σέβεται και προωθεί τις οικουμενικές αρχές όπως αυτές διατυπώνονται στην Οικουμενική Διακήρυξη Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και το Συμπληρωματικό Διεθνές Σύμφωνο για τα Πολιτικά Δικαιώματα και το Διεθνές Σύμφωνο για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά Δικαιώματα. Οι δραστηριότητες της ΕΕ βασίζονται επίσης στα κύρια διεθνή και τοπικά όργανα για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, περιλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Τι γίνεται με την ελευθερία έκφρασης;

Αυτό αποτελεί ουσιώδες δικαίωμα του ανθρώπου, το οποίο δεν αναγνωρίζεται μόνο από τα μεμονωμένα κράτη μέλη της ΕΕ αλλά και από άλλες οντότητες, όπως για παράδειγμα τα Ηνωμένα Έθνη και το Συμβούλιο της Ευρώπης (ειδικά στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα). Η Χάρτα της ΕΕ για τα Ουσιώδη Δικαιώματα περιγράφει την ελευθερία έκφρασης ως ουσιώδες δικαίωμα.

Η ΕΕ ρυθμίζει το θρήσκευμα;

Δεν υπάρχουν ευρωπαϊκοί νόμοι που να αναφέρονται άμεσα σε αυτή καθ' εαυτή τη θρησκεία. Ούτε και μπορεί η ΕΕ να επιβάλει οποιεσδήποτε αλλαγές σε οποιαδήποτε θρησκεία που εξασκείται σε χώρες της ΕΕ. Η ΕΕ πρέπει να σέβεται την εθνική ταυτότητα της κάθε χώρας μέλους της και δεν μπορεί να παρέμβει σε θέματα πολιτισμού, παραδόσεων και θρησκείας. Το μόνο πράγμα που δηλώνει η ΕΕ για την θρησκεία, είναι ότι οι χώρες της ΕΕ πρέπει να διασφαλίσουν ότι όλες οι θρησκείες τυχαίνουν σεβασμού. Στην ΕΕ, η αρχή της ανοχής και της έλλειψης διακρίσεων εφαρμόζεται ευρέως.

Τι γίνεται σε περίπτωση παραβίασης των βασικών αρχών;

Η Συνθήκη του Άμστερνταμ του 1999 επιβεβαιώνει για άλλη μια φορά, ότι η ΕΕ ιδρύθηκε με βάση τις αρχές της ελευθερίας, δημοκρατίας, σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και βασικών ελευθεριών και το κράτος δικαίου, αρχές οι οποίες είναι κοινές για όλα τα Κράτη Μέλη. Ορισμένα δικαιώματα των Κρατών Μελών που απορρέουν από την εφαρμογή της Συνθήκης της Ένωσης ενδέχεται να ανασταλούν, σε περίπτωση που τα Κράτη Μέλη παραβιάζουν τις θεμελιώδεις αρχές αναφορικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Τι είναι η Ευρωπαϊκή Χάρτα Θεμελιωδών Δικαιωμάτων;

Η Χάρτα Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ της Συνόδου της Νίκαιας του 2000, κάνει τα θεμελιώδη δικαιώματα πιο ορατά για τους Ευρωπαίους πολίτες.

Κωδικοποιεί τις αρχές αναφορικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, κοινές συνταγματικές παραδόσεις και διεθνή όργανα. Η Χάρτα θα αποκτήσει επίσημο νομικό καθεστώς στο νέο Σύνταγμα για την Ευρώπη.

Για πληροφορίες: http://europa.eu.int/comm/justice_home/unit/charte/index_en.html

Τι είναι τα πολιτικά δικαιώματα των πολιτών της ΕΕ;

Σε ότι αφορά στα πολιτικά δικαιώματα, οι πολίτες της ΕΕ έχουν το δικαίωμα να ψηφίζουν σε τοπικές εκλογές καθώς και στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην χώρα της ΕΕ στην οποία διαμένουν, μπορούν να ψηφίσουν μόνο σε εθνικές εκλογές στην χώρα τους. Εάν ένας πολίτης της ΕΕ χάσει το διαβατήριο του ή αν έχει δυσκολίες σε οποιαδήποτε χώρα του κόσμου, όπου δεν υπάρχει πρεσβεία της χώρας καταγωγής του, μπορεί να αποταθεί σε οποιαδήποτε πρεσβεία χώρας μέλους της ΕΕ, όπου θα δικαιούται να λάβει βοήθεια σάν να ήταν υπήκοος της χώρας αυτής.

Ποιες οι συνέπειες του να είναι κανείς πολίτης της ΕΕ; Χάνει την αρχική του υπηκοότητα;

Κάθε άτομο που έχει την εθνικότητα ενός κράτους μέλους είναι πολίτης της Ένωσης. Η ιθαγένεια της Ένωσης συμπληρώνει και δεν αντικαθιστά την εθνική ιθαγένεια. Πέραν τούτου, λαμβάνουν αυτό που είναι γνωστό ως "ιθαγένεια της ΕΕ". Κάτι τέτοιο τους παρέχει ορισμένα δικαιώματα. Για παράδειγμα, θα μπορούν να ταξιδεύουν, να διαμένουν, να σπουδάζουν, να εκπαιδεύονται ή να εργάζονται σε οποιαδήποτε χώρα μέλος της ΕΕ της επιλογής τους. Η ευρωπαϊκή ιθαγένεια, σημαίνει επίσης ότι όπου και αν πάει κάποιος στην ΕΕ, δεν θα μπορεί να τύχει διαφορετικής μεταχείρισης από αυτή που χαίρουν οι πολίτες της χώρας αυτής. Με άλλα λόγια, τα δικαιώματα που παρέχει σε κάποιον η ιθαγένεια του, θα διευρύνονται από την επικράτεια της χώρας καταγωγής του, σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ.

Πως η ΕΕ προστατεύει το δικαίωμα στην προσωπική ζωή των πολιτών της ΕΕ;

Η ΕΕ έχει ένα νόμο για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, ο οποίος καθορίζει κανόνες που διασφαλίζουν από τη μια, ένα υψηλό επίπεδο προστασίας της προσωπικής ζωής των ατόμων και από την άλλη την διακίνηση προσωπικών δεδομένων μέσα στην ΕΕ. Αυτό καλύπτει τόσο άτομα όσο εταιρείες. Προσωπικά δεδομένα μπορούν να συλλέγονται και να τυχαίνουν επεξεργασίας μόνο για συγκεκριμένους, ρητούς και νόμιμους σκοπούς. Πρέπει να διασφαλίζεται επίσης, ότι τα δεδομένα είναι σχετικά, ακριβή και ενημερωμένα.

Άτομα μπορούν να προσφύγουν σε ανεξάρτητες εθνικές αρχές, εάν θεωρούν ότι τα δικαιώματα τους δεν τυχαίνουν σεβασμού.

Ποια η έννοια της Κοινωνίας των Πολιτών (Civil Society);

Ο όρος Κοινωνία των Πολιτών αναφέρεται συνήθως σε ομάδες ή οργανισμούς που ενεργούν εκτός των επίσημων δομών και θεσμών μιας χώρας. Περιλαμβάνουν τους κοινωνικούς εταίρους, δηλαδή τις συντεχνίες των εργαζομένων και τους συνδέσμους των εργοδοτών. Επιπλέον, περιλαμβάνουν τις μη κυβερνητικές οργανώσεις, που φέρνουν τους ανθρώπους κοντά για ένα κοινό σκοπό, όπως οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι ομάδες για τα ανθρώπινα δικαιώματα, οι σύνδεσμοι καταναλωτών, οι εκπαιδευτικοί σύνδεσμοι, οι οργανισμοί που βασίζονται στην κοινότητα, οι οργανισμοί νεολαίας. Η ιδέα της κοινωνίας των πολιτών αποκτά όλο και περισσότερη σημασία στην ΕΕ και θεωρείται ένας τρόπος με τον οποίο η ΕΕ μπορεί να συνδεθεί απευθείας με τους πολίτες της.

Εμπλέκονται οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (NGO’s) σε άλλα επίπεδα της ΕΕ;

Ναι. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο Υπουργών και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχουν δυνατές παραδόσεις άμεσων επαφών με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών. Στόχος των επαφών αυτών, είναι η συνεισφορά στην διαδικασία σχεδιασμού της πολιτικής που να αντανακλά τα διάφορα συμφέροντα, προοπτικές και ανάγκες της ΕΕ. Η διαβούλευση με τις ομάδες αυτές αποτελεί μέρος της νομοθεσίας και παράδοσης της ΕΕ.

Οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις λαμβάνουν μέρος στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή;

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποτελείται από αντιπρόσωπους της Κοινωνίας των Πολιτών και ποικίλοι από συντεχνίες εργοδοτών και εργαζομένων και άλλες ομάδες ενδιαφέροντος. Ο ρόλος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής είναι συμβουλευτικός.

Μπορούν οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις να επωφεληθούν από ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις;

Ναι. Οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις θα επωφεληθούν από τη χρηματοδότηση διότι μπορούν να λαμβάνουν μέρος στα κύρια χρηματοδοτικά προγράμματα της ΕΕ όπως το SOCRATES (παιδεία), LEONARDO(εκπαίδευση) και προγράμματα Νεολαίας.

11. Οικονομική και Νομισματική Ένωση

Η υιοθέτηση του ευρώ στις εντασσόμενες χώρες


Ποια είναι η κατάσταση αναφορικά με το ευρώ;

Οι εντασσόμενες χώρες χαίρουν υψηλό βαθμό ανοιχτής πολιτικής και ενσωμάτωσης στην ΕΕ. Ως αποτέλεσμα, και δεδομένου ότι οι συνθήκες είναι οι σωστές, τα τεράστια δυνητικά οφέλη από την προσχώρηση στη ζώνη του ευρώ θα υπερτερούν του κόστους που συνδέεται με την εγκατάλειψη της αυτόνομης νομισματικής πολιτικής και της ξεχωριστής τιμής συναλλάγματος.

Ποια είναι τα οφέλη από την προσχώρηση στο ευρώ;

Τα οφέλη είναι γνωστά. Προκύπτουν από ποικίλους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της εξάλειψης των κινδύνων που συνδέονται με την τιμή του συναλλάγματος, τη μείωση του κόστους εμπορικών πράξεων και αυξημένων τιμών, καθώς και με τη διαφάνεια του κόστους. Προέρχονται ακόμη από το ότι η οικονομία γίνεται λιγότερο ευάλωτη σε εξωτερικά σοκ και από την περαιτέρω μείωση αυξημένων προμηθειών στη χώρα.

Ποια είναι η σημασία της νομισματικής ενοποίησης;

Η νομισματική ενοποίηση είναι επίσης ένα σημαντικό συστατικό της ευρύτερης διαδικασίας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Το ενιαίο νόμισμα λειτουργεί ως καταλύτης για περαιτέρω πρόοδο σε άλλα πεδία της ευρωπαϊκής ενοποίησης (π.χ. ολοκλήρωση ενιαίας αγοράς, ενίσχυση του συντονισμού στην οικονομική πολιτική) και ακόμη συμβάλλει στην ενίσχυση της κοινής "Ευρωπαϊκής ταυτότητας", στο πλαίσιο της Ένωσης.

Ποιες προκλήσεις αντιμετωπίζουν οι εντασσόμενες χώρες;

Τρεις βασικές πολιτικές προκλήσεις αντιμετωπίζουν οι εντασσόμενες χώρες στην πορεία για την υιοθέτηση του ευρώ. Στο πλαίσιο της ένταξης, οι χώρες πρέπει να προετοιμάσουν περαιτέρω τις οικονομίες τους για την ενσωμάτωση στην ΕΕ. Αυτό σημαίνει να ασκήσουν πολιτική που ευνοεί την πραγματική σύγκλιση. Θα είναι ιδιαίτερα σημαντικό να συνεχίσουν με δομικές μεταρρυθμίσεις στην αγορά προϊόντων, κεφαλαίου και εργασίας. Αυτό θα βελτιώσει την ευελιξία των οικονομιών τους και θα ενισχύσει την ικανότητα αντιμετώπισης των σοκ στην οικονομική δραστηριότητα και στην απασχόληση.

Οι εντασσόμενες χώρες πρέπει να μεταρρυθμίσουν και να σταθεροποιήσουν τη δημόσια οικονομία. Στα χρόνια που έρχονται, η δημοσιονομική πολιτική θα αντιμετωπίσει ιδιαίτερες προκλήσεις.

Από την μία πλευρά, η δημοσιονομική πολιτική θα πρέπει να υποστηρίξει τις προσπάθειες σύγκλισης. Αυτό περιλαμβάνει την αντιμετώπιση των πιέσεων για εκταμιεύσεις, που προκύπτουν από την ολοκλήρωση των μεταβατικών μεταρρυθμίσεων, από τη συμμόρφωση με το κοινοτικό κεκτημένο και από την ανάγκη για περαιτέρω επενδύσεις στην υποδομή.

Από την άλλη πλευρά, η δημόσια οικονομία θα πρέπει να ενισχύσει την μακροοικονομική σταθερότητα, παραμένοντας στην οδό της σύνεσης και αποφεύγοντας την απουσία ισορροπίας. Η υγειής δημόσια οικονομία είναι ακόμη προϋπόθεση για τα νέα κράτη- μέλη, ώστε να αντιμετωπίσουν τις μακροπρόθεσμες προκλήσεις των γηρασκόντων πληθυσμών.


Τρίτον, οι χώρες χρειάζονται τόσο ένα ισχυρό πλαίσιο για την επίβλεψη της οικονομίας όσο και προσεκτική εκτίμηση για την ανάγκη ευελιξίας στην τιμή συναλλάγματος και ανεξάρτητης νομισματικής πολιτικής. Αυτό θα καθορίσει τη στρατηγική τους αναφορικά με τη συμμετοχή στο ERM II.

Τι σημαίνει συμμετοχή στο ERM II (Μηχανισμός Συναλλαγματικών Ισοτιμιών);

To ERM II, δεν πρέπει να ειδωθεί ως "αίθουσα αναμονής" για την υιοθέτηση του ευρώ. Είναι πρώτα και κύρια ένα εργαλείο που βοηθά τα κράτη- μέλη τα οποία στοχεύουν στην υιοθέτηση του ευρώ να εφαρμόσουν σωστή οικονομική και νομισματική πολιτική, που ενθαρρύνει τη σταθερότητα τιμών και τιμής συναλλάγματος. Το πεδίο τιμής συναλλάγματος πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του γενικού οικονομικού, εισοδηματικού και νομισματικού πλαισίου των εντασσόμενων χωρών. Η συμμετοχή στο ERM II μπορεί να βοηθήσει τις χώρες να επιτύχουν πραγματική και ονομαστική σύγκλιση.

Η ευελιξία είναι ουσιώδες συστατικό της οργάνωσης του ERM II. Στο πλαίσιο του ERM Π, η τιμή συναλλάγματος μπορεί να κυμαίνεται και δεν πρέπει να γίνεται παρέμβαση, μέσα στα κανονικά όρια διακύμανσης. Εάν χρειαστεί, η κεντρική αξία/ τιμή μπορεί να αλλάξει με κοινή συμφωνία των σχετιζόμενων μερών.

Εντούτοις, το ERM II δεν επιτρέπει ελεύθερη διακύμανση. Στο πλαίσιο του ERM II, η τιμή συναλλάγματος δεν αναμένεται να κινείται σε ευρύ φάσμα για μεγάλες περιόδους. Οι νομισματικές ευθυγραμμίσεις, όσο το δυνατόν, δεν πρέπει να καταστούν κοινή πρακτική. Μεγάλες, συντηρούμενες διακυμάνσεις και συχνές νομισματικές ευθυγραμμίσεις θα υποδηλώνουν ότι δίνεται ελάχιστη, αν δίνεται καθόλου, καθοδήγηση στις αγορές, αναφορικά με τη δέσμευση των αρχών να ασκούν πολιτική που επιταχύνει την πορεία προς τη σταθερότητα της τιμής του συναλλάγματος.

... και τι γίνεται με τον προσδιορισμό των χρονικών πλαισίων;

Ο προσδιορισμός του χρόνου εισόδου και η διάρκεια της συμμετοχής στο ERM Π, πρέπει να αποφασίζεται σύμφωνα με αυτό που εξυπηρετεί με τον καλύτερο τρόπο τις ανάγκες της χώρας για την οποία πρόκειται και να αποφασίζεται σε μία κατά περίπτωση βάση. Η είσοδος σε μικρό χρονικό διάστημα μετά την ένταξη είναι βεβαίως μία επιλογή. Μπορεί, ωστόσο, να μην είναι η άριστη στρατηγική, ιδιαίτερα αν ο πληθωρισμός δεν έχει ακόμη κατεβεί επαρκώς ή αν η απουσία ισορροπίας στη δημοσιονομική πολιτική παρεμποδίζει τη μακροοικονομική σταθερότητα. Επιπλέον, αναλόγως προς την αρχική κατάσταση, μπορεί να είναι επιθυμητό η διάρκεια της συμμετοχής στο ERM II να υπερβεί το ελάχιστο όριο των δύο ετών, που προϋποτίθεται.

Για περισσότερες πληροφορίες για το ευρώ:
http://europa.eu.int/comm/econom_finance/euro/our_currencv en.htm